100 ha vùng nguyên liệu, hơn 300 hộ cùng tham gia
Với các chuỗi nông sản phục vụ tiêu dùng và chế biến, kiểm soát chất lượng không chỉ bắt đầu khi sản phẩm được đưa về nhà máy. Việc cung ứng giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và theo dõi quá trình sản xuất ngay tại vùng nguyên liệu giúp yêu cầu về sản phẩm được cụ thể hóa từ đầu vụ.
Tại Hải Phòng, Hợp tác xã Hoàng Nam Phát đang xây dựng vùng sản xuất rau màu liên kết khoảng 100 ha, với sự tham gia của hơn 300 hộ dân. Theo thông tin được công bố, HTX cung ứng giống, vật tư nông nghiệp và chuyển giao khoa học kỹ thuật, giúp người dân áp dụng quy trình sản xuất đồng bộ, hướng tới nguồn nông sản đồng đều về mẫu mã và chất lượng.
Quy mô đầu ra cũng cho thấy yêu cầu tổ chức vùng nguyên liệu ngày càng cao. HTX hiện cung cấp khoảng 300–400 tấn rau, củ, quả mỗi ngày, phục vụ các kênh tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Mô hình được định hướng gắn với mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, qua đó tăng khả năng quản lý thông tin từ khu vực sản xuất đến thị trường.
Đưa kỹ thuật xuống từng công đoạn sản xuất
Tại Công ty Cổ phần Phát triển nông nghiệp công nghệ cao G.O.C Cao Nguyên, xây dựng vùng nguyên liệu cũng được triển khai theo hướng doanh nghiệp tham gia từ khâu đầu vào. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp cung ứng giống, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời tổ chức tập huấn cho người dân về các công đoạn từ làm đất, xuống giống, chăm sóc đến thu hoạch.
Điểm đáng chú ý là cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn người dân trong quá trình sản xuất. Mô hình được triển khai từ cuối năm 2025, với quy trình liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Doanh nghiệp đồng thời thực hiện các khâu thu hoạch, sấy và bao tiêu sản phẩm theo mô hình liên kết.
Khi yêu cầu về chất lượng nguyên liệu được chuyển thành những thao tác cụ thể ngoài đồng ruộng, người sản xuất có cơ sở để thực hiện thống nhất hơn. Với doanh nghiệp, việc tham gia từ đầu vụ cũng tạo điều kiện quản lý nguyên liệu trước khi chuyển sang các công đoạn thu hoạch, sơ chế và chế biến.
Chất lượng được xây dựng trước khi vào nhà máy
Tiêu chuẩn hóa vùng nguyên liệu vì thế không chỉ là kiểm tra sản phẩm ở cuối vụ mà là quá trình quản lý từ đầu vào đến thu hoạch. Giống, vật tư, kỹ thuật canh tác, thời điểm thu hoạch và thông tin sản xuất đều có thể trở thành những điểm kiểm soát trong chuỗi.
Quy mô của hướng tiếp cận này được thể hiện qua Đề án thí điểm xây dựng vùng nguyên liệu nông, lâm sản đạt chuẩn giai đoạn 2022–2025. Theo số liệu tổng hợp đến cuối năm 2025, các vùng nguyên liệu thuộc Đề án đạt khoảng 169.800 ha, trong đó gần 121.000 ha có liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp, tương đương 71,2%. Đề án cũng ghi nhận hơn 90 chuỗi liên kết, 393 HTX tham gia và hơn 5.500 lượt cán bộ quản lý, thành viên HTX được đào tạo.
Những con số này cho thấy vùng nguyên liệu đang được tổ chức theo hướng có tiêu chuẩn, có đầu mối liên kết và gắn chặt hơn với nhu cầu của doanh nghiệp. Với công nghiệp nông thôn, đây là nền tảng để chủ động nguồn đầu vào, nâng khả năng truy xuất và tạo điều kiện đưa nguyên liệu vào các khâu sơ chế, chế biến với yêu cầu cụ thể.
Chất lượng của sản phẩm chế biến vì vậy không chỉ được tạo ra trong nhà máy mà bắt đầu từ cách tổ chức vùng nguyên liệu và hướng dẫn người sản xuất ngay từ đầu vụ.