Ngày 17/11, Trường Đại học Chiang Mai (Thái Lan) phối hợp với Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch (VIAEP) và Đại học Quốc gia Lào (NUOL) tổ chức Hội thảo quốc tế lần thứ nhất về “Triển vọng chuỗi cung ứng xe điện cỡ nhỏ sử dụng pin tại khu vực Lan Thương - Mekong” tại Khách sạn Melia Hà Nội. Hội thảo thuộc khuôn khổ Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương năm 2023, nhằm triển khai dự án nghiên cứu cùng tên.
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Đinh Thị Tâm, Phó Viện trưởng Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch (VIAEP), đại diện Việt Nam gửi lời chào mừng và nhấn mạnh ý nghĩa của hội thảo trong việc thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển chuỗi cung ứng xe điện cỡ nhỏ tại khu vực Lan Thương - Mekong.
Tiếp đó, GS.TS. Apichat Sopadang, Trưởng Trường Đa ngành và Liên ngành (MIdS), Đại học Chiang Mai, trình bày tổng quan dự án. Hội thảo tập trung đánh giá mức độ sẵn sàng của xe điện cỡ nhỏ trong logistics đô thị và nông nghiệp; hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng xe điện; chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng và khả năng ứng dụng phương tiện điện trong chuỗi giá trị nông sản tại các quốc gia trong khu vực.
Trong nghiên cứu về mức độ sẵn sàng của xe điện cỡ nhỏ phục vụ logistics đô thị và nông nghiệp tại tiểu vùng Lan Thương - Mekong, Trợ lý Giáo sư, Tiến sĩ Jirapat Wanitwattanakosol,Trường Cao đẳng Nghệ thuật, Truyền thông và Công nghệ , Đại học Chiang Mai, phân tích về điều kiện phát triển tại Thái Lan, Việt Nam và Lào. Nội dung tập trung vào năng lực cung cấp, nguồn linh kiện, hạ tầng sạc, dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng và nhu cầu thị trường. Theo diễn giả, mỗi quốc gia có những lợi thế và điểm nghẽn riêng, do đó cần đánh giá đồng thời năng lực cung ứng và nhu cầu thực tế để xác định hướng phát triển phù hợp. Ông nhấn mạnh: “Điểm mấu chốt là năng lực cung ứng phải đáp ứng được nhu cầu thị trường”.
Trợ lý Giáo sư, Tiến sĩ Anucha Promwungkwa, Khoa Kỹ thuật, Đại học Chiang Mai, trình bày nghiên cứu về các doanh nghiệp sửa chữa và bảo dưỡng xe điện độc lập tại Thái Lan và Lào. Diễn giả cũng chia sẻ kinh nghiệm chính sách phát triển xe điện của Thái Lan, trong đó có các chương trình EV 3.0 và EV 3.5, đồng thời đề cập yêu cầu đào tạo, chứng nhận kỹ thuật viên, đặc biệt là nhân lực có khả năng xử lý pin điện áp cao. Theo ông, sự phát triển của thị trường xe điện cần đi cùng hệ thống dịch vụ hậu mãi và đội ngũ kỹ thuật đủ năng lực đáp ứng nhu cầu vận hành phương tiện.
Tiếp nối chương trình, bà Jidapa Chanjaroen, Khoa Kỹ thuật, Đại học Chiang Mai, phân tích triển vọng chuỗi cung ứng xe điện cỡ nhỏ gắn với an ninh năng lượng khu vực. Theo bà, nhóm phương tiện này không chỉ gồm xe điện hai bánh, ba bánh mà còn có thể mở rộng sang phương tiện vận chuyển hàng hóa hạng nhẹ và máy móc nông nghiệp quy mô nhỏ. Việc phát triển xe điện cỡ nhỏ được kỳ vọng góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, tận dụng nguồn điện trong nước và đáp ứng nhu cầu vận chuyển tại khu vực nông thôn. Bà nhấn mạnh: “Phương tiện điện cỡ nhỏ là điểm khởi đầu cho quá trình điện hóa giao thông tại khu vực chúng ta”.
Đại diện Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Hiểu, Bộ môn Bảo quản thực phẩm, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch, trình bày tham luận về xe điện cỡ nhỏ trong chuỗi giá trị trái cây tại Việt Nam. Nội dung tập trung vào khả năng ứng dụng phương tiện điện trong vận chuyển, logistics nông nghiệp và quản lý hành trình hàng hóa. Một số giải pháp công nghệ phục vụ nhận diện phương tiện và theo dõi hoạt động vận tải, trong đó có mã nhận dạng phương tiện (VIN) và hệ thống tracking, cũng được đề cập. Tham luận đặt vấn đề phát triển xe điện trong mối liên hệ với đặc thù sản xuất, vận chuyển và phân phối nông sản, qua đó mở ra hướng ứng dụng phương tiện điện trong chuỗi logistics nông nghiệp.
Từ thực tiễn tại Lào, ông Xayalak Vilaida, Khoa Kỹ thuật, Đại học Quốc gia Lào, giới thiệu nghiên cứu điển hình về KOKKOK và sự phát triển của dịch vụ taxi điện tại Viêng Chăn. Ông đồng thời chia sẻ kinh nghiệm triển khai phương tiện điện tại nước này. Theo số liệu ông Xayalak chia sẻ tại hội thảo, đến đầu năm 2023, nước này có khoảng 3.200 xe điện, bao gồm ô tô và xe máy điện. Từ trường hợp KOKKOK, tham luận góp phần làm rõ vai trò của mô hình dịch vụ, chính sách và điều kiện vận hành trong quá trình phát triển thị trường taxi điện.
Sau phần trình bày của các đại biểu, GS.TS. Apichat Sopadang, Trưởng Trường Đa ngành và Liên ngành (MIdS), Đại học Chiang Mai, điều hành phiên trao đổi, ghi nhận ý kiến đóng góp từ các đại biểu tham dự về những vấn đề được đặt ra trong hội thảo. Ông cảm ơn sự tham gia của các chuyên gia, đại biểu đến từ Việt Nam, Thái Lan và Lào, đồng thời gửi lời hẹn gặp lại tại những chương trình tiếp theo.
Hội thảo khép lại với những trao đổi giữa các chuyên gia ba nước, góp phần làm rõ cơ hội và thách thức trong phát triển chuỗi cung ứng xe điện cỡ nhỏ tại khu vực Lan Thương - Mekong, đồng thời mở ra triển vọng hợp tác nghiên cứu và ứng dụng trong thời gian tới.
