Siết chặt từ nguồn thực phẩm đến bếp ăn nhà trường
Một bữa ăn bán trú tưởng như chỉ gói gọn trong vài món ăn trên khay cơm của học sinh, nhưng phía sau là cả một chuỗi công việc từ lựa chọn nhà cung cấp, kiểm soát nguyên liệu, sơ chế, chế biến, chia suất đến lưu mẫu thực phẩm. Chỉ một mắt xích thiếu chặt chẽ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ.
Bởi vậy, trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương tại Hà Nội đang chủ động rà soát các điều kiện tổ chức bán trú, đồng thời chuẩn bị đưa HanoiCheck vào vận hành.
Tại xã Đa Phúc, toàn bộ cơ sở vật chất phục vụ bán trú tại các trường tiểu học được rà soát, từ khu bếp, kho thực phẩm, khu sơ chế, khu chia ăn đến nguồn nước, dụng cụ và quy trình lưu mẫu. Song song với đó là việc tăng cường kiểm soát quá trình lựa chọn và giám sát các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Chính quyền địa phương yêu cầu 100% thực phẩm đưa vào trường học phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đầy đủ hợp đồng, chứng từ và bảo đảm định lượng dinh dưỡng.
Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Đỗ Thu Nga cho biết, địa phương đang tích cực triển khai HanoiCheck - công cụ quản lý, công khai thông tin về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường vừa được thành phố đưa vào áp dụng.
Thông qua hệ thống, các trường sẽ chuẩn hóa dữ liệu về thực đơn, nguyên liệu và nhà cung cấp. Cán bộ phụ trách được tập huấn để cập nhật thông tin kịp thời, qua đó giúp phụ huynh thuận tiện theo dõi, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý giám sát và truy xuất thông tin khi cần thiết.
Công khai năng lực nhà cung cấp trên hệ thống
Không chỉ kiểm soát bếp ăn trong trường học, HanoiCheck còn hướng tới chuẩn hóa một khâu quan trọng khác là lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm và suất ăn.
Tại xã Quảng Oai, UBND xã đã thông báo tới các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm và suất ăn sẵn trên địa bàn về việc tham gia hệ thống; đồng thời hướng dẫn đăng ký, chuẩn bị hồ sơ năng lực và nộp hồ sơ trực tuyến trên HanoiCheck.
Theo đại diện địa phương, Hội đồng đánh giá sẽ được thành lập để thẩm định hồ sơ năng lực trên hệ thống, kết hợp kiểm tra thực tế điều kiện tại cơ sở.
Quá trình tiếp nhận, đánh giá và xếp hạng nhà cung cấp được thực hiện công khai, minh bạch, khách quan trên HanoiCheck và Trang thông tin điện tử của xã. Chỉ những đơn vị có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng minh được năng lực cung ứng an toàn và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc mới được xem xét phân công cung cấp thực phẩm cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Cách làm này được kỳ vọng sẽ từng bước đưa hoạt động lựa chọn nhà cung cấp vào một quy trình thống nhất, hạn chế tình trạng mỗi trường thực hiện theo một cách khác nhau và tạo thêm cơ sở để phụ huynh, cơ quan quản lý giám sát.
Hơn 1,18 triệu học sinh đang ăn bán trú
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, toàn thành phố hiện có 3.621 cơ sở giáo dục, trong đó 3.202 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú, chiếm 88,4%, với hơn 1,18 triệu học sinh ăn bán trú.
Quy mô lớn đồng nghĩa với yêu cầu quản lý ngày càng cao. Trong khi đó, thực tế vẫn còn những “điểm nghẽn” cần khắc phục như điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường chưa đồng đều; tiêu chí lựa chọn, cảnh báo và tạm dừng nhà cung cấp chưa được chuẩn hóa; việc ứng dụng công nghệ thông tin còn phân tán, chưa hình thành cơ sở dữ liệu chung phục vụ chỉ đạo, điều hành.
Để giải quyết những bất cập này và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm học đường, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế xây dựng HanoiCheck.
Điểm đáng chú ý là hệ thống không chỉ nhằm chuyển hồ sơ từ giấy lên môi trường điện tử, mà hướng tới hình thành một cơ sở dữ liệu tập trung để quản lý xuyên suốt quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, HanoiCheck là hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất trên toàn thành phố, số hóa toàn diện công tác quản lý bán trú và dinh dưỡng học đường, từng bước thay thế hồ sơ giấy.
Hệ thống gồm 5 hợp phần: hồ sơ dinh dưỡng điện tử; quản lý nhà cung cấp; kiểm soát an toàn thực phẩm số kết hợp giải pháp camera AI giám sát bếp ăn; ứng dụng dành cho cha mẹ học sinh; bảng điều khiển phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của thành phố.
Trước mắt, Hà Nội sẽ thí điểm lắp đặt camera AI giám sát bếp ăn bán trú tại 30 trường học. Kết quả thí điểm sẽ được đánh giá trước khi xem xét nhân rộng trên toàn địa bàn.
Phụ huynh có thêm công cụ giám sát bữa ăn của con
Một trong những giá trị đáng chú ý của HanoiCheck là đưa phụ huynh trở thành một mắt xích trong quá trình giám sát.
Khi dữ liệu về thực đơn, nguyên liệu và nhà cung cấp được cập nhật, phụ huynh có thêm cơ sở để theo dõi bữa ăn của con thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều từ nhà trường. Với cơ quan quản lý, dữ liệu tập trung cũng giúp việc kiểm tra, truy xuất và xử lý vấn đề phát sinh thuận lợi hơn.
Năm học 2026-2027, HanoiCheck sẽ được triển khai tới 100% cơ sở giáo dục có tổ chức bữa ăn bán trú trên địa bàn Hà Nội theo nguyên tắc “một việc - một đầu mối chịu trách nhiệm”.
Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm vận hành hệ thống, cấp tài khoản và hỗ trợ kỹ thuật; Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn chuyên môn về công tác bữa ăn học đường và chỉ đạo các cơ sở giáo dục; Sở Y tế chuẩn hóa tiêu chí dinh dưỡng và quy trình an toàn thực phẩm số.
Các xã, phường chịu trách nhiệm tổ chức triển khai tại địa bàn. Các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp trực tiếp cập nhật, đồng bộ dữ liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung rà soát, hoàn thiện điều kiện kỹ thuật; tăng cường tập huấn, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai HanoiCheck.
Minh bạch để mỗi bữa ăn thêm an toàn
Đối với học sinh, bữa ăn bán trú không đơn thuần là một dịch vụ trong nhà trường. Đây là một phần quan trọng trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, có tác động trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển thể chất của trẻ.
Vì vậy, giá trị của HanoiCheck sẽ không chỉ nằm ở số lượng hồ sơ được số hóa hay số trường được kết nối. Điều quan trọng hơn là dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, chính xác; quy trình giám sát phải được thực hiện thường xuyên và trách nhiệm của từng đơn vị phải được xác định rõ ràng.
Việc triển khai đồng bộ HanoiCheck ngay từ đầu năm học 2026-2027 được kỳ vọng giúp Hà Nội từng bước khắc phục những bất cập trong quản lý bán trú, chuẩn hóa việc lựa chọn nhà cung cấp, kiểm soát chặt nguồn thực phẩm và nâng cao chất lượng dinh dưỡng học đường.
Khi thông tin về bữa ăn được công khai và có thể truy xuất, nhà trường có thêm công cụ quản lý, cơ quan chức năng có thêm dữ liệu để giám sát, còn phụ huynh có thêm cơ sở để đồng hành. Đích đến cuối cùng vẫn là một yêu cầu rất cụ thể: mỗi bữa ăn tại trường phải thực sự an toàn, đủ dinh dưỡng và xứng đáng với niềm tin của mỗi gia đình.