Thị trường mở rộng, bài toán sản xuất cũng đổi khác
Một sản phẩm công nghiệp nông thôn khi được người tiêu dùng biết đến có thể mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường lớn hơn. Nhưng khi đơn hàng tăng, yêu cầu đối với năng lực sản xuất cũng thay đổi.
Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2021–2025, Chương trình Khuyến công quốc gia đã hỗ trợ 883 cơ sở công nghiệp nông thôn tiếp nhận chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến; đồng thời xây dựng 52 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới. Tổng kinh phí khuyến công được phê duyệt trong giai đoạn này là 1.436 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy đầu tư công nghệ, máy móc đang là một trong những hướng được sử dụng để nâng năng lực sản xuất của khu vực công nghiệp nông thôn.
Thực tế tại Đà Nẵng dịp Tết Nguyên đán 2026 cũng cho thấy sức mua có thể tạo thêm động lực để doanh nghiệp mở rộng sản xuất. Tại Công ty TNHH Sản xuất, Thương mại và Dịch vụ VIANA, đơn hàng Tết đối với dòng rượu nếp tăng hơn 50% so với cùng kỳ. Một số sản phẩm của Công ty TNHH Hoàng Phong Dana ghi nhận mức tăng tới 65%.
Những con số này phản ánh sự gia tăng đơn hàng tại từng doanh nghiệp, không đại diện cho toàn bộ thị trường. Tuy nhiên, ở góc độ sản xuất, đơn hàng tăng là một trong những yếu tố có thể thúc đẩy cơ sở sản xuất tính toán lại công suất, nguyên liệu, lao động và tổ chức dây chuyền để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Nếu máy móc đã gần hết công suất, doanh nghiệp phải cân nhắc đầu tư thêm. Nếu nguyên liệu biến động, phải chủ động kế hoạch thu mua. Nếu sản phẩm đi vào các kênh phân phối lớn hơn, quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng cũng phải chặt chẽ hơn.
Đơn hàng tăng vì thế có thể trở thành phép thử đối với năng lực của cả nhà xưởng, đồng thời là động lực để doanh nghiệp nâng cấp.
Từ sản phẩm địa phương đến thị trường rộng hơn
Công ty TNHH Mỹ Phương Food là một trường hợp cho thấy sự chuẩn bị phía sau sản phẩm có thể bắt đầu từ rất sớm khi doanh nghiệp hướng tới thị trường xuất khẩu.
Năm 2023, với sản phẩm bánh dừa, doanh nghiệp xuất khẩu chính ngạch 7 container 20 feet, tương đương khoảng 200.000 sản phẩm bánh dừa nướng, sang Trung Quốc. Đây được giới thiệu là sản phẩm OCOP đầu tiên của Đà Nẵng xuất khẩu chính ngạch sang thị trường này.
Khi thị trường mở rộng, yêu cầu không chỉ nằm ở việc làm ra nhiều sản phẩm hơn. Để đưa bánh dừa vào thị trường Nhật Bản, doanh nghiệp đã dành khoảng 9 tháng để điều chỉnh các yếu tố từ nguyên liệu, bao bì đến yêu cầu về an toàn thực phẩm và hồ sơ. Sau quá trình hoàn thiện, sản phẩm tiếp tục được mở rộng sang nhiều thị trường quốc tế.
Điều này cho thấy một sản phẩm muốn đi xa phải nâng cấp đồng thời nhiều khâu phía sau.
Nguyên liệu phải ổn định hơn. Quy trình phải được kiểm soát chặt hơn. Sản phẩm giữa các lô phải có độ đồng nhất cao hơn. Bao bì, hồ sơ và các yêu cầu kỹ thuật cũng phải đáp ứng từng thị trường.
Làm nhiều hơn vì thế chưa đủ; phải làm nhiều hơn mà vẫn giữ được chất lượng ổn định.
Đó là bước chuyển quan trọng khi một sản phẩm địa phương bắt đầu bước ra thị trường lớn.
Khi đơn hàng trở thành động lực đầu tư
Một ví dụ rõ hơn về mối liên hệ giữa thị trường và đầu tư công nghệ là Công ty TNHH Sản xuất - Chế biến Kinh doanh Xuất nhập khẩu Hương Quế. Tháng 11/2025, doanh nghiệp xuất khẩu lô hàng đầu tiên gồm 15.000 đôi dép quế sang Dubai (UAE). Để phục vụ sản xuất, doanh nghiệp đầu tư dây chuyền công nghệ mới trị giá khoảng 1,04 tỷ đồng, trong đó kinh phí khuyến công hỗ trợ 300 triệu đồng. Dây chuyền gồm lồng sấy, băng chuyền tự động hóa và máy ép thủy lực tổng hợp tự động hóa.
Theo thông tin được công bố, sau đầu tư, công suất sản xuất của doanh nghiệp được nâng từ khoảng 16.800 đôi/ngày lên 38.400 đôi/ngày, tương đương mức tăng khoảng 129%. Những con số này cho thấy đầu tư thiết bị không chỉ nhằm thay thế máy móc cũ mà còn trực tiếp mở rộng năng lực đáp ứng đơn hàng.
Từ năm 2026, dây chuyền được dự kiến đưa vào phục vụ các công đoạn sấy, ép với khối lượng sản phẩm theo kế hoạch của đề án. Do đó, các chỉ tiêu sản lượng dự kiến cần được phân biệt với công suất thiết kế của toàn bộ dây chuyền và sản lượng thực tế.
Ở trường hợp này, thị trường và công nghệ tạo thành một vòng tròn tương hỗ.
Có thêm đơn hàng, doanh nghiệp có thêm cơ sở để đầu tư. Có thiết bị mới, năng lực sản xuất được nâng lên, từ đó tạo điều kiện tiếp nhận những đơn hàng có yêu cầu cao hơn.
Đây cũng là bài toán mà nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn phải tính đến khi muốn chuyển từ sản xuất nhỏ sang quy mô lớn hơn.
Không phải cứ đơn hàng tăng là phải mở rộng nhà xưởng ngay lập tức. Điều quan trọng là xác định khâu nào đang giới hạn năng lực sản xuất.
Có nơi cần thêm máy móc. Có nơi phải củng cố nguồn nguyên liệu. Có cơ sở cần chuẩn hóa công đoạn thủ công. Cũng có doanh nghiệp phải đầu tư đồng thời vào thiết bị, kiểm soát chất lượng và hệ thống đóng gói.
Khi đó, nhà xưởng không “lớn lên” chỉ về diện tích. Nó lớn lên về công suất, khả năng kiểm soát quy trình và mức độ sẵn sàng với những thị trường lớn hơn.
Đó cũng là lý do sức mua tăng có thể trở thành một động lực quan trọng đối với công nghiệp nông thôn. Một sản phẩm được người tiêu dùng lựa chọn nhiều hơn sẽ tạo ra nhu cầu nâng cấp từ nguyên liệu, thiết bị đến quy trình sản xuất.
Từ một sản phẩm địa phương đến một sản phẩm có mặt ở nhiều thị trường, khoảng cách không chỉ nằm ở marketing.
Phía sau đó là cả một quá trình nâng cấp năng lực sản xuất. Và khi đơn hàng tăng, điều đáng chờ đợi không chỉ là nhà xưởng làm ra nhiều hàng hơn, mà là một nhà xưởng đủ năng lực để biến sức mua của thị trường thành tăng trưởng bền vững.