Từ một loại hạt quen thuộc trong gian bếp, đậu đỏ vài năm trở lại đây bỗng có một ngày đặc biệt trong năm. Cứ đến Thất Tịch 7/7 âm lịch, chè đậu đỏ lại được nhiều người trẻ tìm mua với lời truyền miệng vui rằng ăn để cầu duyên, sớm “thoát ế”. Đằng sau một trào lưu trên mạng xã hội là câu chuyện đáng chú ý hơn về cách một nông sản bình dị được đưa vào đời sống tiêu dùng mới nhờ văn hóa, trải nghiệm và khả năng kể chuyện cho sản phẩm.

Phú Thọ đã hình thành 217 chuỗi cung ứng thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn với sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Sản phẩm tham gia chuỗi có giá trị cao hơn 15 - 20% so với sản xuất đơn lẻ, đồng thời được kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và từng bước xây dựng đầu ra ổn định cho người sản xuất.

Từ mở rộng vùng nguyên liệu đến đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản hiện đại, ngành nông nghiệp đang từng bước nâng giá trị nông sản, giảm tổn thất sau thu hoạch và tạo đầu ra ổn định cho người sản xuất. Toàn tỉnh hiện có 51 doanh nghiệp chế biến nông sản cùng 218 kho bảo quản, tạo nền tảng thúc đẩy sản xuất theo hướng hàng hóa và mở rộng thị trường.

Năm 2025, Việt Nam sản xuất khoảng 43,5 triệu tấn lúa, trong tổng số 47,9 triệu tấn lương thực có hạt. Khối lượng nông sản lớn kéo theo nhu cầu bảo quản, phân loại, đóng gói và lưu thông ngày càng cao. Với các cơ sở quy mô vừa và nhỏ, thay vì đầu tư cả dây chuyền tự động, việc cơ giới hóa từng công đoạn như cân và đóng bao đang trở thành một hướng tiếp cận thực tế hơn.

Chương trình OCOP và chế biến nông sản đang bước vào giai đoạn cần nhiều hơn những sản phẩm đẹp về bao bì và câu chuyện thương hiệu. Để nâng giá trị nông sản nông thôn, nhiều địa phương bắt đầu chú trọng đầu tư xưởng chế biến địa phương, ứng dụng công nghệ sấy, cấp đông, đóng gói và bảo quản sau thu hoạch nhằm giữ lại nhiều giá trị hơn cho hợp tác xã và doanh nghiệp tại vùng nguyên liệu.

Từ những vùng đất khô hạn của Ninh Thuận đến những cánh đồng dong riềng nơi miền núi Thái Nguyên, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đang góp phần thay đổi cách thức tạo ra giá trị cho nông sản Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, các đơn vị này đã đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, qua đó góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Kho lạnh và logistics đang nổi lên như “quyền lực thầm lặng” trong chuỗi giá trị nông sản Việt Nam. Không chỉ quyết định tốc độ lưu chuyển hàng hóa, đây còn là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến giá nông sản, đặc biệt trong bối cảnh “được mùa mất giá” vẫn diễn ra phổ biến.

Trong tiến trình phát triển công nghiệp nông thôn Việt Nam, nông nghiệp vẫn được xem là trụ cột quan trọng của nền kinh tế, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu và sinh kế của hàng chục triệu lao động. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng tích cực đó là một thực tế kéo dài nhiều năm: Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu nông sản thô, trong khi công nghiệp chế biến chưa phát triển tương xứng. Đây được xem là một trong những “nút thắt vàng” của khu vực công nghiệp nông thôn hiện nay.

Trong bức tranh xuất khẩu nông nghiệp những tháng đầu năm, một xu hướng đang ngày càng thể hiện rõ nét: nông sản chế biến không còn là “phần phụ” mà đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của toàn ngành. Khi nhiều thị trường lớn liên tục siết chặt các tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở sản lượng mà chuyển dần sang năng lực chế biến sâu.

Đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh đang trở thành những yêu cầu ngày càng rõ nét đối với doanh nghiệp công nghiệp nông thôn. Trong bối cảnh đó, Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực để khu vực này nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang phát triển chuỗi giá trị, công nghiệp chế biến ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị nông sản.