ST25 không còn là “điểm kết thúc” của chất lượng
Khi gạo ST25 lần đầu được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới”, nó không chỉ mang lại niềm tự hào mà còn mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho gạo Việt: phân khúc gạo cao cấp.
Tuy nhiên, theo thời gian, ST25 không còn là lợi thế độc quyền. Giống lúa này được nhân rộng ở nhiều vùng sản xuất khác nhau, kéo theo sự xuất hiện của hàng loạt sản phẩm mang tên ST25 trên thị trường, với chất lượng không đồng đều.
Theo các chuyên gia trong ngành lúa gạo, vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở giống lúa, mà nằm ở “độ lệch chuỗi giá trị” – tức cùng một giống nhưng khác biệt về vùng trồng, quy trình canh tác, thu hoạch, xay xát và bảo quản.
Điều này khiến thị trường bước vào một giai đoạn mới: cạnh tranh không còn dựa trên giống, mà dựa trên năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng.
Gạo Hapro Thượng hạng ST25 và cách tiếp cận “chuỗi hóa” thay vì “giống hóa”
Trong bối cảnh đó, Gạo Hapro Thượng hạng ST25 của Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) lựa chọn một hướng đi khác: không định vị sản phẩm chỉ bằng giống ST25, mà bằng toàn bộ chuỗi giá trị phía sau.
Doanh nghiệp xây dựng vùng nguyên liệu tại Đồng bằng sông Cửu Long, kết nối với hệ thống thu mua – chế biến – đóng gói theo quy trình kiểm soát đồng bộ. Theo thông tin từ doanh nghiệp, toàn bộ chuỗi được quản lý từ khâu chọn giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến nhằm đảm bảo tính ổn định của chất lượng thành phẩm.
Điểm đáng chú ý là việc áp dụng đồng thời các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như ISO và HACCP, vốn thường được sử dụng trong các chuỗi thực phẩm xuất khẩu. Điều này giúp sản phẩm không chỉ hướng tới thị trường nội địa mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe về an toàn thực phẩm.
Nếu nhìn rộng hơn, cách làm của Hapro phản ánh một xu hướng đang diễn ra trong ngành gạo Việt: chuyển từ “bán gạo theo giống” sang “bán gạo theo hệ thống kiểm soát chất lượng”.
Khi giá trị không còn nằm ở hạt gạo, mà nằm ở hệ thống phía sau
Sự thay đổi trong cách tiếp cận của Hapro cũng đồng thời phản ánh một thực tế lớn hơn của thị trường nông sản: người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm “ăn ngon”, mà quan tâm “ăn từ đâu và được kiểm soát như thế nào”.
Các khảo sát tiêu dùng gần đây tại đô thị lớn cho thấy xu hướng lựa chọn thực phẩm đang dịch chuyển mạnh sang ba yếu tố:
- Nguồn gốc rõ ràng
- Quy trình sản xuất minh bạch
- Thương hiệu có kiểm soát chất lượng
Trong bối cảnh đó, ST25 không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Thay vào đó, các doanh nghiệp buộc phải đầu tư vào hệ sinh thái sản xuất nếu muốn duy trì vị thế trong phân khúc cao cấp.
Với Hapro, việc xây dựng thương hiệu “Gạo Hapro Thượng hạng ST25” không chỉ là khai thác giống lúa nổi tiếng, mà là tạo ra một “lớp bảo chứng thứ hai” – lớp bảo chứng đến từ quy trình và thương hiệu.
Thị trường ST25: từ cơ hội xuất khẩu đến bài toán kiểm soát thương hiệu gạo Việt
Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều trong ngành lúa gạo hiện nay là tình trạng sử dụng tên gọi ST25 không đồng nhất trên thị trường. Do chưa có cơ chế bảo hộ thương hiệu theo chuỗi đầy đủ, các sản phẩm mang tên ST25 có thể khác nhau đáng kể về chất lượng.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng trong nước, mà còn tác động đến hình ảnh gạo Việt trên thị trường quốc tế, nơi yếu tố truy xuất nguồn gốc và tính nhất quán sản phẩm ngày càng quan trọng.
Trong bối cảnh đó, việc các doanh nghiệp như Hapro đầu tư vào chuỗi kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất được xem là bước đi cần thiết để giảm “độ nhiễu thương hiệu” của ST25 trên thị trường.
Câu chuyện của Gạo Hapro Thượng hạng ST25 cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng của ngành lúa gạo Việt Nam: từ cạnh tranh bằng giống lúa sang cạnh tranh bằng năng lực tổ chức chuỗi giá trị.
Trong giai đoạn ST25 đã trở thành một tên gọi phổ biến, giá trị thật sự không còn nằm ở hạt gạo đơn lẻ, mà nằm ở khả năng kiểm soát từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn.
Và đó cũng là con đường mà ngành nông sản Việt buộc phải đi nếu muốn chuyển từ lợi thế tự nhiên sang lợi thế thương hiệu bền vững trên thị trường toàn cầu.