Đây là bước quan trọng trong quá trình chuyển đổi các khu vực có tốc độ đô thị hóa cao sang mô hình quản lý đô thị, nhưng chưa đồng nghĩa các xã này đã chính thức trở thành phường.
UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Công văn số 11661/UBND-NC ngày 16/9/2026 về việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với đề án thành lập các phường trên địa bàn tỉnh trong năm 2026.
Theo đó, 5 địa phương thuộc diện lấy ý kiến gồm xã Phù Mỹ, xã Tây Sơn, xã Tuy Phước, xã Chư Sê và xã An Nhơn Tây. UBND các xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến toàn bộ hộ gia đình đang cư trú trên địa bàn về chủ trương thành lập phường tương ứng trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số hiện có.
5 xã đồng loạt lấy ý kiến, người dân bỏ phiếu theo từng hộ
Việc lấy ý kiến được thực hiện trực tiếp tại cộng đồng dân cư. Mỗi hộ gia đình sẽ nhận phiếu để thể hiện quan điểm đồng ý hoặc không đồng ý với phương án thành lập phường. Đại diện hộ gia đình ký xác nhận vào danh sách và phiếu lấy ý kiến theo hướng dẫn của địa phương.
Tại xã Tuy Phước, UBND xã đã ban hành Kế hoạch số 272/KH-UBND ngày 17/9/2026, triển khai lấy ý kiến nhân dân về Đề án thành lập phường Tuy Phước. Phiếu lấy ý kiến được các thôn phát trực tiếp đến từng hộ gia đình. Nội dung tập trung vào phương án thành lập phường Tuy Phước trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã hiện nay.
Trước đó, vào ngày 14/8, UBND xã Tuy Phước đã tổ chức cuộc họp góp ý dự thảo đề án, tập trung rà soát căn cứ pháp lý, hiện trạng dân số, hạ tầng, mức độ đô thị hóa và phương án tổ chức bộ máy sau khi chuyển đổi. Theo chính quyền địa phương, việc thành lập phường nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong quá trình đô thị hóa, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về quy hoạch, đất đai, xây dựng và hạ tầng.
Đối với xã Phù Mỹ, địa phương đã tổ chức hội nghị xem xét và thông qua dự thảo Đề án thành lập phường Phù Mỹ năm 2026. Việc lấy ý kiến toàn bộ hộ dân là bước tiếp theo để hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Thông tin về đề án cũng đã được đăng tải trên Trang thông tin điện tử xã Phù Mỹ.
Chư Sê được định hướng thành phường trung tâm phía Tây
Trong 5 địa phương được lấy ý kiến, Chư Sê là khu vực được định hướng trở thành một trong những phường trung tâm phía Tây của tỉnh Gia Lai.
Xã Chư Sê hiện được hình thành trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính cũ, có vị trí kết nối quan trọng trên trục Quốc lộ 14. Đây là khu vực tập trung dân cư, thương mại, dịch vụ và các công trình hành chính, giáo dục, y tế của vùng phía Tây tỉnh.
Ngay tại Đại hội Đảng bộ xã Chư Sê lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương đã đặt ra mục tiêu xây dựng Chư Sê trở thành phường trong nhiệm kỳ. Tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu địa phương chuẩn bị các điều kiện cần thiết về quy hoạch, đất đai, hạ tầng và nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị trong thời gian tới.
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai, định hướng phát triển Chư Sê không chỉ dừng lại ở thay đổi tên gọi đơn vị hành chính, mà còn gắn với mục tiêu xây dựng địa phương này thành một vùng động lực kinh tế, thương mại và dịch vụ phía Tây.
Phù Mỹ, Tây Sơn, Tuy Phước và An Nhơn Tây tăng tốc đô thị hóa
Bốn xã còn lại đều nằm tại khu vực phía Đông tỉnh Gia Lai, thuộc địa bàn tỉnh Bình Định trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Xã Phù Mỹ được thành lập sau đợt sắp xếp năm 2025, kế thừa khu vực trung tâm của huyện Phù Mỹ trước đây. Địa phương có hệ thống thương mại, dịch vụ, trường học, cơ sở y tế và hạ tầng đô thị tương đối tập trung. Việc nghiên cứu thành lập phường được kỳ vọng tạo hành lang quản lý phù hợp hơn với tốc độ phát triển dân cư và xây dựng tại khu vực trung tâm.
Xã Tây Sơn cũng giữ vai trò đầu mối hành chính, thương mại và dịch vụ của khu vực Tây Sơn trước đây. Địa bàn nằm trên tuyến Quốc lộ 19, trục giao thông huyết mạch kết nối vùng duyên hải với khu vực Tây Nguyên. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển dịch vụ, logistics, đô thị và du lịch văn hóa - lịch sử.
Trong khi đó, Tuy Phước nằm gần khu vực đô thị Quy Nhơn, có tốc độ đô thị hóa nhanh và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quá trình mở rộng không gian phát triển của vùng phía Đông tỉnh. Việc chuyển đổi từ xã sang phường được xem là bước điều chỉnh mô hình quản lý phù hợp với hiện trạng dân cư, xây dựng và hoạt động kinh tế ngày càng mang tính đô thị.
An Nhơn Tây được hình thành trên cơ sở sắp xếp các xã Nhơn Tân và Nhơn Lộc thuộc thị xã An Nhơn trước đây. Khu vực có lợi thế kết nối với Quốc lộ 19 và các tuyến giao thông hướng về Quy Nhơn, Tây Nguyên. Địa phương đang từng bước đầu tư hạ tầng, chỉnh trang khu vực trung tâm và hoàn thiện các tiêu chí phát triển đô thị.
“Lên phường” có làm thay đổi giấy tờ, quyền sử dụng đất?
Điều người dân đặc biệt quan tâm là việc chuyển từ xã thành phường có làm thay đổi quyền sử dụng đất hay buộc phải cấp lại toàn bộ giấy tờ cá nhân hay không.
Về nguyên tắc, việc thành lập phường là thay đổi loại hình đơn vị hành chính, không làm mất hoặc thay đổi quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ hộ tịch, căn cước và các hồ sơ đã được cấp vẫn có giá trị sử dụng theo quy định. Việc cập nhật địa chỉ hành chính thường được thực hiện khi người dân có nhu cầu hoặc khi tiến hành thủ tục liên quan.
Tuy nhiên, về lâu dài, khi địa phương chuyển sang mô hình phường, công tác quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng, đất đai, hạ tầng kỹ thuật và môi trường sẽ được thực hiện theo yêu cầu của khu vực đô thị. Điều này có thể kéo theo việc rà soát quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, kế hoạch đầu tư đường giao thông, cấp thoát nước, trường học và các công trình công cộng.
Lấy ý kiến chưa phải quyết định chính thức “lên” phường
Sau khi hoàn thành lấy ý kiến, UBND 5 xã phải tổng hợp đầy đủ số hộ tham gia, số hộ đồng ý, không đồng ý và các ý kiến khác của người dân. Kết quả sẽ được báo cáo về Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai để thẩm định, hoàn thiện đề án và tham mưu UBND tỉnh thực hiện các bước tiếp theo.
HĐND các địa phương liên quan cũng phải xem xét, biểu quyết về chủ trương thành lập phường. Hồ sơ sau đó mới được trình cấp có thẩm quyền quyết định theo trình tự pháp luật.
Như vậy, việc lấy ý kiến toàn bộ hộ gia đình tại Phù Mỹ, Tây Sơn, Tuy Phước, Chư Sê và An Nhơn Tây là một bước bắt buộc để hoàn thiện đề án, không phải quyết định chính thức công nhận 5 xã trở thành phường.
Dù vậy, động thái đồng loạt triển khai trong tháng 9 cho thấy quá trình đô thị hóa và Quy hoạch tỉnh Gia Lai đang bước vào giai đoạn mới. Nếu các đề án được thông qua, bản đồ đô thị của tỉnh sẽ có thêm 5 phường mới, trải dài từ khu vực cao nguyên phía Tây đến vùng duyên hải phía Đông.
Đăng Thy