49,3 tỷ USD và bài toán mở thêm thị trường
Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam đạt 49,3 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu đạt 35,06 tỷ USD, đưa toàn ngành xuất siêu 14,25 tỷ USD, tăng 4,4%. Trong cơ cấu thị trường, Trung Quốc chiếm 22,7% thị phần, Hoa Kỳ 19,1% và Nhật Bản 6,8%.
Quy mô xuất khẩu tiếp tục mở rộng, song tỷ trọng lớn tại một số thị trường cũng đặt ra yêu cầu phát triển thêm các hướng tiêu thụ. Với doanh nghiệp, đa dạng hóa thị trường không chỉ là tìm thêm người mua mà còn tạo thêm phương án phân bổ đơn hàng khi nhu cầu, giá cả hoặc điều kiện nhập khẩu tại một khu vực thay đổi.
Đặc biệt với nông sản, mỗi thị trường có thể có yêu cầu khác nhau về vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, dư lượng, kiểm dịch, quy cách đóng gói và logistics. Vì vậy, mở thị trường thường phải bắt đầu từ việc chuẩn hóa sản phẩm và vùng nguyên liệu.
Ameii mở nhiều cửa cho nông sản phía Bắc
Tại phía Bắc, Công ty Cổ phần Ameii Việt Nam (Ameii) là một ví dụ về hướng kết hợp đa dạng thị trường với chế biến nông sản. Doanh nghiệp hiện có hoạt động xuất khẩu tới nhiều thị trường như Nhật Bản, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, EU và một số thị trường khác; đồng thời phát triển các sản phẩm rau, củ, quả sấy và cấp đông bên cạnh nông sản tươi.
Theo thông tin được công bố về vụ vải năm 2026, Ameii dự kiến xuất khoảng 600 tấn vải sang Nhật Bản, Mỹ. Việc duy trì nhiều hướng tiêu thụ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn khi tổ chức đơn hàng, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng phù hợp với từng thị trường.
Với nông sản tươi, yêu cầu xuất khẩu được hình thành từ trước khi hàng rời nhà máy, từ vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, kiểm soát sản xuất đến sơ chế, đóng gói và vận chuyển. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp duy trì quan hệ với những thị trường có yêu cầu cao.
Rồng Đỏ đưa một vụ vải tới nhiều thị trường
Công ty TNHH Trái cây Rồng Đỏ Việt Nam cũng là một trường hợp đáng chú ý trong chuỗi xuất khẩu vải của Hải Phòng. Theo thông tin được công bố, năm 2026 doanh nghiệp dự kiến xuất khoảng 300 tấn vải tươi sang Australia, Nhật Bản và các thị trường Đông Nam Á.
Quy mô vùng nguyên liệu và hệ thống phục vụ xuất khẩu của Hải Phòng tạo nền tảng cho hướng đi này. Năm 2026, thành phố có khoảng 55.000 tấn vải, với 198 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu và 16 mã số cơ sở đóng gói; khoảng 50% sản lượng được dự kiến dành cho xuất khẩu.
Những con số trên cho thấy đa dạng hóa thị trường phải đi cùng chuẩn hóa chuỗi cung ứng. Một sản phẩm muốn vào nhiều thị trường cần được tổ chức theo từng bộ yêu cầu về truy xuất, kiểm dịch, an toàn thực phẩm, đóng gói và logistics. Khi các phương án được chuẩn bị từ trước, doanh nghiệp có thêm cơ sở để điều tiết sản lượng và duy trì nhiều nhóm khách hàng.
Với doanh nghiệp nông thôn, đa dạng hóa vì thế không phải là “bán hàng đi càng nhiều nơi càng tốt”, mà là xây dựng nhiều cửa đầu ra trên cùng một nền tảng chất lượng. Thị trường truyền thống giúp duy trì nền tảng, thị trường mới mở thêm dư địa; còn tiêu chuẩn hóa và logistics là điều kiện để các hướng xuất khẩu có thể vận hành ổn định.