Doanh nghiệp công nghiệp nông thôn: Bắt đầu từ công đoạn cần cải thiện
Trong chế biến nông sản, một dây chuyền hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi phù hợp với quy trình sản xuất thực tế. Nếu nguyên liệu chưa được làm sạch, phân loại còn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công hoặc độ ẩm chưa được kiểm soát, việc đầu tư riêng lẻ ở một công đoạn chưa chắc tạo ra sản phẩm đồng đều hơn.
Vì vậy, đầu tư từng bước là một hướng tiếp cận đáng chú ý đối với doanh nghiệp công nghiệp nông thôn. Thay vì đồng thời tự động hóa toàn bộ nhà máy, doanh nghiệp có thể xác định công đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, năng suất hoặc khả năng bảo quản để ưu tiên đầu tư, sau đó tiếp tục hoàn thiện nhà xưởng, nhân lực và quản trị.
Dư địa cho quá trình này vẫn còn lớn. Theo số liệu được cơ quan quản lý công bố, cả nước có gần 8.000 cơ sở chế biến nông, lâm, thủy sản quy mô công nghiệp gắn với xuất khẩu và gần 20.000 cơ sở chế biến quy mô nhỏ phục vụ tiêu thụ nội địa. Tổng công suất chế biến đạt trên 160 triệu tấn nguyên liệu/năm; tỷ lệ chế biến sâu tăng từ 20% năm 2020 lên 30% năm 2024, trong khi tổn thất sau thu hoạch giảm khoảng 1% mỗi năm và hiện ở mức dưới 20%.
Những con số này cho thấy bài toán công nghệ không chỉ nằm ở việc sản xuất được nhiều hơn. Với nông sản, khả năng kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng cũng là một phần quan trọng của hiệu quả sản xuất.
Tân An: Chuẩn hóa từ khâu rửa, phân loại
Tại Quảng Ninh, Công ty TNHH SX Thương mại Thực phẩm Tân An (Tân An) đang đầu tư công nghệ theo hướng chuẩn hóa nhiều khâu trong quy trình sản xuất. Trang trại hiện duy trì khoảng 70.000 con gà đẻ, cung cấp khoảng 1,2 triệu quả trứng mỗi tháng và tạo việc làm thường xuyên cho gần 40 lao động.
Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp đã đưa vào vận hành dây chuyền rửa, phân loại trứng với công suất khoảng 15.000 quả/giờ. Sau khi thu gom, trứng được đưa vào dây chuyền để làm sạch, phân loại, khử khuẩn, in thông tin nhận diện trước khi đóng gói. Theo thông tin được công bố, việc đầu tư dây chuyền giúp giảm các thao tác thủ công và góp phần kiểm soát đồng đều chất lượng sản phẩm.
Công nghệ tại Tân An cũng được đặt trong một quy trình sản xuất rộng hơn. Trang trại có diện tích hơn 7ha, được quy hoạch thành các khu chức năng từ chăn nuôi đến xử lý, đóng gói và bảo quản. Hệ thống cho ăn, uống tự động cùng việc điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ được áp dụng trong khu nuôi gà đẻ.
Không chỉ đầu tư thiết bị, doanh nghiệp còn đẩy mạnh số hóa quản lý. Từ năm 2023, trang trại sử dụng phần mềm FarmGo để số hóa các hoạt động từ sản xuất, tồn kho đến bán hàng và quản lý công nợ. Cách kết hợp giữa thiết bị, quy trình và dữ liệu giúp việc kiểm soát sản xuất được thực hiện đồng bộ hơn.
Thuận Hương: Kéo dài giá trị bằng công nghệ sấy
Ở một hướng khác, Công ty TNHH TM SX Thuận Hương (Thuận Hương) tại Đồng Nai cho thấy vai trò của công nghệ trong chế biến nông sản. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông sản và đã đầu tư các dây chuyền sấy lạnh, sấy nhiệt và đóng gói chân không.
Với những loại nông sản có tính mùa vụ, công nghệ sấy là một hướng chế biến giúp kéo dài thời gian bảo quản và tạo thêm sản phẩm thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc tiêu thụ nguyên liệu tươi. Việc kết hợp các phương pháp sấy với đóng gói phù hợp cũng tạo điều kiện để sản phẩm được chuẩn hóa hơn về quy cách trước khi phân phối.
Thuận Hương hiện có các sản phẩm chế biến từ nhiều loại nông sản. Một số thông tin được công bố cho thấy doanh nghiệp có sản phẩm chuối sấy mộc và đã áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000:2018 đối với sản phẩm được công bố.
Từ rửa, phân loại trứng tại Tân An đến sấy và đóng gói nông sản tại Thuận Hương, có thể thấy đầu tư công nghệ ở khu vực nông thôn không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải lựa chọn thiết bị quy mô lớn ngay từ đầu. Quan trọng hơn là xác định đúng công đoạn cần cải thiện, lựa chọn thiết bị phù hợp với quy mô và bảo đảm khả năng vận hành trong thực tế.
Khi máy móc được đặt đúng vị trí trong quy trình, kết hợp với nhân lực, quản trị và kiểm soát chất lượng, khoản đầu tư vào một công đoạn có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm, mở rộng chế biến và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.