Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong sản xuất và truy xuất nguồn gốc
Những năm gần đây, chuyển đổi số đã từng bước thay đổi phương thức quản lý và sản xuất nông nghiệp tại nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội. Từ khâu gieo trồng, chăm sóc đến tiêu thụ sản phẩm đều được số hóa, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm chất lượng và tăng tính minh bạch của chuỗi cung ứng.
Tại xã Bát Tràng, Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức đã triển khai dán tem điện tử và truy xuất nguồn gốc nông sản thông qua ứng dụng HaNoi Trace. Trong khi đó, Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Đông Cao (xã Mê Linh) ứng dụng nền tảng xacthucso.vn kết hợp tem QR Code để kiểm soát nguồn gốc sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã thí điểm truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm rau của Hợp tác xã Văn Đức trên Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm thành phố Hà Nội. Giai đoạn đầu, sản phẩm cải ngọt được lựa chọn triển khai nhằm đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng sang nhiều nhóm nông sản khác.
Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức cho biết, toàn bộ các hộ sản xuất trên vùng chuyên canh rộng hơn 200 ha đều thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất điện tử. Mỗi thửa ruộng đều được gắn biển nhận diện với đầy đủ thông tin về chủ hộ và thời gian gieo trồng, giúp công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc trở nên thuận tiện, chính xác hơn.
Tại xã Mê Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Trần Sỹ Đạt cho biết địa phương hiện có 547 ha vùng sản xuất rau tập trung và đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
Theo ông Đạt, việc ứng dụng chuyển đổi số từ khâu sản xuất, sơ chế đến tiêu thụ không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý nhanh chóng truy vết khi xảy ra các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc ngày càng hoàn thiện
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản và thực phẩm Hà Nội tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn tiếp tục được duy trì, nâng cấp và mở rộng phạm vi triển khai.
Đến nay, hệ thống đã hướng dẫn, cấp tài khoản cho hơn 3.300 cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia, đồng thời quản lý dữ liệu của hơn 12.300 sản phẩm được cấp mã QR truy xuất nguồn gốc.
Để sẵn sàng kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hà Nội đã đăng ký các nhóm sản phẩm ưu tiên gồm thịt lợn, thịt gà, rau và trà hoa vàng vùng Sóc Sơn.
Đặc biệt, hệ thống truy xuất nguồn gốc của thành phố được xây dựng theo hướng mở, có khả năng kết nối với hệ thống của Bộ thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API), đồng thời hướng tới liên thông dữ liệu với hệ thống do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đang xây dựng.
Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục vận hành hiệu quả Hệ thống phần mềm tự công bố sản phẩm.
Đến nay, hệ thống đã tiếp nhận và công khai 26.867 bộ hồ sơ cùng các văn bản thay đổi thông tin tự công bố sản phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh; riêng năm 2026 đã tiếp nhận thêm 2.979 hồ sơ.
Song song với đó, Hệ thống trực tuyến kiểm tra, đánh giá kiến thức an toàn thực phẩm ghi nhận 13.069 lượt người tham gia, trong đó 12.233 người đạt yêu cầu, tương đương 93,6%.
Tháo gỡ khó khăn, hướng tới nền nông nghiệp số bền vững
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp Hà Nội vẫn còn đối mặt với không ít thách thức.
Phần lớn hoạt động sản xuất vẫn diễn ra theo quy mô hộ nhỏ lẻ nên việc chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn. Chi phí đầu tư, duy trì phần mềm và cập nhật dữ liệu vẫn là áp lực đối với nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất. Bên cạnh đó, không ít nông dân còn hạn chế về điều kiện đầu tư thiết bị cũng như kỹ năng sử dụng các nền tảng số và nhật ký điện tử.
Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn ngành nông nghiệp.
Mục tiêu là từng bước số hóa toàn bộ quy trình sản xuất an toàn, hình thành mạng lưới quan sát, quan trắc và truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng, tạo nền tảng cho nền nông nghiệp hiện đại.
Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp viễn thông tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn kỹ năng số cho nông dân; đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số của cơ quan quản lý thông qua các hoạt động xã hội hóa.
Cùng với đó, Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng các chuỗi liên kết sản xuất an toàn, gia tăng diện tích đạt tiêu chuẩn chất lượng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh xúc tiến thương mại.
Đây được xem là những giải pháp nền tảng giúp xây dựng nền nông nghiệp Thủ đô theo hướng hiện đại, minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực để nông sản Hà Nội phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên cả nước.