
Robusta chịu áp lực nguồn cung, arabica duy trì lợi thế từ tồn kho thấp
Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), chỉ số giá cà phê tổng hợp toàn cầu (I-CIP) trong tháng 10 đạt bình quân 261,3 US cent/pound, giảm 0,3% so với tháng trước. Trong tháng, chỉ số dao động từ 251,3 - 272,3 US cent/pound và kết thúc ngày 30/10 ở mức 252,3 US cent/pound, thấp hơn 3,5% so với cuối tháng 9.
Đáng chú ý, xu hướng giảm của chỉ số chung chủ yếu đến từ nhóm robusta. Giá robusta bình quân trong tháng 10 giảm 2% so với tháng trước, xuống còn 164,2 US cent/pound. Ngược lại, các nhóm arabica đều tăng giá. Cụ thể, arabica Colombia tăng 0,5%, arabica khác tăng 1,7% và arabica Brazil tăng 1,5%, lần lượt đạt 357,85 US cent/pound, 334,99 US cent/pound và 294,5 US cent/pound.
Sự phân hóa này cũng được phản ánh trên các thị trường kỳ hạn. Trong tháng 10, giá robusta giao dịch trên sàn ICE London giảm 1,1%, xuống bình quân 152,6 US cent/pound. Trong khi đó, giá arabica trên sàn ICE New York tăng 1,6%, đạt 285,1 US cent/pound. Chênh lệch giá giữa hai thị trường London và New York tăng 4,9%, lên 132,5 US cent/pound.
Xu hướng trái chiều tiếp tục thể hiện trong phiên giao dịch ngày 17/11. Giá robusta trên sàn London giảm phiên thứ 7 liên tiếp, mất 73 USD/tấn, tương đương 2,3% so với phiên trước, xuống còn 3.071 USD/tấn. Đây là mức thấp nhất trong khoảng 2 năm rưỡi. Trái lại, giá arabica trên sàn New York tăng 2,4%, lên 281,4 US cent/pound.
Theo phân tích của ICO, nguyên nhân chính dẫn đến diễn biến trái chiều nằm ở sự khác biệt về điều kiện cung cầu của từng dòng cà phê. Arabica tiếp tục được hỗ trợ bởi lượng tồn kho được chứng nhận ở mức thấp, trong khi robusta chịu sức ép từ triển vọng nguồn cung cải thiện, đặc biệt khi vụ thu hoạch mới tại Việt Nam đang diễn ra.
Cụ thể, tồn kho arabica được chứng nhận tại Mỹ giảm từ 0,26 triệu bao xuống còn 0,23 triệu bao vào cuối tháng 10, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2002. Lượng cà phê đưa vào các kho được chứng nhận chậm hơn dự kiến. Bên cạnh đó, tình trạng giá kỳ hạn gần cao hơn giá kỳ hạn xa kéo dài khiến các nhà kinh doanh ít có động lực bổ sung tồn kho.
Ở chiều ngược lại, tồn kho robusta được chứng nhận tại London đạt 1,13 triệu bao vào cuối tháng 10, tăng 29,9% so với tháng 9 và là mức cao nhất kể từ tháng 7/2025. Cùng với nguồn cung từ vụ thu hoạch mới tại Việt Nam, xuất khẩu robusta trong tháng 9 tăng 15,7%, góp phần cải thiện lượng hàng sẵn có trên thị trường.
Như vậy, trong khi arabica vẫn được nâng đỡ bởi nguồn dự trữ hạn chế, robusta đang đối mặt với áp lực lớn hơn từ nguồn cung và lượng hàng tồn kho gia tăng. Đây là hai yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt về diễn biến giá giữa hai dòng cà phê trong thời gian qua.
Tỷ giá, thời tiết và EUDR tạo thêm biến số cho thị trường
Bên cạnh cung cầu và tồn kho, biến động tỷ giá đồng Real Brazil so với USD cũng góp phần định hình xu hướng giá cà phê trong tháng 10.
Trong giai đoạn đầu tháng, đồng Real tăng giá, với tỷ giá giảm từ 5,17 Real/USD ngày 30/9 xuống 5,01 Real/USD ngày 20/10. Diễn biến này góp phần hỗ trợ giá cà phê do làm giảm động lực bán hàng của các nhà sản xuất Brazil khi quy đổi doanh thu xuất khẩu sang nội tệ.
Tuy nhiên, sau vòng bầu cử thứ hai tại Brazil, đồng Real suy yếu trở lại. Tỷ giá tăng lên 5,44 Real/USD ngày 26/10 và 5,43 Real/USD vào ngày 30/10. Riêng trong ngày 26/10, chỉ số I-CIP giảm 2,8%, cho thấy biến động tiền tệ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý thị trường.
Diễn biến thời tiết tại các quốc gia sản xuất lớn cũng đang được giới giao dịch theo dõi sát sao. Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), xác suất xảy ra hiện tượng El Niño với cường độ lịch sử trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3/2027 được dự báo ở mức 83%.
Tại Brazil, những cơn mưa gần đây đang hỗ trợ quá trình ra hoa của cây cà phê. Tuy nhiên, triển vọng vụ mùa vẫn tiềm ẩn những yếu tố khó lường khi một số hoạt động chăm sóc cây trồng bị chậm trễ và quá trình ra hoa diễn ra không đồng đều. Những diễn biến này có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây, khiến triển vọng thu hoạch năm 2027 cần tiếp tục được theo dõi.
Một yếu tố khác được ICO đề cập là quá trình chuẩn bị thực hiện Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). Việc chuẩn bị áp dụng quy định này từ tháng 12 đã thúc đẩy một số nhà nhập khẩu tăng cường bổ sung tồn kho cà phê trước thời điểm thực hiện.
Tuy nhiên, ICO lưu ý chưa thể xác định chính xác mức độ tác động riêng của EUDR đối với diễn biến xuất khẩu và tồn kho, bởi hoạt động này còn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu bổ sung hàng thông thường cũng như nguồn cung gia tăng tại các quốc gia sản xuất.
Bên cạnh đó, từ ngày 1/10, ICO điều chỉnh tỷ trọng các nhóm cà phê trong công thức tính chỉ số I-CIP. Theo cơ cấu mới, chỉ số giảm 2,48 US cent/pound so với mức tính theo tỷ trọng cũ. Việc điều chỉnh được thực hiện định kỳ hai năm một lần nhằm bảo đảm chỉ số phản ánh sát hơn cơ cấu giao dịch thực tế trên thị trường.
Xuất khẩu cà phê toàn cầu vẫn tăng trong niên vụ 2025-2026
Mặc dù giá cà phê diễn biến trái chiều giữa các chủng loại, hoạt động thương mại toàn cầu vẫn duy trì mức tăng trưởng trong niên vụ 2025-2026.
Theo số liệu của ICO, xuất khẩu cà phê các loại trên toàn cầu trong tháng 9 đạt 11,55 triệu bao, giảm 0,7% so với mức 11,63 triệu bao cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, tính chung niên vụ 2025-2026, tổng lượng xuất khẩu toàn cầu đạt 142,39 triệu bao, tăng 1% so với mức 141,02 triệu bao của niên vụ trước.
Xét theo chủng loại, xuất khẩu cà phê nhân xanh trong tháng 9 đạt 10,2 triệu bao, tăng 5,8% so với hơn 9,6 triệu bao cùng kỳ năm 2025. Đây là tháng thứ tư liên tiếp mặt hàng này ghi nhận tăng trưởng dương.
Lũy kế cả niên vụ 2025-2026, xuất khẩu cà phê nhân xanh đạt 123,93 triệu bao, tăng 1,3% so với mức 122,33 triệu bao của niên vụ 2024-2025.
Những số liệu trên cho thấy hoạt động thương mại cà phê toàn cầu vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng, dù diễn biến giữa các chủng loại có sự khác biệt. Trong ngắn hạn, robusta có thể tiếp tục chịu sức ép từ nguồn cung vụ mới và lượng tồn kho gia tăng. Trong khi đó, arabica vẫn có cơ sở được hỗ trợ bởi lượng dự trữ thấp.
Tuy nhiên, triển vọng thị trường sẽ không chỉ phụ thuộc vào cán cân cung cầu hiện tại. Diễn biến thời tiết tại Brazil, biến động tỷ giá, nhu cầu nhập khẩu và quá trình thực hiện các quy định thương mại mới sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng định hình xu hướng giá cà phê thế giới trong thời gian tới.
