Công ty Lương Quới: Từ lợi thế nguyên liệu đến khát vọng chinh phục thị trường Halal
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu dừa lớn trên thế giới, trong đó tỉnh Bến Tre được xem là "thủ phủ dừa" với vùng nguyên liệu rộng lớn và chất lượng ổn định. Đây là nền tảng quan trọng để các doanh nghiệp chế biến dừa phát triển nhiều dòng sản phẩm có giá trị gia tăng như nước dừa, nước cốt dừa, sữa dừa, dầu dừa, bột dừa hay các sản phẩm hữu cơ phục vụ xuất khẩu.
Trong số đó, Công ty Lương Quới là một trong những doanh nghiệp tiên phong đầu tư bài bản vào chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Với định hướng xuất khẩu vào các thị trường cao cấp, doanh nghiệp không chỉ đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại mà còn chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ thu mua nguyên liệu, chế biến, đóng gói đến truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, nhiều dòng sản phẩm của doanh nghiệp đã được chứng nhận Halal, tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận các thị trường có đông người Hồi giáo tại Trung Đông, Đông Nam Á và nhiều quốc gia khác. Đối với ngành chế biến dừa, đây không chỉ là một lợi thế cạnh tranh mà còn là "giấy thông hành" giúp doanh nghiệp mở rộng mạng lưới phân phối trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, an toàn và minh bạch ngày càng tăng.
Điều đáng chú ý là, để đạt được chứng nhận Halal, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu về thành phẩm cuối cùng mà phải kiểm soát nghiêm ngặt toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ nguồn nguyên liệu đầu vào, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, quy trình vệ sinh thiết bị, bảo quản đến vận chuyển đều phải tuân thủ các quy định của tổ chức chứng nhận nhằm bảo đảm không xảy ra lây nhiễm chéo với các thành phần không được phép theo luật Hồi giáo.
Chính cách tiếp cận này đã giúp Công ty Lương Quới từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, đồng thời nâng cao giá trị của cây dừa Việt Nam thông qua các sản phẩm chế biến sâu.
Vì sao nhiều doanh nghiệp có sản phẩm tốt nhưng vẫn chưa thể bước vào "mỏ vàng" hàng nghìn tỷ USD?
Không ít doanh nghiệp Việt Nam sở hữu vùng nguyên liệu chất lượng, dây chuyền sản xuất hiện đại và sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, khi tiếp cận thị trường Halal, nhiều đơn vị vẫn gặp khó khăn, thậm chí phải từ bỏ cơ hội xuất khẩu vì không đáp ứng được các yêu cầu của chuỗi cung ứng Halal.
Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất không nằm ở chất lượng nông sản mà ở năng lực quản trị chuỗi cung ứng.
Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì phương thức thu mua nguyên liệu từ nhiều nguồn nhỏ lẻ, thiếu sự đồng nhất về quy trình sản xuất và chưa xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hoàn chỉnh. Trong khi đó, tiêu chuẩn Halal yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được tính minh bạch của toàn bộ chuỗi giá trị, từ trang trại đến bàn ăn.
Một khó khăn khác là nhận thức về Halal còn hạn chế. Không ít doanh nghiệp cho rằng Halal chỉ là một loại chứng nhận dành riêng cho người Hồi giáo. Trên thực tế, đây là hệ thống tiêu chuẩn liên quan đến quản trị chất lượng, vệ sinh, nguyên liệu và quy trình sản xuất. Việc đạt chứng nhận Halal đồng nghĩa doanh nghiệp phải xây dựng một hệ thống quản lý đồng bộ, có khả năng kiểm soát rủi ro và duy trì sự tuân thủ lâu dài.
Bên cạnh đó, chi phí đầu tư cũng là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. Để đáp ứng yêu cầu Halal, doanh nghiệp có thể phải cải tạo nhà xưởng, thay đổi quy trình sản xuất, đào tạo nhân sự, xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng và thực hiện đánh giá định kỳ. Nếu thiếu tầm nhìn dài hạn, nhiều doanh nghiệp sẽ xem đây là gánh nặng chi phí thay vì một khoản đầu tư chiến lược.
Trong khi đó, những doanh nghiệp tiên phong như Công ty Lương Quới lại nhìn Halal dưới góc độ khác. Họ không chỉ hướng đến một thị trường mới mà coi việc chuẩn hóa theo tiêu chuẩn Halal là cơ hội để nâng cấp toàn bộ chuỗi sản xuất, tăng năng lực cạnh tranh và mở rộng khả năng tiếp cận nhiều thị trường quốc tế.
Muốn đi xa, doanh nghiệp phải bắt đầu từ chuỗi giá trị
Câu chuyện của Công ty Lương Quới cho thấy, thành công trên thị trường Halal không đến từ một sản phẩm đơn lẻ mà được xây dựng trên nền tảng của một chuỗi giá trị được kiểm soát chặt chẽ.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, việc đầu tư xây dựng chuỗi cung ứng Halal cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đang nâng cấp năng lực quản trị để đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu.
Đối với các doanh nghiệp công nghiệp nông thôn, đây là bài học có ý nghĩa đặc biệt. Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu, lao động và năng lực chế biến, nhưng để biến những lợi thế đó thành giá trị xuất khẩu, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy "làm ra sản phẩm tốt" sang tư duy "xây dựng chuỗi giá trị đạt chuẩn quốc tế".
Halal vì thế không chỉ là cánh cửa dẫn tới thị trường gần 2 tỷ người tiêu dùng, mà còn là động lực để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, hoàn thiện quản trị và nâng tầm thương hiệu Việt trên bản đồ thương mại toàn cầu.
