Cáo buộc thử nghiệm tính năng an toàn không hiệu quả
Theo hồ sơ vụ kiện được công bố ngày 7/10, Tổng chưởng lý bang New York Letitia James cáo buộc TikTok từng tiến hành các thử nghiệm ngầm đối với tính năng Algo Refresh. Công cụ này được giới thiệu nhằm giúp người dùng làm mới hệ thống đề xuất video, qua đó hạn chế tiếp xúc với những nội dung không mong muốn hoặc có khả năng gây hại.
Theo đơn kiện, hàng nghìn người dùng được lựa chọn ngẫu nhiên để tham gia thử nghiệm. Những người kích hoạt Algo Refresh được cho là tin rằng hệ thống đề xuất video đã được làm mới, nhưng trên thực tế, luồng nội dung hiển thị không có thay đổi đáng kể.
Hồ sơ vụ kiện cũng đề cập đến những ý kiến phản đối từ nội bộ TikTok. Một quản lý thuộc bộ phận Sức khỏe kỹ thuật số của công ty được cho là đã cảnh báo rằng việc cung cấp một cài đặt không có tác dụng thực tế có thể khiến người dùng hiểu sai về khả năng kiểm soát nội dung, đi ngược mục tiêu mà tính năng hướng đến.
Tuy nhiên, theo cáo buộc của bang New York, TikTok vẫn tiếp tục tiến hành các thử nghiệm tương tự trong năm 2023. Đơn kiện cho rằng công ty muốn đánh giá liệu việc cung cấp phiên bản tính năng an toàn không hoạt động có giúp tăng thời gian người dùng ở lại nền tảng, từ đó thúc đẩy doanh thu quảng cáo hay không.
Những cáo buộc này đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong quá trình thử nghiệm sản phẩm công nghệ, đặc biệt khi các tính năng được giới thiệu với mục đích bảo vệ người dùng.
Lo ngại về khả năng tiếp xúc với nội dung độc hại
Một nội dung khác trong hồ sơ vụ kiện đề cập đến việc TikTok bị cáo buộc vô hiệu hóa các bộ lọc hạn chế nội dung độc hại trên một số tài khoản được lựa chọn ngẫu nhiên.
Theo nội dung đơn kiện dẫn lại cuộc điều tra của Bloomberg, một thiếu niên tại New York sau đó đã liên tục tiếp xúc với các video liên quan đến hành vi tự gây tổn thương và tự sát. Vụ việc được đưa vào hồ sơ pháp lý trong bối cảnh các cơ quan chức năng Mỹ gia tăng giám sát hoạt động của những nền tảng mạng xã hội có đông người dùng trẻ tuổi.
Các nội dung trong hồ sơ cho thấy mối quan tâm không chỉ nằm ở việc một tính năng có được cung cấp hay không, mà còn ở khả năng hoạt động thực tế của tính năng đó. Nếu người dùng tin rằng các công cụ bảo vệ đã được kích hoạt trong khi chúng không phát huy tác dụng như kỳ vọng, khả năng tự kiểm soát trải nghiệm trên nền tảng có thể bị ảnh hưởng.
Dù vậy, những thông tin nêu trên hiện là nội dung trong cáo buộc pháp lý, chưa nên được xem là kết luận cuối cùng về trách nhiệm của TikTok.
TikTok bác bỏ cách diễn giải của bang New York
Trước các cáo buộc, TikTok khẳng định bảo vệ người dùng trẻ tuổi là ưu tiên hàng đầu. Người phát ngôn của nền tảng cho rằng các thử nghiệm là một phần trong quá trình đánh giá trải nghiệm thực tế và bang New York đã hiểu sai cách thức hoạt động của Algo Refresh.
Sự khác biệt giữa lập luận của cơ quan chức năng và phản hồi từ doanh nghiệp cho thấy cần xem xét kỹ mục đích, phương pháp cũng như tác động thực tế của các thử nghiệm. Đối với những tính năng liên quan đến an toàn, việc thông tin rõ ràng cho người dùng về phạm vi và hiệu quả hoạt động có ý nghĩa quan trọng đối với niềm tin vào nền tảng.
Vụ việc cũng đặt ra vấn đề về trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ khi thử nghiệm các tính năng có khả năng ảnh hưởng đến trải nghiệm của trẻ em và thanh thiếu niên. Việc đánh giá sản phẩm cần được thực hiện theo cách hạn chế rủi ro, đồng thời bảo đảm người dùng không bị hiểu nhầm về mức độ bảo vệ mà họ đang nhận được.
Sức ép pháp lý gia tăng đối với TikTok tại Mỹ
Vụ việc tại New York diễn ra trong bối cảnh TikTok đối mặt với nhiều vụ kiện liên quan đến tác động của nền tảng đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Theo các thông tin được công bố, hơn hai chục bang tại Mỹ đã tham gia các vụ kiện cáo buộc TikTok thiết kế nền tảng theo hướng thúc đẩy việc sử dụng kéo dài và cung cấp thông tin gây hiểu nhầm về mức độ an toàn.
Tháng 9/2026, TikTok đạt thỏa thuận dàn xếp vụ kiện với bang Alabama. Theo thông tin từ cơ quan chức năng bang này, thỏa thuận quy định khoản thanh toán tối thiểu 100 triệu USD và có thể lên tới 300 triệu USD nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. TikTok đồng thời phải triển khai các biện pháp bảo vệ người dùng trẻ tuổi theo thỏa thuận.
Diễn biến tại Alabama cho thấy các tranh chấp về an toàn trẻ em trên mạng xã hội đang chuyển từ những tranh luận về trách nhiệm doanh nghiệp sang các yêu cầu cụ thể về thay đổi hoạt động của nền tảng. Tuy nhiên, thỏa thuận tại Alabama là vụ việc riêng, không đồng nghĩa với việc các cáo buộc trong hồ sơ tại New York đã được xác nhận.
Minh bạch và an toàn cần được đặt lên hàng đầu
Các cáo buộc tại New York tiếp tục thu hút sự chú ý đến cách những nền tảng mạng xã hội thiết kế, thử nghiệm và vận hành các công cụ được quảng bá là giúp người dùng kiểm soát trải nghiệm trực tuyến.
Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, hiệu quả của các tính năng an toàn không chỉ phụ thuộc vào thiết kế kỹ thuật mà còn liên quan đến khả năng vận hành thực tế, tính minh bạch và mức độ tin cậy của thông tin mà nền tảng cung cấp.
Về phía doanh nghiệp, việc công bố rõ chức năng, giới hạn và trạng thái hoạt động của các công cụ kiểm soát là yếu tố cần thiết để người dùng hiểu đúng khả năng bảo vệ của hệ thống. Trong khi đó, phụ huynh và nhà trường cũng cần đồng hành, hướng dẫn trẻ tiếp cận nội dung số phù hợp và nhận biết những rủi ro có thể phát sinh.
Vụ việc chưa chỉ ra kết luận cuối cùng về trách nhiệm pháp lý của TikTok, nhưng cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với các nền tảng công nghệ: phát triển sản phẩm không thể chỉ tập trung vào mức độ tương tác hay hiệu quả kinh doanh, mà cần đi cùng trách nhiệm, tính minh bạch và sự an toàn của người dùng.