Từ sản phẩm tốt đến hàng hóa sẵn sàng lên kệ
Nguồn cung sản phẩm công nghiệp nông thôn đang ngày càng phong phú. Năm 2025, Bộ Công Thương công nhận 108 sản phẩm, bộ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, trong đó nhóm chế biến nông, lâm, thủy sản và thực phẩm có 71 sản phẩm. Sau 6 kỳ bình chọn, tổng số sản phẩm, bộ sản phẩm cấp quốc gia được công nhận đã lên gần 800.
Những con số này cho thấy nhiều sản phẩm nông thôn đã có bước tiến về chất lượng và khả năng thương mại hóa. Tuy nhiên, để đi vào hệ thống bán lẻ hiện đại, sản phẩm còn phải đáp ứng thêm những yêu cầu về quy cách đóng gói, nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, khả năng cung ứng và sự ổn định giữa các lô hàng.
Theo Bộ Công Thương, hơn 70% sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia đã tham gia các kênh phân phối, chuỗi cung ứng trên thị trường toàn quốc. Điều này cho thấy kết nối thị trường đang mở rộng, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy “làm ra sản phẩm” sang “làm ra sản phẩm phù hợp với hệ thống phân phối”.
Khoảng cách từ xưởng sản xuất đến kệ siêu thị vì thế không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp còn phải chứng minh được khả năng duy trì chất lượng, đáp ứng quy cách của nhà bán lẻ và cung cấp hàng ổn định khi nhu cầu tăng.
Chuẩn hóa để bước qua cửa siêu thị
Công ty TNHH Trí Tín là một trường hợp cho thấy sản phẩm gắn với lợi thế địa phương có thể tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại khi năng lực sản xuất được đầu tư bài bản. Doanh nghiệp phát triển rong nho tại Khánh Hòa từ năm 2004, xây dựng quy trình từ nuôi trồng, thu hoạch đến chế biến và áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm HACCP. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, rong nho tách nước Trí Tín đã có mặt tại Lotte, Co.opmart và Kingfood.
Năm 2025, bộ sản phẩm Rong biển Trí Tín được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia; rong nho tách nước Trí Tín đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Doanh nghiệp cũng đã phát triển thị trường xuất khẩu tại một số quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ở một hướng khác, Công ty Cổ phần An An Agri phát triển mì rau củ Organic Anpaso tại Nghệ An. Sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2024. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp đã phát triển vùng nguyên liệu, đầu tư thiết bị, cải tiến bao bì, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc trong quá trình phát triển sản phẩm.
Sản phẩm Anpaso hiện được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành thông qua các hệ thống bán lẻ và nền tảng thương mại điện tử. Việc mở rộng kênh tiêu thụ cho thấy sản phẩm công nghiệp nông thôn không nhất thiết chỉ dừng ở thị trường địa phương nếu doanh nghiệp từng bước nâng khả năng sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu của kênh phân phối.
Hai trường hợp cho thấy để hàng nông thôn bước vào hệ thống bán lẻ hiện đại, năng lực sản xuất phải đi cùng năng lực thương mại hóa. Nhà máy tạo ra sản phẩm; tiêu chuẩn giúp kiểm soát chất lượng; còn bao bì, truy xuất, quy cách và năng lực cung ứng giúp sản phẩm phù hợp hơn với yêu cầu của kênh phân phối.
Lên kệ đã khó, giữ được vị trí càng cần chuẩn bị
Với doanh nghiệp công nghiệp nông thôn, bước vào siêu thị không nhất thiết phải bắt đầu bằng một khoản đầu tư thật lớn. Có thể bắt đầu từ việc rà soát những yêu cầu mà nhà phân phối đặt ra, sau đó chuẩn hóa từng phần: hồ sơ sản phẩm, nhãn hàng hóa, quy cách đóng gói, kiểm soát chất lượng theo lô, mã truy xuất và kế hoạch cung ứng.
Điều quan trọng là doanh nghiệp cần tính đúng năng lực sản xuất trước khi nhận đơn hàng lớn. Một sản phẩm tiêu thụ tốt ở một vài điểm bán chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã sẵn sàng cung ứng ổn định cho một mạng lưới phân phối rộng. Vì vậy, công suất, kho, đóng gói, vận chuyển và khả năng bổ sung hàng cần được tính toán cùng với kế hoạch mở rộng thị trường.
Các hoạt động kết nối cung cầu đang tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách này. Tại Khánh Hòa, hoạt động kết nối tiêu thụ sản phẩm công nghiệp nông thôn đã có sự tham gia của các doanh nghiệp và đơn vị phân phối, tập trung trao đổi về nhu cầu thị trường, chất lượng sản phẩm và khả năng mở rộng phân phối.
Với hàng nông thôn, vào siêu thị vì thế không nên được xem là đích cuối mà là một bước trong quá trình chuyên nghiệp hóa sản xuất. Khi doanh nghiệp chuyển từ tư duy “làm ra sản phẩm” sang “làm ra sản phẩm phù hợp với một hệ thống phân phối”, những yêu cầu về chất lượng, bao bì, truy xuất và cung ứng sẽ trở thành động lực để nâng cấp toàn bộ chuỗi sản xuất. Đây cũng là nền tảng để sản phẩm địa phương không chỉ có mặt trên kệ mà còn có khả năng duy trì thị trường lâu dài.