Truy xuất nguồn gốc nông sản: “Tấm hộ chiếu số” mở đường cho hàng Việt nâng giá trị

Từ công cụ quản lý đến yêu cầu bắt buộc của thị trường

Nếu như trước đây truy xuất nguồn gốc chủ yếu được xem là một công cụ hỗ trợ quản lý sản xuất thì hiện nay, đây đang trở thành yêu cầu ngày càng phổ biến của thị trường.

Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả hay mẫu mã sản phẩm mà còn muốn biết sản phẩm được sản xuất ở đâu, ai là người sản xuất, quy trình canh tác như thế nào và có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hay không. Đối với các thị trường xuất khẩu, đặc biệt là những thị trường có yêu cầu cao như Mỹ, Nhật Bản hay Liên minh châu Âu, khả năng truy xuất nguồn gốc nông sản ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để hàng hóa được chấp nhận.

Sự phát triển của công nghệ số đã giúp việc minh bạch thông tin trở nên dễ dàng hơn. Thông qua mã QR được gắn trên bao bì, người tiêu dùng có thể tra cứu các thông tin liên quan đến vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất, thời gian thu hoạch hoặc đơn vị phân phối chỉ bằng một thiết bị di động có kết nối internet.

Không chỉ giúp tăng niềm tin của khách hàng, truy xuất nguồn gốc nông sản còn hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chất lượng sản phẩm, giảm rủi ro trong quá trình sản xuất và thuận lợi hơn khi tham gia các chuỗi cung ứng hiện đại.

Doanh nghiệp và hợp tác xã đẩy mạnh số hóa chuỗi sản xuất

Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã chủ động ứng dụng các giải pháp truy xuất nguồn gốc nông sản trong sản xuất và kinh doanh.

Trong lĩnh vực xuất khẩu trái cây, Vina T&T Group là một trong những doanh nghiệp chú trọng xây dựng chuỗi liên kết từ vùng trồng đến đóng gói và tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp phát triển hệ thống vùng nguyên liệu liên kết tại nhiều địa phương, đồng thời đẩy mạnh quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Ở khu vực kinh tế hợp tác, HTX Chè Hảo Đạt tại Thái Nguyên là một trong những đơn vị tiêu biểu về xây dựng thương hiệu gắn với chất lượng sản phẩm. Nhiều sản phẩm chè của HTX đã được công nhận OCOP 5 sao. Việc minh bạch thông tin sản phẩm thông qua các công cụ truy xuất nguồn gốc giúp nâng cao uy tín của thương hiệu chè địa phương và tạo thêm niềm tin cho người tiêu dùng.

Tương tự, HTX Sản xuất chè an toàn xã Long Cốc tại Phú Thọ cũng đang phát triển sản xuất gắn với tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản. Đây là một trong những mô hình cho thấy chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở các doanh nghiệp lớn mà đang từng bước lan tỏa tới khu vực hợp tác xã và nông thôn.

Thực tế cho thấy, khi dữ liệu sản xuất được số hóa, doanh nghiệp và hợp tác xã không chỉ quản lý hiệu quả hơn mà còn có điều kiện xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Truy xuất nguồn gốc nông sản mở rộng cơ hội cho nông sản Việt

Bên cạnh vai trò quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc đang mở ra nhiều cơ hội mới cho nông sản Việt Nam.

Theo thống kê của tỉnh Phú Thọ, hơn 2.000 sản phẩm nông nghiệp của các hợp tác xã trên địa bàn đã được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc. Trong số đó có nhiều sản phẩm đặc sản như bưởi Đoan Hùng, thịt chua Thanh Sơn, chè Long Cốc và nhiều sản phẩm OCOP khác.

Việc minh bạch hóa thông tin giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sản xuất khi tham gia các hệ thống phân phối hiện đại. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng tính minh bạch và khả năng truy xuất.

Các chuyên gia nhận định rằng trong quá trình chuyển đổi số nông nghiệp, truy xuất nguồn gốc sẽ đóng vai trò như một “tấm hộ chiếu số” của sản phẩm. Khi toàn bộ thông tin từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến phân phối được kết nối trên môi trường số, giá trị của nông sản không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở khả năng chứng minh nguồn gốc và sự minh bạch.

Đây cũng là xu hướng đang được nhiều địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã lựa chọn nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại và phát triển bền vững.

Từ những lô trái cây xuất khẩu của Vina T&T Group đến các sản phẩm OCOP của HTX Chè Hảo Đạt hay HTX Sản xuất chè an toàn xã Long Cốc, truy xuất nguồn gốc đang từng bước trở thành một phần không thể thiếu trong chuỗi giá trị nông sản hiện đại. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc minh bạch hóa thông tin sản phẩm không chỉ giúp nâng cao niềm tin của người tiêu dùng mà còn mở ra cơ hội gia tăng giá trị cho nông sản Việt Nam trên hành trình hội nhập và phát triển.