Tháng 4/2026, sản phẩm Tranh lá Bồ Đề Vạn Hạnh của Hợp tác xã Sinh Dược (HTX Sinh Dược), phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình chính thức được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây là sản phẩm tranh lá bồ đề đầu tiên và hiện là sản phẩm duy nhất trong dòng tranh lá bồ đề của Việt Nam đạt chứng nhận OCOP 5 sao.
Đối với nhiều người, chiếc lá bồ đề chỉ là món quà của thiên nhiên. Nhưng với những người thợ của làng nghề Sinh Dược, đó là chất liệu để kể những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và tinh thần Việt Nam.
Từ huyền tích vùng đất Sinh Dược đến nghệ thuật trên từng chiếc lá
Nằm dưới chân núi Bái Đính, Hợp tác xã Sinh Dược được thành lập từ năm 2014, tiền thân là tổ hợp tác nghiên cứu và sản xuất dược liệu địa phương. Theo các tư liệu địa phương, vùng đất Sinh Dược gắn với truyền thuyết Thiền sư - Danh y Nguyễn Minh Không tìm cây thuốc chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông. Chính từ câu chuyện ấy mà tên gọi "Sinh Dược" đã tồn tại suốt nhiều thế kỷ.
Xuất phát từ mong muốn tạo việc làm cho người dân địa phương và khai thác giá trị văn hóa của vùng đất cố đô, các thành viên hợp tác xã đã nghiên cứu, phát triển dòng tranh nghệ thuật từ lá bồ đề.
Để tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh, những chiếc lá phải trải qua nhiều công đoạn công phu. Lá được tuyển chọn kỹ lưỡng, xử lý để chỉ còn lại phần gân lá tự nhiên. Sau đó, các nghệ nhân sử dụng kỹ thuật thủ công để kết hợp với nhiều chất liệu khác, tạo nên các tác phẩm mang chủ đề về Phật giáo, danh thắng Ninh Bình và văn hóa Việt Nam.
Mỗi đường gân lá mỏng manh hiện lên như một "pháp ấn của thiên nhiên", mang theo thông điệp về sự bình an, trí tuệ và giác ngộ. Chính vì vậy, tranh lá bồ đề không chỉ là sản phẩm trang trí mà còn được nhiều người lựa chọn như một món quà mang giá trị tinh thần.
Khi giá trị văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn
Điều đặc biệt của Tranh lá Bồ Đề Vạn Hạnh là sản phẩm không dựa trên nguyên liệu đắt tiền hay công nghệ hiện đại, mà dựa trên giá trị văn hóa và sự sáng tạo của người làm nghề.
Theo Hợp tác xã Sinh Dược, sản phẩm được xây dựng từ nguồn cảm hứng của cây bồ đề – biểu tượng gắn liền với không gian văn hóa Phật giáo lâu đời của người Việt. Từ những chiếc lá tưởng chừng bình dị, các nghệ nhân đã tạo nên những tác phẩm có giá trị thẩm mỹ và giá trị văn hóa cao.
Việc được công nhận OCOP 5 sao quốc gia không chỉ là sự ghi nhận đối với chất lượng sản phẩm mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc khai thác tài nguyên bản địa để phát triển kinh tế nông thôn. Cùng với các sản phẩm OCOP 5 sao khác của Ninh Bình như Bộ chăn chần thêu hoa mai, Ngô nếp tươi sấy hay Khoai tây sấy vị phô mai, Tranh lá Bồ Đề Vạn Hạnh đang góp phần làm phong phú thêm hệ sinh thái sản phẩm OCOP của địa phương.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến những sản phẩm mang dấu ấn văn hóa và câu chuyện riêng, thành công của Tranh lá Bồ Đề Vạn Hạnh cho thấy OCOP không chỉ là chương trình phát triển sản phẩm, mà còn là cơ hội để những giá trị truyền thống được hồi sinh, được kể lại bằng ngôn ngữ của thị trường hiện đại.
Từ một chiếc lá rơi lặng lẽ dưới tán cây bồ đề, những người thợ ở Sinh Dược đã tạo nên một sản phẩm mang theo bản sắc của vùng đất cố đô. Và hành trình từ chiếc lá bình dị đến chứng nhận OCOP 5 sao quốc gia chính là minh chứng sinh động cho sức sống của những giá trị văn hóa khi được gìn giữ và phát huy đúng cách.
