Định hình lại ngành nông nghiệp theo hướng xanh và hiện đại
Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp tiếp tục được xác định là một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững.
Chương trình nâng cao chất lượng và giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026 – 2030 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để Thành phố tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại hơn, gia tăng giá trị thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.
Điểm cốt lõi của chương trình là xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững, từ sản xuất, chế biến đến phân phối và tiêu thụ. Qua đó, nông sản không chỉ đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm mà còn từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
Với vai trò là đầu tàu kinh tế lớn của cả nước, TP. Hồ Chí Minh cũng hướng tới phát huy mạnh hơn vai trò kết nối giữa vùng sản xuất với hệ thống phân phối, chế biến và tiêu thụ lớn.
Truy xuất nguồn gốc trở thành nền tảng của chuỗi giá trị
Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao.
Trong đó, việc triển khai mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số được xem là yếu tố quan trọng để minh bạch hóa toàn bộ quá trình sản xuất.
Khi thông tin về vùng trồng, quy trình canh tác, sơ chế và phân phối được kết nối trên nền tảng số, người tiêu dùng có thể tiếp cận rõ hơn nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp và hợp tác xã đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của hệ thống phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu.
Truy xuất nguồn gốc vì vậy không chỉ là công cụ quản lý chất lượng, mà còn trở thành một phần của năng lực cạnh tranh nông sản trong bối cảnh thị trường ngày càng chú trọng đến tính minh bạch, an toàn và trách nhiệm.
Hỗ trợ xây dựng thương hiệu và nâng chuẩn sản phẩm
Bên cạnh đầu tư vào sản xuất, TP. Hồ Chí Minh chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng và hoàn thiện tiêu chuẩn sản phẩm.
Các sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng vùng miền và sản phẩm tham gia Chương trình “Tick xanh trách nhiệm” được định hướng phát triển gắn với hệ thống nhận diện, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường.
Cách tiếp cận này giúp nông sản không chỉ được bán dưới dạng hàng hóa thông thường mà từng bước trở thành sản phẩm có thương hiệu, có câu chuyện và có giá trị gia tăng cao hơn.
Đây cũng là yếu tố quan trọng để các doanh nghiệp, hợp tác xã nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống và tiếp cận các phân khúc có giá trị cao hơn.
Đưa nông sản chất lượng cao vào trường học, bệnh viện và khu công nghiệp
Để tạo đầu ra ổn định cho nông sản chất lượng cao, Thành phố ưu tiên kết nối sản phẩm có truy xuất nguồn gốc vào các hệ thống bếp ăn tập thể tại trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và khu chế xuất.
Đây là nhóm thị trường có nhu cầu lớn, ổn định và đòi hỏi cao về an toàn thực phẩm. Nếu được tổ chức bài bản, việc đưa nông sản đạt chuẩn vào các kênh này không chỉ mở rộng đầu ra cho người sản xuất mà còn góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn cho người dân.
Song song với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại tiếp tục được đẩy mạnh thông qua hội chợ, triển lãm, tuần lễ nông sản và các lễ hội OCOP.
Những hoạt động này tạo thêm không gian kết nối giữa nhà sản xuất, doanh nghiệp phân phối và người tiêu dùng, đồng thời giúp quảng bá rộng hơn các sản phẩm đặc trưng của Thành phố và các địa phương liên kết.
Thương mại điện tử và logistics mở rộng không gian thị trường
Trong bối cảnh hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh, thương mại điện tử được xác định là một trong những kênh quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho nông sản.
TP. Hồ Chí Minh định hướng phát triển đồng thời thương mại điện tử, logistics chuyên biệt cho nông sản và hệ thống phân phối hiện đại. Việc kết nối ba yếu tố này có ý nghĩa đặc biệt đối với những mặt hàng tươi sống, có yêu cầu cao về bảo quản và thời gian vận chuyển.
Nếu chuỗi cung ứng được tổ chức tốt, nông sản có thể giảm thất thoát sau thu hoạch, duy trì chất lượng tốt hơn và tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn.
Đây cũng là tiền đề để sản phẩm từng bước mở rộng thị trường không chỉ trong phạm vi Thành phố mà còn vươn tới các tỉnh, thành khác và các thị trường quốc tế.
Nâng năng lực quản trị cho doanh nghiệp và hợp tác xã
Một chương trình nâng cao giá trị nông sản sẽ khó đạt hiệu quả nếu chỉ đầu tư vào sản phẩm mà không đồng thời nâng cao năng lực của các chủ thể tham gia chuỗi.
Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh đặt trọng tâm vào đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất và kinh doanh.
Hàng trăm lượt đơn vị mỗi năm dự kiến được hỗ trợ tiếp cận kiến thức về quản trị, tiêu chuẩn chất lượng, thị trường, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu.
Khi năng lực quản trị được cải thiện, các chủ thể sản xuất không chỉ có khả năng kiểm soát tốt hơn chi phí và chất lượng mà còn chủ động hơn trong xây dựng chiến lược thị trường, phát triển sản phẩm và hợp tác với các hệ thống phân phối lớn.
Gắn quảng bá nông sản với thương mại và du lịch
Một hướng đi đáng chú ý khác là phát triển các không gian trưng bày, giới thiệu nông sản tại điểm du lịch và trung tâm thương mại.
Cách làm này giúp nông sản tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, khách du lịch và các đối tác thương mại, đồng thời tạo thêm không gian quảng bá sản phẩm gắn với văn hóa, vùng miền và trải nghiệm.
Việc kết hợp nông sản với du lịch cũng có thể mở ra dư địa phát triển cho các mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm và quảng bá sản phẩm OCOP.
Qua đó, giá trị của nông sản không chỉ nằm ở sản phẩm vật chất mà còn được bổ sung bằng câu chuyện thương hiệu, trải nghiệm và bản sắc địa phương.
Hướng tới chuỗi nông sản minh bạch, bền vững và có giá trị cao
Với trọng tâm đặt vào nông nghiệp xanh, công nghệ cao, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, Chương trình nâng cao chất lượng và giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026 – 2030 đang mở ra hướng phát triển mới cho ngành nông nghiệp TP. Hồ Chí Minh.
Giá trị của chương trình không chỉ nằm ở việc nâng giá bán hay mở rộng đầu ra, mà quan trọng hơn là hình thành một chuỗi sản xuất – phân phối minh bạch, hiện đại và bền vững hơn.
Nếu được triển khai đồng bộ, chương trình có thể giúp doanh nghiệp và hợp tác xã nâng năng lực cạnh tranh, người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm an toàn hơn, đồng thời tạo thêm động lực cho liên kết vùng và phát triển kinh tế xanh.
Đây cũng là nền tảng để TP. Hồ Chí Minh phát huy rõ hơn vai trò trung tâm tiêu thụ, phân phối và kết nối nông sản, góp phần nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trong chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
