Đoàn kiểm tra Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên làm việc về tình hình thực hiện hoạt động khuyến nông năm 2026.
Điểm tựa từ tư duy "nói đi đôi với làm"
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở miền núi chưa bao giờ là câu chuyện dễ dàng. Đất dốc, thiếu nước, tư duy sản xuất manh mún lâu đời là những rào cản lớn. Thế nhưng, tại Điện Biên, bài toán ấy đã có lời giải nhờ cách tiếp cận mang tính "thực chất" của Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng, vật nuôi tỉnh. Thay vì những phong trào bề nổi, Ban Lãnh đạo Trung tâm đã chọn hướng đi bài bản: chọn đúng cây, trúng đất, làm mẫu để dân thấy, làm theo để dân tin.
Dấu ấn rõ nét nhất là việc triển khai đồng bộ các mô hình trọng điểm với tổng quy mô lên tới 122,8 ha, đưa 355.525 cây trồng các loại vươn mình trên những khoảng đồi trước đây vốn kém hiệu quả. Không dừng lại ở những loại cây trồng quen thuộc như cà phê, lê hay ghép cải tạo giống nhãn ánh vàng, đơn vị đã mạnh dạn đưa cây chanh leo vào thử nghiệm, đặc biệt là mô hình chanh leo ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt thông minh – một bước tiến đáng kể trong việc đưa nông nghiệp công nghệ cao về với vùng khó.
Cây chanh leo được đưa vào trồng thử nghiệm theo hướng ứng dụng công nghệ tưới hiện đại, góp phần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng và nâng cao giá trị kinh tế cho người dân địa phương.
"Cầm tay chỉ việc" và những con số biết nói
Sự thành công của một mô hình khuyến nông không đo bằng số lượng giấy tờ báo cáo, mà nằm ở độ bén rễ của cây trồng trên đất và sự chuyển biến trong tư duy của người nông dân. Để đạt được điều đó, Trung tâm đã coi trọng công tác đào tạo, chuyển giao khoa học kỹ thuật như một "chìa khóa vàng".
Trong thời gian qua, 11 mô hình chuyển giao khoa học công nghệ đã được triển khai hiệu quả. Điểm nhấn tạo nên sự khác biệt chính là cách làm giáo dục cộng đồng thông qua 24 lớp tập huấn gắn liền với mô hình thực tế, cùng 4 lớp tập huấn kỹ thuật chuyên sâu về cà phê, mắc ca, dưa và chanh leo. Các lớp học này đã trang bị kiến thức thiết thực cho 140 lượt người gồm khuyến nông viên, thành viên Tổ khuyến nông cộng đồng, cán bộ không chuyên trách thôn bản và những nông dân tiêu biểu. Nhờ phương pháp "cầm tay chỉ việc", cán bộ kỹ thuật và bà con đã cùng ăn, cùng làm, cùng đối mặt với từng vết bệnh xoăn lá, đốm nâu của cây trồng hay hướng dẫn tỉ mỉ lịch bấm ngọn, tạo tán.
Các lớp tập huấn khuyến nông giúp nông dân nâng cao kiến thức sản xuất, từng bước áp dụng hiệu quả các tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn.
Chính sự đồng hành sát sao ấy đã khơi dậy tinh thần chủ động vốn có trong nhân dân. 248 hộ dân tham gia không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật do cán bộ hướng dẫn từ khâu phát dọn thực bì, đào hố, xử lý đất, bón phân lót, mà còn mạnh dạn tự nguyện đối ứng vật tư, tự đầu tư thêm hệ thống ống tưới, máy bơm, bể chứa nước để chủ động chăm sóc cây trồng.
Trái ngọt từ sự kiên tâm và hiệu quả thực tế
Những nỗ lực miệt mài ấy nay đã bắt đầu đơm hoa kết trái, mang lại những tín hiệu vui mừng cho kinh tế nông hộ tại Điện Biên.
Đối với mô hình trồng cà phê, năng suất dự kiến đạt khoảng 2.800 - 4.200 kg quả tươi/ha, mang lại hiệu quả kinh tế ước tính từ 15 - 25 triệu đồng/ha. Đặc biệt, cây chanh leo đang vươn lên thành một điểm sáng đầy ấn tượng. Thổ nhưỡng và khí hậu Điện Biên dường như rất bén duyên với loại cây này khi cây sinh trưởng khỏe, leo phủ giàn và ra hoa đúng tiến độ. Chỉ tính riêng đợt 1, bà con đã thu hoạch được 42 tấn quả, dự kiến đến hết tháng 9 sản lượng sẽ chạm mốc khoảng 50 tấn. Với mức giá bán ổn định ở mức 15.000 - 16.000 đồng/kg, chanh leo đang mở ra nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.
Mô hình trồng chanh leo tại Điện Biên cho thấy tiềm năng phát triển cây trồng hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Không chỉ đem lại giá trị kinh tế trực tiếp, các mô hình này còn giải quyết một bài toán xã hội vô cùng quan trọng: tạo ra 496 việc làm trực tiếp (tính trung bình mỗi hộ tham gia có 2 lao động có việc làm thường xuyên), qua đó giữ chân lao động ở lại quê hương, gắn bó với đất đai và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Dẫu biết rằng chặng đường phía trước vẫn còn những trăn trở, đơn cử như chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống giàn cột, đường ống tưới hay máy bơm còn khá cao đối với đồng bào vùng cao, đòi hỏi sự kiên trì đồng hành lâu dài hơn nữa của cơ quan chuyên môn, nhưng những gì Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng, vật nuôi tỉnh Điện Biên đạt được là minh chứng rõ ràng nhất cho một tập thể đoàn kết, năng động và tận tâm.
Ban Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng, vật nuôi tỉnh Điện Biên kiểm tra thực tế mô hình trồng trọt và chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương.
Nhìn những mô hình cây trồng xanh mướt trải dài trên các sườn đồi, hay những nụ cười rạng rỡ của người nông dân trong ngày thu hoạch, người ta thấy rõ hình ảnh của một nền nông nghiệp Điện Biên đang đổi mới từng ngày. Đó là thành quả của những chủ trương đúng đắn, sự chỉ đạo sắc sảo từ Ban Lãnh đạo Trung tâm và trên hết là tâm huyết thầm lặng của những người làm công tác khuyến nông – những người đang từng ngày gieo hạt giống niềm tin trên những bản làng vùng cao.