Điểm sáng hộ kinh tế gia đình
Giữa vùng quê chiêm trũng Bình Sơn (Ninh Bình), nơi người dân bao đời nay vốn chỉ quen với nghề nông, xưởng kẹo lạc Văn Lân nổi lên như một điểm sáng nhỏ của kinh tế hộ gia đình. Nơi đây, những nguyên liệu mộc mạc của làng quê như lạc, vừng, gạo… đang hằng ngày được thổi hồn để giữ trọn hương vị truyền thống gắn bó với bao thế hệ.
Khởi đầu chỉ là một cơ sở sản xuất nhỏ lẻ theo quy mô gia đình, đến nay kẹo lạc Văn Lân đã dần cải tiến, mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại để giải phóng sức người và nâng cao năng suất.
Hiện nay, trung bình mỗi năm xưởng sản xuất khoảng 8 tấn kẹo lạc. Trong đó, thời điểm cao nhất là dịp lễ, Tết. Khi nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh, sản lượng có thể đạt từ 5-6 tấn “Tết mọi người đặt nhiều, không chỉ có khách sỉ mà các hộ dân trong làng, ngoài làng đều đến mua về với số lượng nhiều hơn mọi khi, để ăn và làm quà biếu” – Anh Nguyễn Xuân Hòa (chủ xưởng) chia sẻ.
Để đáp ứng thị hiếu đa dạng của khách hàng, xưởng đang sản xuất 6 dòng sản phẩm chủ lực: kẹo lạc, kẹo lạc vừng, kẹo vừng thanh, kẹo vừng tròn, kẹo dồi và kẹo gạo lứt.
Sản phẩm kẹo lạc hoàn thiện được đưa tới tay khách hàng. Ảnh: Trần Quỳnh
Mỗi thanh kẹo ra lò đều phải trải qua 5 công đoạn nghiêm ngặt: tuyển chọn nguyên liệu, rang lạc, canh hỗn hợp đường nha, đưa lên máy cắt và đóng gói sản phẩm.
Mỗi công đoạn đều là một thử thách đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm của người thợ. Từ việc chọn hạt lạc sao cho mẩy, đều, đến khâu canh đường quyết định độ giòn, chỉ cần sai lệch một chút là hỏng cả mẻ kẹo.
"Sản phẩm truyền thống muốn đi xa thì cái gốc phải là chất lượng và sự sạch sẽ." – anh Hòa khẳng định.
Hiểu rõ điều đó, bên cạnh việc giữ hương vị xưa, xưởng đặc biệt chú trọng đến vấn đề an toàn thực phẩm. Cơ sở đã được cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm.
Đây không chỉ là tấm phiếu thông hành bắt buộc trong kinh doanh, mà còn là lời khẳng định uy tín vững chắc, giúp thương hiệu kẹo lạc của vùng quê Bình Sơn ngày càng chiếm trọn niềm tin của người tiêu dùng.
Kế thừa tâm nguyện và bước ngoặt chuyển giao
Nghề làm kẹo lạc của gia đình bắt đầu từ năm 1981, trải qua 45 năm trên thương trường, sản phẩm đã có nhiều cải tiến về cả chất lượng và số lượng.
Năm 2019, sau khi bố qua đời, anh Nguyễn Xuân Hòa – con trai út của gia đình, chính thức đứng tên chủ hộ kinh doanh, tiếp tục duy trì nghề truyền thống của bố mẹ. Trước đó, anh Hòa từng làm nhiều công việc khác nhau. Những lúc rảnh rỗi, anh mới tranh thủ phụ giúp bố mẹ làm kẹo.
Năm 2024, sau khi lập gia đình, anh Hòa được mẹ tin tưởng bàn giao toàn bộ cơ sở sản xuất để hai vợ chồng tiếp quản và phát triển.
Chia sẻ về quyết định gắn bó với nghề, anh Hòa tâm sự: “Tôi là con út trong nhà, các anh chị tôi đều đã lập gia đình và vào Nam lập nghiệp, không ai theo nghề làm kẹo của bố mẹ. Mẹ tôi lại luôn mong muốn giữ được nghề mà bố mẹ đã gây dựng và gắn bó bao năm. Công việc cũng thoải mái và đem lại thu nhập ổn định nên hai vợ chồng đã cùng làm để giữ lấy nghề truyền thống của gia đình”
Xưởng được đầu tư máy móc hiện đại để tăng năng suất. Ảnh: Trần Quỳnh
Khi quyết định nghỉ làm bên ngoài trở về gắn bó hẳn với nghề, anh cùng mẹ mạnh dạn đầu tư máy móc vào một số công đoạn vốn trước đây làm hoàn toàn thủ công.
Mẫu mã, bao bì sản phẩm được thay đổi, giúp kẹo lạc làm ra có hình thức đẹp hơn, đảm bảo chất lượng và nâng cao sản lượng.
Anh cho biết thêm, trước đây, toàn bộ các công đoạn đều được làm thủ công. Lạc được rang bằng tay, mỗi mẻ chỉ khoảng 2 kg. Khi kẹo chín, người thợ phải dùng dao cắt từng chiếc một. Kẹo được bỏ chung vào một túi và đóng theo cân, bao bì thì trắng trong và để bên trong túi 1 mảnh giấy có ghi tên thương hiệu, địa chỉ.
Ngày nay, khi máy móc được đưa vào sản xuất thay thế một số công đoạn thủ công, công việc trở nên nhẹ nhàng và năng suất hơn nhiều. Máy rang có thể rang tới 65 kg lạc mỗi mẻ, gấp hàng chục lần so với trước kia. Kẹo cũng được cắt bằng máy nên đều và đẹp hơn, mỗi chiếc kẹo sau đó được bọc cẩn thận trước khi cho vào túi lớn.
Xưởng được đầu tư máy móc hiện đại để tăng năng suất. Ảnh: Trần Quỳnh
Tuy đã từng bước áp dụng máy móc vào sản xuất, nhưng việc tiêu thụ sản phẩm của xưởng vẫn chủ yếu theo phương thức truyền thống. Kẹo lạc Văn Lân hiện được phân phối trực tiếp cho các hộ gia đình và các cửa hàng bán buôn tại khu vực Hà Nam cũ và Nam Định cũ.
Chia sẻ về định hướng sắp tới, anh Hòa cho biết gia đình cũng mong muốn mở rộng kênh bán hàng trên các nền tảng trực tuyến để tiếp cận nhiều khách hàng hơn. Tuy nhiên, do còn bận chăm sóc con nhỏ và chưa có nhiều kinh nghiệm bán hàng online nên kế hoạch này vẫn đang được cân nhắc.
Dù vậy, giữa nhịp sống hiện đại, những mẻ kẹo lạc thơm giòn của xưởng Văn Lân vẫn ngày ngày ra lò, mang theo vị ngọt mộc mạc của làng quê. Đó không chỉ là nỗ lực vươn lên, tìm một hướng đi khác để phát triển mà còn là sự nỗ lực, mong muốn giữ gìn nghề truyền thống của gia đình./.
