Cơ giới hóa bước vào bài toán khai thác máy
Kết quả Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 cho thấy cơ giới hóa đã hiện diện rộng trong sản xuất. Cả nước có gần 54,6 nghìn máy kéo công suất từ 35 CV trở lên, tăng 69,62% so với năm 2016; 28,6 nghìn máy gặt đập liên hợp, tăng 11,16%. Bên cạnh đó là gần 7.000 thiết bị bay không người lái cùng hàng trăm nghìn máy gieo hạt, máy cấy, máy xới, máy vun luống được sử dụng trong sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản.
Quy mô thiết bị tăng lên cũng đặt ra một bài toán mới: máy được sử dụng trong bao nhiêu công đoạn và ở bao nhiêu thời điểm trong năm. Với hộ sản xuất, hợp tác xã hoặc đơn vị làm dịch vụ cơ giới, một thiết bị chỉ đảm nhiệm một công việc có thể có thời gian không sử dụng sau khi hoàn thành mùa vụ. Ngược lại, máy có thể kết nối nhiều nông cụ hoặc đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ sẽ có thêm cơ hội được khai thác ở các giai đoạn khác nhau.
Đây là vấn đề đáng quan tâm trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp vẫn có sự phân tán về quy mô. Tổng điều tra năm 2025 ghi nhận gần 15,84 triệu hộ ở khu vực nông thôn, trong đó khoảng 8,01 triệu hộ có nông, lâm nghiệp và thủy sản là ngành sản xuất chính. Cơ giới hóa vì vậy không chỉ là câu chuyện đưa máy vào đồng ruộng, mà còn là lựa chọn thiết bị phù hợp với cách tổ chức sản xuất và khả năng khai thác thực tế.
Một máy, nhiều nông cụ để mở rộng công năng
Một ví dụ là Công ty TNHH SX-TM & DV Hoàng Giang với máy kéo bánh xích HOGICO HG-80VN/TURBO. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, mẫu máy này có hệ thống PTO và cơ cấu nâng hạ, có thể kết nối với nhiều loại nông cụ như dàn xới, dàn cày, dàn phun thuốc, dàn cuốn rơm; đồng thời được giới thiệu với các nhóm chức năng gồm kéo nông cụ, vận chuyển và san ủi.
Điểm đáng chú ý của thiết kế này là một đầu kéo có thể kết hợp với nhiều nông cụ thay vì cố định cho một công việc. Khi thay đổi thiết bị đi kèm, máy có thể tham gia vào những khâu khác nhau của quá trình sản xuất. Đây là hướng phát triển giúp mở rộng phạm vi sử dụng của thiết bị và tạo thêm lựa chọn cho các đơn vị có nhu cầu cơ giới hóa nhiều công đoạn.
Ở một hướng khác, Công ty TNHH Chế Tạo Máy Nông Nghiệp Vinamach công bố danh mục thiết bị phục vụ nhiều khâu trong sản xuất nông nghiệp, gồm máy gieo hạt, máy bón phân, máy thu hoạch, máy phát cỏ, máy phun thuốc, máy kéo và một số thiết bị chuyên dụng khác. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Vinamach hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, chế tạo và cải tiến thiết bị cơ giới, tự động hóa phục vụ nông nghiệp.
Từ những thiết kế và danh mục thiết bị này có thể thấy cuộc đua của máy nông nghiệp không chỉ nằm ở công suất. Khả năng kết nối với nhiều nông cụ, thích ứng với nhiều công đoạn và phục vụ những nhu cầu khác nhau đang trở thành một hướng để doanh nghiệp cơ khí gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Tính đa năng mở thêm dư địa khai thác
Với người mua máy, một trong những câu hỏi quan trọng không chỉ là thiết bị có công suất bao nhiêu mà còn là máy có thể làm được những công việc nào, sử dụng vào những thời điểm nào và có phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế hay không.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các đơn vị dịch vụ cơ giới hóa. Một đầu kéo có thể kết nối nhiều nông cụ sẽ có thêm khả năng tham gia các khâu khác nhau như làm đất, chăm sóc, xử lý phụ phẩm hoặc vận chuyển. Nhờ đó, thiết bị có thể được đưa vào sử dụng ở nhiều thời điểm khác nhau thay vì chỉ tập trung vào một giai đoạn của mùa vụ.
Số liệu Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 cho thấy cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch lúa đã đạt lần lượt 88,09% và 84,97% diện tích. Trong khi những khâu cơ bản đã có mức cơ giới hóa cao, sự hiện diện của nhiều nhóm thiết bị phục vụ gieo trồng, chăm sóc và các công đoạn khác cho thấy cơ giới hóa đang có thêm những lựa chọn đa dạng hơn.
Với doanh nghiệp cơ khí và công nghiệp nông thôn, đây là dư địa đáng chú ý để phát triển sản phẩm. Một chiếc máy không nhất thiết phải lớn nhất hay mạnh nhất, nhưng nếu có thể kết nối nhiều nông cụ, phục vụ nhiều công đoạn và được khai thác ở nhiều thời điểm trong năm, thiết bị có thể tạo thêm giá trị đối với người sử dụng. Cuộc đua mới của cơ giới hóa vì thế không chỉ nằm ở việc tạo ra những chiếc máy mạnh hơn, mà còn ở việc tạo ra những chiếc máy được sử dụng linh hoạt hơn.