Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng cao đặt ra bài toán khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực sẵn có, nông nghiệp Việt Nam cần chuyển mạnh từ sản xuất nguyên liệu sang tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Nông nghiệp hữu cơ, cùng với chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và phát triển thương hiệu, đang mở ra một hướng tiếp cận cho mục tiêu này.

Không chỉ tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng, việc đưa hạt sen, đậu xanh, dừa, các loại hạt, trà, cà phê và trái cây đặc sản vào bánh Trung thu đang mở thêm một hướng tiêu thụ cho nông sản địa phương. Nếu được tổ chức theo chuỗi liên kết, mùa Trung thu có thể trở thành điểm kết nối giữa vùng nguyên liệu, doanh nghiệp chế biến, làng nghề và thị trường, qua đó góp phần gia tăng giá trị cho sản phẩm nông nghiệp.

Từ một vùng nguyên liệu đến chiếc bánh Trung thu hoàn chỉnh là cả một chuỗi công đoạn gồm thu hoạch, sơ chế, chế biến, phối trộn, sản xuất, đóng gói và phân phối. Khi nông sản được đưa sâu hơn vào chuỗi chế biến, giá trị không chỉ được gia tăng mà còn mở thêm cơ hội việc làm, thị trường và thu nhập cho khu vực nông thôn.

Việt Nam đang có nhiều lợi thế để mở rộng xuất khẩu nông sản, thực phẩm khi nhu cầu thế giới gia tăng, các thị trường mới liên tục mở ra và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) ngày càng rộng. Tuy nhiên, để biến lợi thế thành tăng trưởng bền vững, nông sản Việt cần chuyển mạnh từ tư duy bán những gì mình có sang đáp ứng những gì thị trường cần, từ tăng sản lượng sang gia tăng giá trị và xây dựng thương hiệu.

Một món đặc sản quê khi trở thành hàng hóa không chỉ tạo thu nhập cho người làm ra sản phẩm. Phía sau đó có thể hình thành cả chuỗi sinh kế từ vùng nguyên liệu, thu mua, chế biến đến đóng gói, vận chuyển và phân phối.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các cấp Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã hỗ trợ xây dựng 127 mô hình hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; đồng thời đẩy mạnh phát triển thương hiệu, chuyển đổi số, xúc tiến tiêu thụ nông sản và hình thành các vùng sản xuất tập trung. Những mô hình này đang góp phần thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô.

Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, sự tiện lợi và khả năng truy xuất nguồn gốc, giá trị của nông sản không còn chỉ được quyết định ở khâu sản xuất. Đầu tư chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu và hoàn thiện chuỗi liên kết đang trở thành hướng đi quan trọng để Hà Nội chuyển từ bán nông sản thô sang phát triển những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và thị trường ổn định hơn.

TP. Hồ Chí Minh đang triển khai Chương trình nâng cao chất lượng và giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026 – 2030, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Không chỉ nâng chất lượng sản phẩm, chương trình còn đặt trọng tâm vào truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết vùng, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Thành phố trong nước và quốc tế.

Từ mô hình chủ yếu cung ứng dịch vụ đầu vào, nhiều hợp tác xã (HTX) nông nghiệp ở Đắk Lắk đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng tổ chức sản xuất, ứng dụng công nghệ và phát triển chuỗi giá trị. Sự đổi mới này không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn góp phần tạo động lực tăng trưởng cho kinh tế nông nghiệp, từng bước đưa kinh tế tập thể trở thành trụ cột trong phát triển nông thôn hiện đại.

Hơn 100 gian hàng với nhiều sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng và đặc sản vùng miền hội tụ tại Phiên chợ trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và ẩm thực vùng miền năm 2026. Không chỉ tạo thêm không gian quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, phiên chợ còn mở cơ hội kết nối HTX với doanh nghiệp, nhà phân phối và người tiêu dùng, từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn” thị trường và hình thành các chuỗi liên kết bền vững.

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, khu vực kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX) tại Đắk Lắk đang từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp và thị trường. Không chỉ tổ chức lại sản xuất, các HTX còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phát triển chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu nông sản, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.