Chuỗi cung ứng không còn là “sân chơi” quá xa
Tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu không nhất thiết bắt đầu bằng một hợp đồng lớn hay vị trí nhà cung ứng cấp cao. Một sản phẩm bao bì, chi tiết cơ khí, linh kiện hoặc công đoạn gia công đạt yêu cầu cũng có thể trở thành điểm khởi đầu để doanh nghiệp địa phương từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất.
Theo thông tin được công bố, số doanh nghiệp Việt Nam là nhà cung ứng cấp 1 của Samsung đã tăng từ 4 doanh nghiệp năm 2014 lên 51 doanh nghiệp vào cuối năm 2022; số nhà cung ứng cấp 2 đạt 206 doanh nghiệp. Cùng với đó, các chương trình tư vấn cải tiến sản xuất, chất lượng và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cung ứng cũng được triển khai trong nhiều năm.
Điều này cho thấy khoảng cách giữa doanh nghiệp tại địa phương và chuỗi cung ứng toàn cầu có thể được thu hẹp nếu doanh nghiệp đáp ứng được những yêu cầu cốt lõi như chất lượng ổn định, tiến độ giao hàng, giá thành cạnh tranh, năng lực sản xuất và tiêu chuẩn phù hợp. Với công nghiệp nông thôn, đây có thể là hướng đi từ những sản phẩm quen thuộc nhưng được nâng cấp về công nghệ và quản trị.
Từ bao bì địa phương đến hệ sinh thái sản xuất
Công ty TNHH Hoàn Mỹ (Hoàn Mỹ) tại Thái Nguyên là một trường hợp cho thấy doanh nghiệp sản xuất bao bì tại địa phương có thể tham gia vào mạng lưới cung ứng của các doanh nghiệp FDI. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp sản xuất bao bì carton và túi nhựa, đồng thời cung cấp sản phẩm cho nhiều doanh nghiệp FDI tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Đáng chú ý, theo thông tin được công bố, Công ty TNHH RFtech Thái Nguyên, doanh nghiệp cung cấp linh phụ kiện cho các sản phẩm điện tử xuất khẩu của Samsung, sử dụng bao bì của Hoàn Mỹ cho khoảng 90% sản phẩm đóng gói. Trường hợp này cho thấy doanh nghiệp sản xuất trong nước có thể tham gia mạng lưới cung ứng thông qua việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho các doanh nghiệp FDI đang hoạt động trong chuỗi sản xuất.
Theo thông tin được công bố, năm 2024, sản lượng bao bì sản xuất và tiêu thụ của Hoàn Mỹ đạt khoảng 4,4 nghìn tấn. Doanh nghiệp tạo việc làm cho hơn 100 lao động, với thu nhập khoảng 9–12 triệu đồng/người/tháng. Những kết quả này cho thấy yêu cầu về chất lượng, sản lượng và khả năng đáp ứng có vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp bao bì khi cung cấp sản phẩm cho các khách hàng công nghiệp.
Từ một đơn hàng cho doanh nghiệp FDI, yêu cầu về chất lượng và tiến độ cũng trở thành động lực để doanh nghiệp địa phương tiếp tục đầu tư thiết bị, chuẩn hóa quy trình và nâng năng lực sản xuất. Khi năng lực được cải thiện, doanh nghiệp có thêm cơ sở để tiếp cận những khách hàng có yêu cầu cao hơn.
Công nghệ là tấm vé để đi sâu hơn
Ở lĩnh vực cơ khí, Công ty Cổ phần Đúc Thái Nguyên cho thấy một hướng tiếp cận khác: nâng cấp công nghệ để đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế. Doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm gang, thép đúc và chi tiết máy; đồng thời áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2015 và EN 124:2015 trong sản xuất.
Theo thông tin được công bố, khi một đối tác Hàn Quốc đặt yêu cầu về sản lượng và chất lượng, doanh nghiệp đã đầu tư một phân xưởng mới thay thế phương thức sản xuất thủ công với tổng kinh phí 12,9 tỷ đồng. Dây chuyền mới được đầu tư để đáp ứng sản lượng khoảng 300 tấn sản phẩm đúc gang mỗi tháng theo yêu cầu của đối tác.
Câu chuyện này cho thấy yêu cầu từ khách hàng quốc tế không chỉ tạo thêm đơn hàng mà còn có thể thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi năng lực sản xuất. Khi công nghệ, tiêu chuẩn và năng lực kiểm soát chất lượng được nâng lên, một doanh nghiệp đặt tại địa phương có thể tiến gần hơn đến những đơn hàng đòi hỏi độ chính xác và tính ổn định cao.
Cơ hội này cũng đang được hỗ trợ bởi định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ. Theo Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026, Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 đặt mục tiêu đến năm 2030 hỗ trợ khoảng 600 doanh nghiệp về tư vấn, đào tạo nâng cao năng lực quản trị và sản xuất; hỗ trợ 80 doanh nghiệp nghiên cứu, đổi mới công nghệ và sản xuất thử nghiệm. Chương trình hướng tới nâng cao năng lực cung ứng trong nước và tăng tỷ lệ nội địa hóa ở một số ngành công nghiệp.
Với công nghiệp nông thôn, “mắt xích” trong chuỗi cung ứng toàn cầu vì thế có thể bắt đầu từ những vị trí rất cụ thể: một loại bao bì đạt chuẩn, một chi tiết đúc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hay một công đoạn sản xuất mà doanh nghiệp làm tốt, ổn định và có khả năng mở rộng.
Cánh cửa đã rộng hơn, nhưng để bước qua, doanh nghiệp vẫn phải chứng minh bằng năng lực thực tế. Khi chất lượng được chuẩn hóa, công nghệ được nâng cấp và khả năng giao hàng được duy trì ổn định, khoảng cách từ một cơ sở sản xuất tại địa phương đến chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế sẽ ngày càng ngắn hơn.