Giá đồng hạ nhiệt sau chuỗi tăng mạnh
Từ cuối tháng 8, giá đồng kỳ hạn trên sàn COMEX liên tục tăng và lập đỉnh lịch sử trong phiên ngày 9/9, đạt 689,4 cent/pound, tương đương khoảng 15.197 USD/tấn. Trên sàn LME, giá đồng kỳ hạn 3 tháng cũng có thời điểm lên mức kỷ lục 14.875 USD/tấn.
Tuy nhiên, từ ngày 10/9, thị trường bắt đầu đảo chiều. Đáng chú ý, chênh lệch giá giữa COMEX và LME đã thu hẹp khoảng 92%, từ 783 USD/tấn ngày 25/8 xuống còn 62 USD/tấn vào ngày 15/9.
Mức chênh lệch này thu hẹp làm giảm sức hấp dẫn của hoạt động đưa đồng vật chất từ các thị trường khác vào Mỹ. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến động lực tăng giá trên COMEX suy yếu sau giai đoạn tăng mạnh.
Premium COMEX thu hẹp, dòng tiền đầu cơ giảm nhiệt
Một trong những yếu tố đáng chú ý phía sau diễn biến giá đồng thời gian qua là hoạt động kinh doanh chênh lệch giá giữa các thị trường.
Tháng 8/2025, Mỹ áp mức thuế lên tới 50% đối với đồng bán thành phẩm nhập khẩu, trong khi đồng tinh luyện tạm thời được miễn trừ. Trước đó, thị trường từng kỳ vọng cuộc điều tra theo Mục 232 của Mỹ có thể mở rộng sang đồng tinh luyện.
Kỳ vọng này góp phần tạo ra mức chênh lệch lớn giữa giá đồng trên COMEX và LME. Khi mức chênh lệch đủ lớn để bù đắp chi phí vận chuyển và các chi phí liên quan, việc mua đồng tại các thị trường bên ngoài Mỹ rồi đưa vào Mỹ có thể trở nên hấp dẫn hơn.
Dòng hàng vật chất dịch chuyển vào Mỹ góp phần làm giảm lượng đồng có khả năng giao nhận tại các khu vực khác, đồng thời hỗ trợ premium COMEX.
Tuy nhiên, đến ngày 10/9, khi chính sách thuế đối với đồng tinh luyện vẫn chưa có quyết định cuối cùng, kỳ vọng về khả năng áp thuế đã hạ nhiệt. Premium COMEX theo đó nhanh chóng thu hẹp, làm giảm động lực của hoạt động kinh doanh chênh lệch giá.
Diễn biến này cho thấy một phần đà tăng mạnh trước đó của giá đồng không chỉ xuất phát từ cung - cầu vật chất mà còn liên quan đến dòng vốn và sự dịch chuyển hàng hóa giữa các thị trường.
USD và kỳ vọng lãi suất tạo thêm sức ép
Bên cạnh yếu tố chênh lệch giá, diễn biến lạm phát và chính sách tiền tệ của Mỹ cũng đang tác động đến thị trường đồng.
Số liệu công bố ngày 10/9 cho thấy chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 8 của Mỹ tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Một ngày sau, CPI lõi tháng 8 tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức dự báo 0,2% và là mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 4.
Những dữ liệu này khiến thị trường phải điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). USD và lợi suất thực của Mỹ tăng có thể tạo thêm sức ép đối với các mặt hàng nguyên liệu được định giá bằng đồng USD, trong đó có đồng.
Áp lực này xuất hiện trong bối cảnh vị thế mua đầu cơ trên thị trường đã tăng lên mức cao.
Theo SunSirs, tính đến tuần kết thúc ngày 8/9, vị thế mua ròng phi thương mại đối với đồng kỳ hạn COMEX đã vượt 90.000 hợp đồng.
Khi lượng vị thế mua tập trung ở mức cao, giá đồng có thể nhạy cảm hơn với những thay đổi của dòng vốn. Nếu dòng tiền mới chậm lại, trong khi các yếu tố hỗ trợ không đủ mạnh để duy trì đà tăng, hoạt động chốt lời của các nhà đầu tư đang có lợi nhuận có thể làm gia tăng áp lực điều chỉnh.
Kỳ vọng về nhu cầu đồng từ AI được nhìn nhận thận trọng hơn
Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo từng tạo kỳ vọng lớn về nhu cầu đồng trong những năm tới. Các trung tâm dữ liệu cần lượng lớn vật liệu cho hệ thống phân phối điện, cáp kết nối và các giải pháp làm mát.
Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển nhanh của AI, những vấn đề liên quan đến hiệu quả đầu tư, tốc độ mở rộng hạ tầng tính toán và rủi ro công nghệ cũng được thị trường quan tâm nhiều hơn.
Những cảnh báo gần đây từ lãnh đạo các công ty AI, trong đó có Anthropic, góp phần khiến thị trường thận trọng hơn với tốc độ mở rộng hạ tầng tính toán.
Điều này không đồng nghĩa nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu suy giảm. Tuy nhiên, kỳ vọng về tốc độ tăng trưởng nhu cầu có thể được điều chỉnh theo hướng thực tế hơn. Đây là một trong những yếu tố góp phần làm giảm sức nóng của đà tăng giá đồng trong ngắn hạn.
Nguồn cung tinh quặng thắt chặt vẫn là điểm tựa
Dù giá đồng vừa trải qua nhịp điều chỉnh, các chỉ báo về nguồn cung nguyên liệu vẫn cho thấy thị trường chưa thể bỏ qua những rủi ro ở phía cung.
Phí gia công tinh luyện (TC - Treatment Charge) đối với tinh quặng đồng tiếp tục duy trì ở mức rất thấp. Trong tuần kết thúc ngày 11/9, chỉ số TC giao ngay đối với tinh quặng đồng hàm lượng 25% ở mức -211,7 USD/tấn, thấp hơn mức -172,9 USD/tấn hồi đầu tháng 8.
Mức TC âm cho thấy các nhà máy luyện đồng phải trả thêm tiền cho bên bán quặng để có nguyên liệu duy trì hoạt động. Đây là một chỉ báo phản ánh tình trạng nguồn cung tinh quặng tương đối khan hiếm so với nhu cầu của các nhà luyện kim.
TC trong các hợp đồng dài hạn năm 2026 cũng duy trì ở mức rất thấp. Diễn biến này cho thấy áp lực đối với nguồn nguyên liệu đầu vào chưa được giải quyết hoàn toàn và tiếp tục là yếu tố cần theo dõi đối với thị trường đồng.
Tồn kho tập trung tại Mỹ
Bên cạnh nguồn cung tinh quặng, phân bổ tồn kho giữa các khu vực cũng đang tạo ra một cấu trúc đáng chú ý.
Tính đến ngày 11/9, tổng tồn kho đồng hữu hình tại ba sàn giao dịch lớn đã vượt 990.000 tấn. Tuy nhiên, phần lớn lượng tồn kho tập trung tại Mỹ.
Cụ thể, tồn kho đồng tại COMEX đạt khoảng 766.000 tấn theo đơn vị thống kê của nguồn, tương đương khoảng 696.000 tấn, chiếm khoảng 70% tổng tồn kho tại ba sàn. Trong khi đó, lượng tồn kho tại các khu vực ngoài Mỹ ở mức khoảng 297.000 tấn, gồm khoảng 242.000 tấn tại LME và 55.000 tấn tại SHFE.
Sự phân bổ không đồng đều này từng góp phần đẩy chênh lệch giá giữa COMEX và LME lên cao, qua đó thúc đẩy dòng đồng vật chất dịch chuyển về Mỹ.
Khi kỳ vọng về chính sách thuế thay đổi và premium COMEX thu hẹp, động lực dịch chuyển hàng hóa cũng giảm theo. Vì vậy, diễn biến giá đồng hiện nay cần được nhìn nhận không chỉ từ cung - cầu vật chất mà còn từ sự thay đổi của dòng vốn và cấu trúc tồn kho giữa các thị trường.
Triển vọng giá đồng: Ngắn hạn chịu sức ép, dài hạn vẫn cần theo dõi nguồn cung
Trong ngắn hạn, giá đồng có thể tiếp tục chịu tác động từ hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh, diễn biến của USD, kỳ vọng về lãi suất Fed và sự điều chỉnh kỳ vọng đối với nhu cầu đồng từ hạ tầng AI.
Tuy nhiên, những yếu tố này cần được đặt cạnh các tín hiệu từ phía cung. TC ở mức rất thấp, cùng với sự phân bổ tồn kho không đồng đều, cho thấy thị trường đồng vẫn tồn tại những điểm nghẽn đáng chú ý ở khâu nguyên liệu.
Do đó, nhịp điều chỉnh hiện tại chưa thể được xem đơn thuần là dấu hiệu thay đổi hoàn toàn xu hướng của thị trường. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào sự cân bằng giữa hai nhóm yếu tố: áp lực từ dòng vốn, chính sách tiền tệ và kỳ vọng nhu cầu trong ngắn hạn; cùng với tình trạng nguồn cung tinh quặng và phân bổ tồn kho trong trung và dài hạn.
Với một kim loại có vai trò quan trọng trong điện lực, hạ tầng và các ngành công nghiệp công nghệ cao, diễn biến giá đồng sẽ tiếp tục là chỉ báo đáng chú ý đối với chi phí nguyên liệu và triển vọng đầu tư của nhiều lĩnh vực sản xuất.