Từ mã QR tại quầy hàng
Một chiếc điện thoại, vài giây quét mã và giao dịch hoàn tất. Cách thanh toán vốn đã quen thuộc ở các siêu thị, trung tâm thương mại đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại những cửa hàng, quầy hàng và khu chợ trên địa bàn xã Thuận An.
Với người mua, việc thanh toán trở nên thuận tiện khi không nhất thiết phải mang theo tiền mặt hay chuẩn bị tiền lẻ. Với người bán, mã QR giúp việc nhận tiền nhanh hơn, nhất là đối với những giao dịch có giá trị nhỏ diễn ra liên tục trong ngày.
Đằng sau thay đổi tưởng như đơn giản ấy là một trong những nội dung được xã Thuận An tập trung triển khai trong đợt cao điểm “100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số”.
Để đưa thanh toán số đến gần hơn với người dân, UBND xã Thuận An đã phối hợp với Ban Quản lý các chợ, các thôn, tổ dân phố khảo sát thực tế, xác định những khu vực có điều kiện triển khai mô hình tuyến phố thanh toán không dùng tiền mặt.
Năm tuyến đường được lựa chọn gồm đường Ỷ Lan, đường Dương Quang, đường Dương Đức Hiền, đường Chợ Keo và tuyến trục đôi trung tâm khu đô thị Đặng Xá.
Tại ba chợ gồm chợ Keo, chợ Yên Mỹ và chợ Dương Quang, các hộ kinh doanh được tuyên truyền, hỗ trợ mở tài khoản thanh toán điện tử, tạo mã QR và hướng dẫn cách sử dụng.
Đến ngày 15/8, xã đã tuyên truyền, hỗ trợ 357 hộ kinh doanh thực hiện các nội dung liên quan đến thanh toán số, đạt 24,4%.
Những con số mới chỉ phản ánh một phần của quá trình chuyển đổi. Điều quan trọng hơn là phương thức thanh toán mới đang từng bước được người dân chấp nhận và đưa vào giao dịch hằng ngày.
Chị Nguyễn Thanh Lan, chủ một cửa hàng tạp hóa trên đường Ỷ Lan, cho biết trước đây khách hàng chủ yếu sử dụng tiền mặt, nhưng hiện ngày càng nhiều người chủ động hỏi cửa hàng có thể chuyển khoản hay không.
“Việc dùng mã QR thanh toán tạo thuận lợi cho cả đôi bên nên rất được đón nhận”, chị Lan chia sẻ.
Thực tế này cho thấy để người dân tham gia chuyển đổi số, không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công nghệ phức tạp. Một tiện ích dễ sử dụng, giải quyết được nhu cầu thực tế có thể là điểm khởi đầu hiệu quả.
Khi mã QR xuất hiện từ cửa hàng đến khu chợ, thanh toán số không còn là một khái niệm xa lạ mà trở thành một lựa chọn trong những giao dịch hằng ngày.
Từ đó, chuyển đổi số cũng dần vượt ra khỏi phạm vi cơ quan hành chính để đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.
Livestream đưa nông sản đến gần người tiêu dùng
Nếu mã QR làm thay đổi cách thanh toán thì livestream đang mở thêm một phương thức quảng bá và bán hàng cho các hộ sản xuất.
Với nông sản địa phương, đây là thay đổi đáng chú ý. Thay vì sản phẩm chỉ được giới thiệu tại cửa hàng, hội chợ hay điểm sản xuất, một phiên phát trực tiếp có thể đưa hình ảnh sản phẩm đến với nhiều người tiêu dùng trên không gian mạng.
UBND xã Thuận An đang đẩy mạnh tổ chức các phiên livestream quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ nông sản, trong đó có các sản phẩm OCOP và sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của địa phương.
Thông qua màn hình điện thoại, người xem có thể tìm hiểu trực tiếp về sản phẩm, quy trình sản xuất, chất lượng, trao đổi với chủ thể sản xuất và đặt hàng.
Khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng vì thế được rút ngắn. Quan trọng hơn, những hộ sản xuất vốn quen với phương thức bán hàng truyền thống bắt đầu có cơ hội tiếp cận một thị trường rộng hơn.
Một trong những sản phẩm được giới thiệu tại Thuận An là nho sữa của Vườn nho Xuân Thu ở thôn Lệ Chi. Đây là mô hình ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, hướng tới bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.
Anh Vũ Văn Thu, chủ Vườn nho Xuân Thu cho biết, livestream giúp sản phẩm được nhiều người biết đến hơn. Quá trình tương tác trực tiếp cũng giúp người sản xuất hiểu thêm nhu cầu của khách hàng và học cách giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng số.
Đây chính là một giá trị khác của chuyển đổi số.
Đưa sản phẩm lên mạng không chỉ đơn thuần là có thêm một nơi để bán hàng. Qua phản hồi, câu hỏi và hành vi của người xem, người sản xuất có thể hiểu hơn thị trường đang quan tâm điều gì, từ đó từng bước điều chỉnh cách giới thiệu và phát triển sản phẩm.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Thanh Hương, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục tổ chức các phiên livestream định kỳ, đa dạng hóa hình thức quảng bá, đồng thời hỗ trợ các chủ thể OCOP và hộ sản xuất ứng dụng nền tảng số trong xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Chuyển đổi số từ bán hàng đến thực hiện nghĩa vụ thuế
Cùng với thanh toán và quảng bá sản phẩm, các công cụ số đang được đưa vào hoạt động quản lý kinh doanh.
UBND xã Thuận An phối hợp với Thuế cơ sở 12 tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, đồng thời hỗ trợ cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile.
Đến nay, hơn 100 hộ kinh doanh đã được hỗ trợ cài đặt, sử dụng ứng dụng và thực hiện các nội dung liên quan đến quá trình chuyển từ thuế khoán sang kê khai.
Nhìn riêng lẻ, việc tạo một mã QR, cài một ứng dụng thuế hay thực hiện một phiên livestream có thể chỉ là những thay đổi nhỏ.
Nhưng khi những hoạt động này được kết nối, một quy trình kinh doanh trên môi trường số bắt đầu hình thành.
Một hộ kinh doanh có thể nhận tiền bằng mã QR và sử dụng ứng dụng để thực hiện nghĩa vụ thuế. Một hộ sản xuất có thể đưa sản phẩm lên mạng, tương tác trực tiếp với khách hàng và mở rộng thị trường thay vì chỉ chờ người mua tìm đến.
Chuyển đổi số khi đó không còn dừng ở việc “đưa công nghệ về cơ sở”, mà quan trọng hơn là công nghệ được sử dụng để giải quyết những nhu cầu cụ thể của người dân.
Để kinh tế số bén rễ từ cơ sở
Phát triển kinh tế số thường gắn với những khái niệm lớn như thương mại điện tử, dữ liệu, nền tảng số hay hệ sinh thái công nghệ. Nhưng ở cấp cơ sở, hành trình ấy có thể bắt đầu từ những việc gần gũi hơn nhiều.
Đó là khi một tiểu thương quen với việc nhận tiền bằng mã QR; một hộ sản xuất biết cách giới thiệu nông sản qua livestream; hay một hộ kinh doanh có thể sử dụng điện thoại để thực hiện một phần công việc quản lý, kê khai.
Điểm chung của những thay đổi này là người dân có thể nhìn thấy lợi ích trực tiếp: giao dịch thuận tiện hơn, sản phẩm tiếp cận nhiều khách hàng hơn và công việc kinh doanh từng bước được quản lý trên môi trường số.
Để những mô hình này phát huy hiệu quả lâu dài, quá trình triển khai cần đi cùng hướng dẫn kỹ năng, hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ an toàn, đồng thời tiếp tục mở rộng kết nối giữa sản phẩm địa phương với các nền tảng và thị trường tiêu thụ.
Từ những mã QR nhỏ tại quầy hàng đến một phiên livestream đưa nông sản lên không gian mạng, Thuận An đang từng bước đưa chuyển đổi số vào những hoạt động gần gũi nhất với đời sống.
Khi những tiện ích số không còn là điều mới mẻ mà trở thành thói quen trong mua bán, sản xuất và quản lý kinh doanh, kinh tế số mới thực sự có nền tảng để phát triển từ cơ sở.
Và chính những thay đổi nhỏ, thiết thực, được người dân sử dụng mỗi ngày có thể tạo nên một quá trình chuyển đổi lớn hơn trong tương lai.