Siết lại “chu kỳ chất lượng” của sản phẩm OCOP
Theo Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường), đến hết năm 2026, toàn tỉnh có 208 sản phẩm OCOP thuộc diện phải đánh giá lại theo quy định tại Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Quy định này nêu rõ: các sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên chỉ có giá trị chứng nhận trong vòng 36 tháng kể từ ngày cấp. Khi hết thời hạn, sản phẩm không đương nhiên duy trì hạng sao mà phải tham gia đánh giá lại theo bộ tiêu chí hiện hành để được công nhận tiếp hoặc điều chỉnh xếp hạng.
Cách làm này được xem là một “chu kỳ kiểm định bắt buộc”, nhằm đảm bảo OCOP không chỉ là danh hiệu mang tính thời điểm mà phải là tiêu chuẩn chất lượng được duy trì liên tục trong quá trình sản xuất và phát triển thị trường.
Từ “giữ danh hiệu” sang “giữ chất lượng thực”
Thực tế triển khai chương trình OCOP thời gian qua cho thấy, nhiều địa phương đã phát triển nhanh về số lượng sản phẩm, tuy nhiên thách thức lớn nằm ở việc duy trì chất lượng đồng đều sau khi được công nhận.
Việc rà soát lần này vì vậy không chỉ mang ý nghĩa hành chính, mà còn được coi là bước “tái kiểm định chất lượng” trên diện rộng. Những sản phẩm không còn đáp ứng tiêu chí sẽ phải cải tiến hoặc điều chỉnh lại để phù hợp, thay vì duy trì danh hiệu một cách hình thức.
Cơ quan chuyên môn nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi là tránh tình trạng “giữ sao trên giấy”, đồng thời tạo áp lực tích cực để các chủ thể sản xuất liên tục đổi mới công nghệ, bao bì, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn an toàn.
Động lực thúc đẩy chủ thể OCOP nâng cấp sản phẩm
Trước yêu cầu đánh giá lại, ngành chức năng tỉnh Bắc Ninh đã đề nghị UBND các xã, phường chủ động thông tin, hướng dẫn và hỗ trợ các chủ thể OCOP hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị điều kiện tham gia phân hạng lại theo đúng quy trình.
Đây cũng là thời điểm để các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và cơ sở sản xuất nhìn lại toàn bộ chuỗi giá trị sản phẩm: từ vùng nguyên liệu, quy trình chế biến, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm đến mẫu mã, truy xuất nguồn gốc và khả năng tiếp cận thị trường.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng khắt khe hơn, việc duy trì chứng nhận OCOP không chỉ là câu chuyện “giữ danh hiệu”, mà còn là yếu tố quan trọng để giữ niềm tin thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ.
Phân hóa rõ rệt giữa các địa phương
Theo thống kê, một số địa phương trên địa bàn tỉnh có số lượng sản phẩm sắp hết thời hạn chứng nhận tương đối lớn. Cụ thể như xã Nam Dương và phường Kinh Bắc (mỗi nơi 8 sản phẩm), xã Yên Thế (7 sản phẩm), phường Đa Mai, xã Lâm Thao, xã Phù Lãng (mỗi nơi 6 sản phẩm). Ngoài ra, nhiều xã, phường khác có từ 1 đến 5 sản phẩm cũng nằm trong diện phải đánh giá lại.
Sự phân bố này phản ánh mức độ phát triển OCOP không đồng đều giữa các khu vực, đồng thời cho thấy áp lực quản lý và hỗ trợ kỹ thuật sẽ tập trung nhiều hơn ở những địa phương có số lượng sản phẩm lớn.
722 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao và bài toán nâng chất lượng bền vững
Hiện toàn tỉnh Bắc Ninh đã có 722 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, cho thấy chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” đã lan tỏa rộng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng thương hiệu địa phương và gia tăng giá trị nông sản.
Tuy nhiên, khi quy mô mở rộng nhanh, yêu cầu đặt ra không còn dừng ở “có bao nhiêu sản phẩm đạt chuẩn”, mà chuyển sang “bao nhiêu sản phẩm duy trì được chuẩn trong dài hạn”.
Chính vì vậy, đợt rà soát lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước sàng lọc tự nhiên, giúp loại bỏ những sản phẩm không còn phù hợp, đồng thời nâng tầm những sản phẩm thực sự có chất lượng, có năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển thị trường.
Hướng tới giai đoạn OCOP chất lượng cao
Trong giai đoạn tới, cùng với việc đánh giá lại định kỳ, các chuyên gia cho rằng OCOP cần gắn chặt hơn với tiêu chuẩn thị trường, thương mại hóa sản phẩm và phát triển chuỗi giá trị.
Không chỉ dừng ở việc đạt chứng nhận, các sản phẩm OCOP cần hướng tới khả năng xuất hiện ổn định trong hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và thậm chí là xuất khẩu.
Với định hướng đó, việc Bắc Ninh triển khai rà soát 208 sản phẩm OCOP lần này không chỉ là yêu cầu bắt buộc về quản lý nhà nước, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình nâng cấp chất lượng, xây dựng thương hiệu nông sản địa phương theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.
