Các cuộc khảo sát công bố ngày 1/10 cho thấy hoạt động sản xuất tại nhiều trung tâm công nghiệp lớn tiếp tục mở rộng trong tháng 9. Đáng chú ý, nhu cầu liên quan đến AI đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy đơn hàng đối với thiết bị, máy móc và chất bán dẫn.
Sản xuất châu Âu khởi sắc nhờ nhu cầu hàng tư liệu sản xuất
Tại khu vực đồng euro, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) sản xuất do S&P Global công bố tăng từ 52,7 điểm trong tháng 8 lên 52,9 điểm trong tháng 9. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 5/2022 và đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp chỉ số nằm trên ngưỡng 50 - ranh giới giữa tăng trưởng và thu hẹp. Sản lượng cũng tăng lên mức cao nhất trong 55 tháng.
Đà phục hồi diễn ra trên diện rộng. Hà Lan dẫn đầu tốc độ mở rộng sản xuất, trong khi Đức - nền kinh tế lớn nhất khu vực - ghi nhận tăng trưởng vững chắc. Pháp, Italy và Tây Ban Nha cũng duy trì đà tăng, dù với tốc độ khiêm tốn hơn.
Theo các chuyên gia được Reuters dẫn lời, động lực đáng chú ý của khu vực công nghiệp châu Âu hiện tập trung ở nhóm hàng hóa tư liệu sản xuất, đặc biệt là thiết bị phục vụ AI và quốc phòng. Trái lại, nhu cầu đối với hàng tiêu dùng vẫn chịu sức ép từ chi phí sinh hoạt và giá cả gia tăng.
Đáng chú ý, đơn hàng mới tại khu vực đồng euro tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ đầu năm 2022, trong khi đơn hàng xuất khẩu cũng cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, chi phí đầu vào và giá bán tăng trở lại đang tạo thêm rủi ro đối với triển vọng phục hồi của ngành sản xuất.
AI tạo lực đẩy cho các trung tâm sản xuất châu Á
Tại châu Á, kỳ vọng về triển vọng đầu tư AI cũng góp phần cải thiện hoạt động sản xuất tại một số nền kinh tế xuất khẩu chủ chốt.
Hàn Quốc ghi nhận tốc độ tăng trưởng hoạt động nhà máy mạnh nhất trong 4 tháng vào tháng 9, trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu tăng nhanh, đặc biệt đối với các sản phẩm liên quan đến chất bán dẫn. Theo Reuters, xuất khẩu của nước này trong tháng 9 tăng 83,5% so với cùng kỳ năm trước, đạt kỷ lục 120,9 tỷ USD.
Tại Đài Loan, một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu, PMI sản xuất tháng 9 tăng lên 56,7 điểm, từ mức 54,7 điểm của tháng trước. Mức PMI trên 50 cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng.
Tại Hàn Quốc, mức tăng mạnh của đơn hàng mới và sản lượng tiếp tục hỗ trợ hoạt động nhà máy. Theo chuyên gia của S&P Global Market Intelligence được Reuters dẫn lời, đà mở rộng này gắn với sức mạnh của hai ngành bán dẫn và ô tô.
Trong khi đó, hoạt động sản xuất tại Trung Quốc cũng cải thiện trong tháng 9 khi những gián đoạn do thời tiết dần được khắc phục.
Ấn Độ ghi nhận tốc độ tăng trưởng sản xuất nhanh nhất trong 7 tháng, qua đó hỗ trợ tuyển dụng và củng cố niềm tin kinh doanh. Tại Đông Nam Á, diễn biến không đồng nhất khi Indonesia và Việt Nam ghi nhận hoạt động sản xuất mở rộng, còn Philippines và Malaysia suy giảm.
Sản xuất tăng nhưng áp lực chi phí chưa hạ nhiệt
Đà phục hồi sản xuất không diễn ra đồng đều giữa các trung tâm công nghiệp. Tại Nhật Bản, PMI sản xuất tháng 9 giảm xuống 54,1 điểm, từ 54,9 điểm trong tháng 8, mức thấp nhất trong 6 tháng, dù vẫn nằm trên ngưỡng 50.
Sản lượng và đơn hàng mới tại Nhật Bản tăng chậm lại. Tuy nhiên, đơn hàng xuất khẩu mới tiếp tục tăng tháng thứ chín liên tiếp nhờ nhu cầu từ các thị trường châu Á và xuất khẩu sang Mỹ được cải thiện. Các doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào cao và phải tăng giá bán.
Tại Mỹ, PMI sản xuất của Viện Quản lý Cung ứng (ISM) tháng 9 đạt 54,5 điểm, giảm nhẹ so với 54,6 điểm trong tháng 8 nhưng vẫn cho thấy hoạt động sản xuất mở rộng. Theo Reuters, nhu cầu liên quan đến phát triển hạ tầng AI và việc doanh nghiệp bổ sung hàng tồn kho tiếp tục hỗ trợ sản xuất.
Dù vậy, chỉ số giá đầu vào của các nhà máy Mỹ tăng mạnh, cho thấy áp lực lạm phát trong lĩnh vực sản xuất vẫn đáng lưu ý. Chi phí năng lượng cao cùng những gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đến xung đột tại Trung Đông tiếp tục tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp.
AI mở thêm dư địa nhưng chưa xóa bỏ các lực cản
Những dữ liệu trên cho thấy làn sóng đầu tư AI đang tạo thêm một động lực đáng kể cho sản xuất công nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, thiết bị công nghệ, máy móc và hàng hóa tư liệu sản xuất.
Tuy nhiên, tác động tích cực từ AI đang diễn ra trong bối cảnh chi phí năng lượng cao, áp lực lạm phát và những bất ổn của chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu. Điều này khiến đà phục hồi sản xuất giữa các nền kinh tế có sự khác biệt đáng kể.
Có thể thấy, AI đang góp phần tạo thêm lực kéo cho hoạt động nhà máy tại nhiều trung tâm công nghiệp lớn, nhưng chưa thể loại bỏ những thách thức truyền thống của sản xuất toàn cầu. Triển vọng phục hồi vì vậy vẫn phụ thuộc đồng thời vào sức cầu đối với các sản phẩm công nghệ, khả năng kiểm soát chi phí và mức độ ổn định của chuỗi cung ứng.