AI đi sâu hơn vào hoạt động của doanh nghiệp
Sự phát triển nhanh của AI đang tạo ra những thay đổi ngày càng rõ trong hoạt động của doanh nghiệp. Từ xử lý công việc, phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng đến phát triển sản phẩm, công nghệ này đang được đưa vào nhiều khâu của quá trình sản xuất, kinh doanh.
Tại Công ty cổ phần MISA, doanh nghiệp đã đầu tư phát triển các mô hình AI nội bộ, triển khai nhà máy AI trên nền tảng của NVIDIA và đưa AI Agent vào một số lĩnh vực nghiệp vụ.
Những bước đi này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam không chỉ sử dụng các công cụ AI có sẵn, mà đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc xây dựng và làm chủ các giải pháp phục vụ trực tiếp hoạt động của mình.
Xu hướng đó diễn ra trong bối cảnh nhu cầu ứng dụng AI tại Việt Nam ngày càng tăng.
Giám đốc Chính sách công phụ trách các thị trường Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar của Meta, bà Thảo Griffiths cho rằng Việt Nam có lợi thế từ lực lượng nhà phát triển trẻ, năng động, sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới và giải quyết những bài toán thực tiễn.
Theo thông tin được bà Thảo Griffiths chia sẻ, khoảng 93% doanh nghiệp tại Việt Nam đang ứng dụng các công cụ AI trên các nền tảng số. Một nghiên cứu của Deloitte cũng cho thấy 86% doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam ghi nhận doanh thu tăng trực tiếp nhờ quảng cáo cá nhân hóa ứng dụng AI.
Những con số này phần nào cho thấy AI đã bắt đầu tạo ra giá trị cụ thể trong hoạt động kinh doanh, đồng thời hình thành nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm và giải pháp công nghệ phù hợp với thị trường Việt Nam.
Theo bà Thảo Griffiths, sự hội tụ giữa nguồn nhân lực trẻ, nhu cầu thị trường và hệ sinh thái công nghệ là cơ hội để Việt Nam không chỉ ứng dụng AI hiệu quả, mà còn tiến tới phát triển sản phẩm và xây dựng nguồn nhân lực AI chất lượng cao.
Tạo nền tảng từ giáo dục và dữ liệu tiếng Việt
Không gian ứng dụng AI cũng đang mở rộng từ doanh nghiệp sang giáo dục, đào tạo và phát triển dữ liệu.
Thông qua chương trình Octo AI, Meta phối hợp với STEAM for Vietnam, Vietnet-ICT và HOCMAI hỗ trợ đào tạo kỹ năng AI cho hơn 1.000 giáo viên.
Việc trang bị kiến thức và kỹ năng AI cho đội ngũ giáo viên có ý nghĩa không chỉ ở khả năng sử dụng công nghệ trong giảng dạy, mà còn góp phần tạo nền tảng để kiến thức về AI tiếp cận rộng hơn với người học.
Ở một hướng khác, Dự án ViGen do Meta phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) triển khai tập trung phát triển các bộ dữ liệu tiếng Việt mở có chất lượng cao và tiêu chuẩn đánh giá các mô hình ngôn ngữ lớn.
Dữ liệu tiếng Việt có chất lượng là một trong những điều kiện quan trọng để các mô hình AI hiểu tốt hơn ngôn ngữ, văn hóa và bối cảnh Việt Nam. Đây cũng là nền tảng để phát triển những sản phẩm AI phục vụ trực tiếp nhu cầu của người dùng và doanh nghiệp trong nước.
Những hoạt động này cho thấy một bước chuyển đáng chú ý: AI không còn chỉ được nhìn nhận như công cụ có sẵn để sử dụng, mà đang dần trở thành một lĩnh vực cần đầu tư đồng bộ từ dữ liệu, nhân lực đến sản phẩm và hệ sinh thái phát triển.
Từ ứng dụng AI đến làm chủ công nghệ
Nếu nhu cầu thị trường tạo ra “cầu” cho AI, thì thể chế, nhân lực, dữ liệu và hạ tầng sẽ quyết định Việt Nam có thể đi được bao xa trong quá trình xây dựng năng lực công nghệ.
AI vì thế ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, nhóm công nghệ AI, bản sao số, thực tế ảo và thực tế tăng cường được xác định là nhóm công nghệ chiến lược đầu tiên.
Trong đó, những sản phẩm AI trọng điểm được xác định gồm mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo, AI chuyên ngành và AI phân tích.
Việc AI được xác định là công nghệ chiến lược cho thấy mục tiêu phát triển không dừng lại ở mở rộng số lượng người sử dụng. Bài toán dài hạn hơn là từng bước xây dựng khả năng nghiên cứu, phát triển và hình thành các sản phẩm công nghệ trong nước.
Đây là bước chuyển có ý nghĩa quan trọng. Bởi giá trị của AI đối với nền kinh tế không chỉ nằm ở việc sử dụng công cụ để tiết kiệm thời gian hay nâng cao năng suất, mà còn nằm ở khả năng tạo ra sản phẩm, nền tảng và dịch vụ mới.
Khi doanh nghiệp Việt Nam có thể phát triển những giải pháp phù hợp với ngôn ngữ, dữ liệu và bài toán riêng của thị trường trong nước, giá trị tạo ra từ AI sẽ có cơ hội ở lại nhiều hơn trong nền kinh tế.
Nhân lực, dữ liệu và hạ tầng là ba bài toán lớn
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đã định hình hướng phát triển AI dựa trên ba trụ cột gồm thể chế và chính sách; nguồn nhân lực và nhân tài; hạ tầng, dữ liệu và khởi nghiệp AI.
Trong đó, nhân lực, đặc biệt là nhân tài, giữ vai trò then chốt; còn hạ tầng và dữ liệu là nền tảng để thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và hình thành các doanh nghiệp AI.
Đây cũng là những điều kiện có quan hệ chặt chẽ với nhau.
AI là lĩnh vực thay đổi rất nhanh. Thị trường không chỉ cần những người biết sử dụng công cụ, mà còn cần đội ngũ có khả năng nghiên cứu, xây dựng mô hình, huấn luyện, vận hành và đưa sản phẩm ra thị trường.
Vì vậy, cùng với đào tạo nguồn nhân lực trong nước, việc kết nối đội ngũ chuyên gia người Việt đang làm việc ở nước ngoài có thể bổ sung nguồn tri thức quan trọng.
Bộ Khoa học và Công nghệ mới đây đã thành lập Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo Việt Nam toàn cầu theo Quyết định số 3335/QĐ-BKHCN.
Mạng lưới hướng tới kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nhân người Việt trong và ngoài nước, huy động tri thức phục vụ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và đào tạo nhân lực AI.
Đồng thời, đây cũng là một kênh tăng cường liên kết giữa cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế, hướng tới hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm AI.
Biến thị trường ứng dụng thành “bệ phóng” cho công nghệ Việt
Cùng với con người, hạ tầng tính toán và dữ liệu sẽ quyết định khả năng phát triển những mô hình AI ở quy mô lớn.
Đây là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể và dài hạn, khó có thể chỉ dựa vào một chủ thể. Sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học vì thế có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh.
Việt Nam đang có một lợi thế đáng kể: nhu cầu ứng dụng công nghệ trong nền kinh tế ngày càng lớn. Nếu nhu cầu này được kết nối với năng lực nghiên cứu, nguồn nhân lực, dữ liệu và hạ tầng trong nước, thị trường ứng dụng có thể trở thành “bệ phóng” cho những sản phẩm AI do người Việt phát triển.
Ở góc độ đó, cơ hội mà AI mang lại không chỉ là giúp doanh nghiệp làm việc nhanh hơn hay tiết kiệm chi phí hơn. Giá trị dài hạn nằm ở khả năng biến nhu cầu ứng dụng thành năng lực nghiên cứu, biến nguồn nhân lực thành sản phẩm và từng bước hình thành một hệ sinh thái công nghệ có sức cạnh tranh.
Đó cũng là con đường để Việt Nam dịch chuyển từ vị trí người sử dụng AI sang từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra giá trị của công nghệ này.