Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường hậu kiểm, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Rà soát quy định, bảo đảm phân cấp, phân quyền thực chất
Tại Tổ 9 (gồm Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Ngãi), góp ý vào dự thảo Luật, đại biểu Trần Đình Gia (tỉnh Hà Tĩnh) cho rằng, quy định tại khoản 4 Điều 3 của dự thảo Luật (sửa đổi, bổ sung Điều 33 Luật Chăn nuôi) về tự công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi là phù hợp. Tuy nhiên, cần quy định rõ dữ liệu bắt buộc phải công bố, thời điểm sản phẩm được lưu hành, cơ chế kiểm soát việc thay đổi chỉ tiêu chất lượng và trách nhiệm trong trường hợp cung cấp thông tin sai.
Đại biểu đề nghị quy định cụ thể các dữ liệu tối thiểu phải công bố, gồm: thành phần, chỉ tiêu chất lượng, tiêu chuẩn áp dụng, cơ sở sản xuất, mã sản phẩm và lịch sử thay đổi. Đồng thời, hệ thống quản lý cần có chức năng lưu vết, cảnh báo và chia sẻ dữ liệu với địa phương để phục vụ công tác quản lý.
Góp ý về khoản 5 và khoản 6 Điều 3 của dự thảo Luật (sửa đổi Điều 39 và Điều 58 Luật Chăn nuôi), đại biểu Trần Đình Gia đề nghị cho phép Chủ tịch UBND cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền trong việc cấp, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi và giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi đối với trang trại quy mô lớn. Cơ quan chuyên ngành chịu trách nhiệm thẩm định, hậu kiểm, cập nhật dữ liệu và công khai kết quả.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về chăn nuôi trang trại, chăn nuôi nông hộ và kê khai hoạt động chăn nuôi; làm rõ nguyên tắc xác định khoảng cách an toàn giữa trang trại và khu dân cư; bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các trang trại được xây dựng hợp pháp trước khi Luật có hiệu lực.
Đại biểu cũng kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu số, cấp mã định danh cho cơ sở chăn nuôi; bổ sung cơ chế pháp lý để quản lý, bảo tồn và phát triển giống vật nuôi bản địa gắn với truy xuất nguồn gốc, phát triển chuỗi giá trị.
Cùng quan điểm về yêu cầu hoàn thiện cơ chế phân cấp, đại biểu Nguyễn Thanh Phương (TP Cần Thơ) cho rằng cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất giữa các luật, nhất là đối với những quy định có tính chất tương đồng về thẩm quyền, thời hạn giấy phép và cơ chế gia hạn.
Theo đại biểu, một số quy định trong Luật Thú y, Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Thủy sản... hiện chưa thống nhất khi cùng một nội dung nhưng luật này giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định, luật khác lại giao Chính phủ; hoặc quy định khác nhau về thời hạn giấy phép và cơ chế gia hạn.
Do đó, cần rà soát để thống nhất giao thẩm quyền đối với các nội dung tương đồng, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện thực chất.
Đại biểu Nguyễn Thanh Phương cũng đề nghị chuyển một số nội dung mang tính chuyên môn trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật, chăn nuôi từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định nhằm rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động trong tổ chức thực hiện.
Gỡ vướng trong khảo nghiệm vaccine, tăng hiệu quả hậu kiểm
Quan tâm đến quy định về khảo nghiệm thuốc thú y, đại biểu Nguyễn Thanh Phương cho biết, hiện nay để đưa một loại vaccine phục vụ chăn nuôi và thủy sản ra thị trường phải trải qua quy trình khảo nghiệm kéo dài từ 4-5 năm, kể cả đối với những loại vaccine đã được sản xuất, thương mại hóa tại nhiều nước.
Theo đại biểu, mặc dù pháp luật đã quy định một số trường hợp đặc biệt được miễn khảo nghiệm, song các quy định tại nghị định, thông tư chưa tạo được cơ chế thực hiện. Vì vậy, cần làm rõ các trường hợp được miễn khảo nghiệm đối với vaccine đã được các nước phát triển đánh giá, đưa vào sử dụng, qua đó rút ngắn thời gian đưa sản phẩm vào sản xuất, phục vụ thực tiễn.
Đại biểu cho rằng, tháo gỡ những vướng mắc này sẽ tạo điều kiện thiết thực cho lĩnh vực thú y và thủy sản, nhất là trong bối cảnh ngành nuôi cá tra tại Đồng bằng sông Cửu Long đang cần giảm sử dụng kháng sinh để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Trường hợp chưa thể sửa đổi ngay quy định của Luật, đại biểu đề nghị nghiên cứu sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu, sản xuất và đưa vaccine vào thực tiễn.
Thảo luận tại Tổ 12, đại biểu Đoàn Thu Hà (tỉnh Lạng Sơn) đánh giá dự thảo Luật thể hiện tinh thần đổi mới mạnh mẽ theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh cần bảo đảm nguyên tắc cắt giảm thủ tục nhưng không cắt giảm trách nhiệm quản lý; phân quyền nhưng không phân tán quản lý; đồng thời tăng cường cơ chế hậu kiểm gắn với dữ liệu và chế tài rõ ràng.
Theo đại biểu Đoàn Thu Hà, đối với các địa bàn miền núi như Lạng Sơn, nếu giống cây trồng hoặc thức ăn chăn nuôi kém chất lượng được lưu hành trên thị trường thì việc khắc phục hậu quả sẽ gặp nhiều khó khăn.
Vì vậy, đại biểu đề nghị thông tin tự công bố phải được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia trước khi sản phẩm được lưu hành; đồng thời cấp mã định danh hoặc mã QR để phục vụ truy xuất nguồn gốc, kịp thời thu hồi các sản phẩm vi phạm.
Trong lĩnh vực thú y, đại biểu cho rằng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần thống nhất quy trình, tiêu chuẩn, cơ sở dữ liệu và hệ thống cảnh báo dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc. Đối với động vật, sản phẩm động vật hoặc mẫu bệnh phẩm có nguy cơ cao, cần có cơ chế thông báo, tham vấn cơ quan chuyên môn Trung ương.
Đại biểu cũng đề nghị xác định rõ cấp tỉnh là đầu mối quyết định, vận hành cơ sở dữ liệu và chịu trách nhiệm pháp lý; cấp xã thực hiện giám sát địa bàn, phát hiện vi phạm, tiếp nhận phản ánh và phối hợp hậu kiểm, nhưng không được tự đặt thêm hồ sơ, thủ tục hoặc điều kiện.