Hơn 1.600 hộ dân sẽ thay đổi cuộc sống
Theo đề xuất được UBND TP.HCM chấp thuận, liên danh nhà đầu tư (VNCN E&C - Công ty Xây dựng và Kỹ thuật Việt Nam - Horizon) sẽ nghiên cứu, lập hồ sơ dự án sau khi phương án sơ bộ được Sở Tài chính xem xét. Dự án có quy mô khoảng 43,57 ha, bao gồm khu Ao Song Tân (31,68 ha, trong đó 11,46 ha mặt nước) và sông Ông Lớn (11,89 ha).
Thống kê cho thấy, khu Ao Song Tân có khoảng 770 căn nhà trên và ven sông, sông Ông Lớn có khoảng 853 căn. Tổng cộng hơn 1.600 hộ dân sẽ được di dời, giải tỏa và tái định cư theo phương án đảm bảo an sinh. Đây là hai khu vực từng nhiều lần được đề xuất cải tạo nhưng chưa triển khai do thiếu nguồn lực.
Dự án thực hiện theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), nhà đầu tư thu xếp vốn tự có và huy động. TP.HCM sẽ thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách, với tỷ lệ cụ thể xác định ở các bước sau.
TP.HCM quyết tâm di dời gần 40.000 căn nhà ven kênh rạch
Dự án Ao Song Tân - sông Ông Lớn nằm trong Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà trên và ven sông, kênh, rạch của TP.HCM giai đoạn 2025-2030. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn tất di dời, tái định cư người dân sống trên và ven kênh rạch; khơi thông dòng chảy, cải thiện môi trường và phát triển đô thị ven sông.
Từ năm 1993 đến 2025, TP.HCM đã di dời hơn 44.300 căn nhà trên và ven kênh rạch, tạo diện mạo mới cho nhiều tuyến như Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, Tân Hóa - Lò Gốm. Tuy nhiên, sau giai đoạn 1993-2005, tiến độ chậm lại do thiếu vốn và vướng giải phóng mặt bằng. Gần đây, thành phố khởi động lại mạnh mẽ với các dự án lớn như rạch Xuyên Tâm (hơn 17.000 tỷ), bờ Bắc kênh Đôi (hơn 7.300 tỷ), rạch Văn Thánh (hơn 6.800 tỷ), dự kiến giải tỏa gần 5.000 căn.
Theo Sở Xây dựng, từ nay đến 2030, TP dự kiến triển khai 44 dự án chỉnh trang ven kênh rạch với tổng vốn hơn 166.000 tỷ đồng, di dời khoảng 23.400 căn nhà (điều chỉnh chỉ tiêu lên gần 40.000 căn theo chỉ đạo). Các khu vực trọng điểm như quận 8 cũ (kênh Đôi) chiếm tỷ lệ lớn.
Lợi ích đặc biệt: Đô thị xanh - sạch - hiện đại và phát triển kinh tế
Dự án không chỉ giải quyết nhà ở tạm bợ, ô nhiễm mà còn mang lại diện mạo mới cho khu Nam TP.HCM. Việc nạo vét, kè bờ, mở rộng đường ven sông, bổ sung mảng xanh sẽ cải thiện thoát nước, giảm ngập úng và ô nhiễm. Quỹ đất ven sông sau giải tỏa sẽ được khai thác để phát triển đô thị, tạo động lực kinh tế - xã hội cho phường Tân Hưng và khu vực lân cận.
Người dân ven kênh kỳ vọng được tái định cư tại chỗ hoặc khu vực gần, với hạ tầng đồng bộ, môi trường sống tốt hơn. Đây là cơ hội “đổi đời” cho hàng nghìn hộ sau nhiều năm sống tạm bợ trên kênh rạch.
Thách thức lớn nhất vẫn là giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư và nguồn vốn. Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao (Chỉ thị 45 của UBND TP, chỉ đạo của Trung ương), cùng hình thức xã hội hóa và BT, các dự án như Ao Song Tân - sông Ông Lớn đang có điều kiện triển khai mạnh mẽ hơn.
Dự án này góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP.HCM, đồng thời hoàn thiện mạng lưới mặt nước đô thị sau sắp xếp đơn vị hành chính. Khi hoàn thành, khu vực sẽ trở thành điểm sáng về chỉnh trang đô thị ven sông, mang lại không gian sống xanh, sạch, hiện đại cho cư dân.
Việc TP.HCM đẩy mạnh di dời hơn 1.600 nhà tại Ao Song Tân và sông Ông Lớn là minh chứng rõ nét cho cam kết “hồi sinh” kênh rạch. Đây không chỉ là dự án hạ tầng mà còn là bước ngoặt an sinh, phát triển bền vững cho khu Nam thành phố. Người dân và nhà đầu tư đang chờ đợi những bước tiến cụ thể tiếp theo sau khi hồ sơ đề xuất được hoàn thiện.
Đăng Thy