Thương mại Mỹ - Trung tác động đến thị trường nông sản
Thị trường hàng hóa thế giới đang hướng sự chú ý tới các cuộc đàm phán trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung tại Washington. Các nội dung được đưa ra bàn thảo có thể tạo thêm những thay đổi đối với dòng chảy thương mại hàng hóa giữa hai nền kinh tế lớn.
Hai bên xem xét một gói giảm thuế đối ứng liên quan khoảng 30 tỷ USD hàng hóa năng lượng. Nếu mức thuế được hạ, hoạt động xuất khẩu dầu và khí đốt từ Mỹ sang Trung Quốc có thể được nối lại.
Đối với nông sản, đậu tương là một trong những mặt hàng đáng chú ý. Trung Quốc đang hướng tới cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm đến năm 2028.
Bên cạnh đậu tương, Mỹ kỳ vọng Trung Quốc tăng nhập khẩu ngô và lúa cao lương. Tổng giá trị nông sản bổ sung có thể đạt khoảng 17 tỷ USD.
Tuy nhiên, triển vọng này còn phụ thuộc vào việc Trung Quốc miễn mức thuế 10%. Vì vậy, kết quả đàm phán có thể tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu nông sản và thu nhập của nông dân Mỹ.
Giá diesel tăng mạnh, chi phí sản xuất nông nghiệp chịu áp lực
Giá dầu diesel trung bình tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 6,29 USD/gallon, tăng 68% so với cùng kỳ năm trước, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Mức tăng diễn ra trong thời điểm mùa thu hoạch bước vào giai đoạn cao điểm, khi nhu cầu sử dụng nhiên liệu cho máy móc nông nghiệp và vận chuyển nông sản tăng lên. Một số nông dân cho biết chi phí nhiên liệu hằng ngày đã tăng gấp đôi.
Ngay cả dầu diesel sử dụng ngoài đường bộ, vốn được miễn một số loại thuế, cũng tăng mạnh.
Nguồn cung nhiên liệu toàn cầu chịu sức ép trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, cùng các cuộc tập kích của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.
Giá nhiên liệu tăng khiến biên lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp vận tải bị thu hẹp. Đối với nhóm thực phẩm tươi sống, chi phí có thể chịu tác động rõ hơn do phụ thuộc nhiều vào hoạt động vận chuyển bằng xe tải lạnh. Chi phí đầu vào tăng cũng có thể tạo sức ép lên giá bán lẻ trong những tháng tới.
Sản lượng gạo Ấn Độ có thể giảm 10 triệu tấn
Sản lượng gạo của Ấn Độ trong năm 2026 được dự báo giảm khoảng 10 triệu tấn, mức giảm mạnh nhất kể từ niên vụ 2009/2010.
Sản lượng dự kiến đạt 144 triệu tấn, giảm 6,5% so với mức kỷ lục 154 triệu tấn của năm trước. Đây cũng có thể là lần sụt giảm đầu tiên trong một thập kỷ.
Từ đầu mùa mưa, lượng mưa trên toàn Ấn Độ thấp hơn trung bình 15%. Một số bang trồng lúa ghi nhận mức thiếu hụt lên tới 42%. Đến ngày 11/9, diện tích lúa hè đạt 42,68 triệu ha, giảm gần 4%.
Lúa hè đóng góp hơn 80% tổng sản lượng gạo của Ấn Độ. Trong khi đó, vụ đông cũng đối mặt rủi ro do lượng nước tại các hồ chứa ở mức thấp.
Dù sản lượng được dự báo giảm, lượng gạo dự trữ của nhà nước đạt mức kỷ lục 59,6 triệu tấn vào ngày 1/9, cao gần sáu lần mục tiêu 10,3 triệu tấn.
Nguồn dự trữ lớn giúp Ấn Độ duy trì hoạt động xuất khẩu mà chưa cần tái áp dụng các biện pháp hạn chế.
Nguồn cung gây sức ép lên giá cà phê và ca cao
Thị trường cà phê cũng ghi nhận những diễn biến trái chiều giữa các chủng loại.
Tại Uganda, giá cà phê Robusta thu mua giảm khoảng 14,5% so với tháng 9/2025. Giá loại FAQ hiện ở mức 11.500 - 12.000 shilling/kg, giảm từ mức 13.500 - 14.000 shilling/kg một năm trước.
Bộ Nông nghiệp Uganda cho rằng nguồn cung toàn cầu gia tăng đang tạo áp lực lên giá. Sản lượng lớn từ Việt Nam và Brazil bổ sung thêm nguồn cung cho thị trường.
Ở chiều ngược lại, giá Arabica parchment tại Uganda tăng khoảng 8,5%, lên 15.500 - 16.000 shilling/kg, so với khoảng 14.500 shilling/kg một năm trước.
Thị trường ca cao cũng chịu áp lực điều chỉnh. Giá quốc tế có thời điểm giảm 7,1% khi sản lượng của Bờ Biển Ngà tăng 30%, trong khi lượng tồn kho toàn cầu cao hơn góp phần kéo giá xuống.
Tại Uganda, hạn hán khiến sản lượng cà phê tại một số khu vực giảm khoảng 10%. Xuất khẩu cà phê trong tháng 7 giảm 15%, còn 846.376 bao loại 60 kg.
Những diễn biến trên cho thấy giá nông sản đang chịu tác động đồng thời từ cả hai phía: nguồn cung dồi dào ở một số thị trường tạo áp lực giảm giá, trong khi thời tiết bất lợi lại làm suy giảm sản lượng tại những khu vực khác.
El Niño đe dọa mùa vụ mới tại Nam Mỹ
Thời tiết tiếp tục là yếu tố đáng chú ý đối với triển vọng nguồn cung nông sản toàn cầu. Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ dự báo El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên trong những tháng cuối năm 2026.
Xác suất El Niño đạt cường độ rất mạnh trong mùa thu và mùa đông Bắc bán cầu được dự báo vượt 90%. Trong giai đoạn tháng 10 - 12, khả năng hiện tượng này đạt mức mạnh nhất kể từ năm 1950 được dự báo ở mức 75%.
Nhiệt độ mặt biển tại khu vực phía đông Thái Bình Dương xích đạo đã cao hơn mức trung bình trên 3 độ C. Nhiệt độ dưới bề mặt biển tại một số khu vực cao hơn 10 độ C.
Dự báo này xuất hiện trong thời điểm Brazil và Argentina chuẩn bị bước vào vụ gieo trồng đậu tương và ngô niên vụ 2026/2027.
Tại miền trung Brazil, trong đó có Mato Grosso, thời tiết khô hạn và nhiệt độ có thể vượt 40 độ C là những yếu tố đáng lưu ý. Ngược lại, miền nam Brazil có khả năng xuất hiện mưa lớn, làm gia tăng nguy cơ ngập úng.
Tại Argentina, thời tiết lạnh và khô có thể ảnh hưởng đến tiến độ gieo trồng.
Những diễn biến thời tiết trái chiều tại các khu vực sản xuất lớn có thể trở thành yếu tố quan trọng đối với nguồn cung đậu tương và ngô trên thị trường thế giới trong vụ mới.
WFP có lãnh đạo mới trong bối cảnh an ninh lương thực toàn cầu chịu nhiều sức ép
Ngày 18/9, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) công bố Luke Lindberg là Giám đốc điều hành tiếp theo.
Ông Lindberg hiện là quan chức nông nghiệp cấp cao của Mỹ và được Tổng thống Donald Trump đề cử vào vị trí lãnh đạo cơ quan nhân đạo này.
Quyết định bổ nhiệm được Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres và Tổng giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc đưa ra sau khi tham vấn Ban điều hành WFP.
Ông Lindberg kế nhiệm bà Cindy McCain. Trong giai đoạn chuyển tiếp, Phó giám đốc Carl Skau đảm nhiệm vai trò điều hành.
Việc chuyển giao lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh an ninh lương thực toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều thách thức. Khoảng 266 triệu người đang ở trong tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính.
Xung đột, thời tiết cực đoan và những khó khăn kinh tế tiếp tục là các nguyên nhân chính ảnh hưởng đến an ninh lương thực. WFP hiện hỗ trợ hơn 100 triệu người tại 83 quốc gia.
Từ thương mại Mỹ - Trung, giá nhiên liệu, nguồn cung gạo và cà phê đến diễn biến thời tiết tại Nam Mỹ, thị trường nông sản thế giới đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố. Những biến động này cho thấy nguồn cung, chi phí sản xuất và điều kiện thời tiết tiếp tục là những biến số quan trọng đối với triển vọng thị trường nông sản toàn cầu.