Ngày 13/5/2026, theo nội dung thông tin trong tài liệu, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND về phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.
Một trong những điểm đáng chú ý là nông, lâm, thủy sản được xác định là ngành kinh tế quan trọng. Đây không chỉ là câu chuyện duy trì sản xuất nông nghiệp, mà còn thể hiện cách tiếp cận mới: đặt nông nghiệp trong tổng thể phát triển đô thị, bảo vệ hệ sinh thái, gìn giữ cảnh quan và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Phát triển nông nghiệp hiện đại, sinh thái và đa giá trị
Theo định hướng quy hoạch, lĩnh vực nông, lâm, thủy sản của Hà Nội sẽ phát triển theo hướng hiện đại, sinh thái, đa giá trị và tích hợp sâu với cấu trúc đô thị.
Điều này cho thấy vai trò của nông nghiệp Thủ đô đang được mở rộng. Bên cạnh chức năng cung cấp nông sản, nông nghiệp còn gắn với không gian xanh, cảnh quan, môi trường, văn hóa, lịch sử và khả năng thích ứng của đô thị trước những thách thức phát triển mới.
Đáng chú ý, Hà Nội định hướng phát triển nông nghiệp đô thị gắn với cảnh quan, văn hóa và lịch sử. Đây là hướng đi phù hợp với đặc thù của một Thủ đô có tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng đồng thời sở hữu nhiều vùng sản xuất truyền thống, làng nghề và không gian sinh thái đặc trưng.
Trong bức tranh đó, trồng trọt được xác định là một bộ phận quan trọng của hệ sinh thái đô thị, gắn với phát triển không gian xanh. Sản xuất không chỉ hướng tới năng suất mà còn phải đóng góp vào chất lượng môi trường và giá trị sống của thành phố.
Tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị
Một trụ cột quan trọng khác là phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị.
Thay vì sản xuất phân tán, thiếu liên kết, định hướng mới đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối giữa vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất, chế biến, phân phối và thị trường tiêu thụ.
Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao giá trị nông sản. Khi các khâu trong chuỗi được liên kết chặt chẽ, người sản xuất có thêm cơ hội tiếp cận thị trường ổn định, doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu, trong khi người tiêu dùng được tiếp cận sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và chất lượng được kiểm soát tốt hơn.
Với thị trường tiêu dùng lớn như Hà Nội, phát triển theo chuỗi giá trị còn mở ra khả năng hình thành những hệ sinh thái sản xuất - chế biến - thương mại có quy mô và sức lan tỏa lớn hơn.
Nông nghiệp công nghệ cao mở rộng không gian phát triển
Thực tiễn cho thấy, nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã và đang hình thành tại Hà Nội, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất.
Tại HTX Rau công nghệ cao Cuối Quý, hệ thống nhà màng, nhà lưới được đầu tư với diện tích lớn, tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn môi trường sản xuất và nâng cao chất lượng nông sản.
Ở Mê Linh, các mô hình trồng hoa công nghệ cao cho thấy khả năng ứng dụng kỹ thuật hiện đại vào những ngành hàng có giá trị kinh tế cao.
Trong khi đó, tại Hoài Đức, hệ thống nhà màng phục vụ sản xuất nông nghiệp đang góp phần hình thành những vùng sản xuất tập trung, từng bước thay đổi hình thức canh tác truyền thống.
Đáng chú ý, lĩnh vực chế biến cũng được đầu tư theo hướng hiện đại. Nhà máy sản xuất các sản phẩm bột rau, bột ngũ cốc tại Khu đô thị mới Văn Phú, phường Kiến Hưng, Hà Nội được đầu tư công nghệ đạt chuẩn quốc tế, cho thấy dư địa phát triển của chuỗi giá trị từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến sâu.
Những mô hình này phản ánh một xu hướng rõ nét: nông nghiệp Thủ đô đang từng bước chuyển từ sản xuất thuần túy sang ứng dụng công nghệ, nâng cao giá trị và tổ chức sản xuất chuyên nghiệp hơn.
Xây dựng vùng sản xuất tập trung, bảo vệ quỹ đất lúa
Theo định hướng phát triển các khu chức năng, Hà Nội sẽ tập trung xây dựng vùng sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và phát triển chuyên canh.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, thành phố định hướng xây dựng các vùng sản xuất tập trung; đồng thời bảo vệ nghiêm ngặt và giữ ổn định quỹ đất lúa.
Cùng với đó, các vùng rau an toàn tập trung, vùng cây ăn quả và vùng sản xuất hỗn hợp sẽ tiếp tục được hình thành, phát triển phù hợp với lợi thế từng khu vực.
Một yêu cầu đáng chú ý là tăng cường ứng dụng công nghệ thông minh và các phương thức canh tác theo hướng giảm phát thải khí nhà kính.
Đây là bước chuyển quan trọng bởi trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển xanh ngày càng rõ nét, hiệu quả của nông nghiệp không thể chỉ được đo bằng sản lượng. Khả năng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ hệ sinh thái sẽ ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng.
Phát triển thủy sản theo hướng sinh thái, bền vững
Đối với thủy sản, Hà Nội định hướng phát triển theo hướng sinh thái, bền vững và đa chức năng.
Cách tiếp cận này mở rộng vai trò của mặt nước và hệ sinh thái thủy sinh. Ngoài giá trị sản xuất, các không gian thủy sản có thể gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan, điều tiết sinh thái và những mô hình kinh tế phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Trong một đô thị lớn, việc tổ chức hài hòa giữa sản xuất thủy sản với bảo vệ môi trường nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây cũng là yêu cầu để phát triển lâu dài, tránh đánh đổi tài nguyên lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Lâm nghiệp đô thị trở thành nền tảng của không gian xanh
Một nội dung đáng chú ý khác là định hướng phát triển lâm nghiệp đô thị theo hướng bảo vệ, phục hồi và mở rộng hệ thống rừng hiện có.
Theo tài liệu, Hà Nội đặt mục tiêu duy trì và nâng tỷ lệ che phủ rừng đạt tối thiểu 6,2% diện tích toàn thành phố.
Cùng với bảo vệ diện tích rừng hiện hữu, thành phố định hướng chuyển đổi có chọn lọc một số khu vực đất nông nghiệp sang không gian xanh sinh thái.
Đây là bước đi có ý nghĩa lâu dài đối với một đô thị đang chịu áp lực lớn từ quá trình phát triển hạ tầng, gia tăng dân số và biến đổi khí hậu. Hệ thống rừng và không gian xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần điều hòa vi khí hậu, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao khả năng chống chịu của đô thị.
Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn xuyên suốt mô hình tăng trưởng
Quy hoạch cũng nhấn mạnh phát triển các mô hình kinh tế quan trọng, kinh tế mới, trong đó kinh tế xanh được xác định là định hướng xuyên suốt mô hình tăng trưởng.
Song song với đó, kinh tế tuần hoàn được xem là phương thức tổ chức lại nền kinh tế của Thủ đô.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đây là định hướng có nhiều ý nghĩa thực tiễn. Phụ phẩm nông nghiệp có thể được tái sử dụng; chất thải hữu cơ có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho các chu trình sản xuất mới; tài nguyên đất và nước được khai thác hiệu quả hơn.
Khi tư duy tuần hoàn được đưa vào sản xuất, giá trị không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng mà còn ở khả năng giảm lãng phí, tiết kiệm nguồn lực và hạn chế tác động tới môi trường.
Từ “vành đai sản xuất” đến một phần của cấu trúc đô thị tương lai
Điểm nổi bật trong định hướng phát triển nông nghiệp của Hà Nội là sự thay đổi về vị trí của lĩnh vực này trong cấu trúc phát triển chung.
Nông nghiệp không còn chỉ được nhìn nhận như hoạt động sản xuất nằm ngoài không gian đô thị. Trong tầm nhìn dài hạn, lĩnh vực này được đặt trong mối quan hệ với cảnh quan, văn hóa, lịch sử, chuỗi giá trị, công nghệ, không gian xanh và chất lượng sống.
Sự chuyển đổi đó mở ra cơ hội hình thành một mô hình nông nghiệp Thủ đô có bản sắc riêng: hiện đại nhưng không tách rời truyền thống; ứng dụng công nghệ cao nhưng gắn với sinh thái; tạo giá trị kinh tế đồng thời đóng góp cho môi trường và không gian đô thị.
Từ những vùng rau an toàn, vùng cây ăn quả, hệ thống nhà màng, nhà lưới đến chế biến sâu, lâm nghiệp đô thị và kinh tế tuần hoàn, Hà Nội đang đứng trước cơ hội tổ chức lại không gian nông nghiệp theo hướng tích hợp và bền vững hơn.
Tầm nhìn 100 năm là một chặng đường dài. Nhưng chính những lựa chọn về quỹ đất, công nghệ, chuỗi giá trị, không gian xanh và mô hình tăng trưởng hôm nay sẽ tạo nền tảng cho diện mạo nông nghiệp Thủ đô trong tương lai.
Nếu các định hướng được triển khai đồng bộ, nông nghiệp Hà Nội không chỉ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cung ứng thực phẩm và phát triển kinh tế, mà còn có thể trở thành một bộ phận hữu cơ của đô thị xanh, sinh thái và đáng sống trong nhiều thập niên tới.