Gỡ “nút thắt” để nguồn lực đến gần doanh nghiệp
Trong quá trình thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, một trong những vấn đề doanh nghiệp quan tâm không chỉ là được hỗ trợ bao nhiêu, mà quan trọng hơn là tiếp cận nguồn lực như thế nào.
Đây cũng là bài toán mà nhiều doanh nghiệp công nghệ đang gặp phải khi vừa phải tập trung nguồn lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm, vừa phải đáp ứng các yêu cầu về thủ tục để tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Công ty cổ phần AIZ là một trong những doanh nghiệp khởi nghiệp đang phát triển các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số, hướng tới mô hình “doanh nghiệp AI”. Đầu năm 2026, doanh nghiệp ra mắt giải pháp chuyển đổi AI dành cho doanh nghiệp với mục tiêu nâng cao hiệu suất, tối ưu chi phí vận hành.
Từ thực tiễn phát triển sản phẩm và tìm kiếm thị trường, Chủ tịch Công ty cổ phần AIZ Vũ Thanh Thắng đánh giá cao những chính sách mới của Hà Nội trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông Vũ Thanh Thắng, điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học, công nghệ lâu nay không chỉ nằm ở nguồn lực mà còn ở thủ tục tiếp cận và giải ngân hỗ trợ.
Hai chính sách đáng chú ý được Hà Nội ban hành là Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 quy định chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố và Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND cùng ngày quy định các cơ chế, chính sách ưu đãi thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.
Theo ông Vũ Thanh Thắng, trước đây, để giải ngân một nhiệm vụ hoặc nội dung hỗ trợ, doanh nghiệp phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ chứng minh, từ hóa đơn, chứng từ, ngày công, tháng công của nhân sự đến các tình huống ứng dụng cụ thể.
Quá trình này không chỉ phức tạp mà còn khiến nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp khoa học, công nghệ phải dành đáng kể thời gian cho những công việc liên quan đến hành chính, tài chính.
Khi thủ tục chiếm quá nhiều nguồn lực, thời gian đáng lẽ được dành cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới công nghệ lại bị phân tán. Từ thực tế đó, cơ chế voucher được kỳ vọng tạo ra phương thức hỗ trợ đơn giản hơn, linh hoạt hơn và sát với nhu cầu của doanh nghiệp.
Voucher tạo thêm “cầu” cho thị trường công nghệ
Một trong những điểm đáng chú ý của chính sách mới là chuyển trọng tâm từ việc hỗ trợ đơn thuần sang kích thích nhu cầu sử dụng công nghệ của thị trường.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, HĐND thành phố đã thông qua 8 nghị quyết triển khai các chính sách ưu đãi đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Các chính sách lấy doanh nghiệp làm trung tâm, với mức hỗ trợ có thể lên tới 100% chi phí đối với một số nội dung. Đáng chú ý, Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND thiết lập cơ chế voucher với mức hỗ trợ tới 70% chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và làng nghề ứng dụng nền tảng số.
Điểm mới không chỉ nằm ở mức hỗ trợ mà còn ở cách thức vận hành.
Thay vì Nhà nước lựa chọn, mua sẵn một giải pháp công nghệ rồi phân bổ cho đơn vị sử dụng, doanh nghiệp có nhu cầu được chủ động lựa chọn sản phẩm, dịch vụ phù hợp trong danh mục do thành phố công bố.
Mức hỗ trợ có thể lên tới 70% chi phí sử dụng theo từng nội dung chính sách. Sau khi sản phẩm được đưa vào sử dụng và kết quả được xác nhận, phần kinh phí hỗ trợ mới được thanh toán cho nhà cung cấp.
Theo cách này, doanh nghiệp sử dụng công nghệ vừa giảm được một phần chi phí chuyển đổi số, vừa có quyền lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Dòng chảy nguồn lực cũng trở nên rõ ràng hơn: Nhà nước bố trí nguồn lực hỗ trợ - doanh nghiệp lựa chọn công nghệ - nhà cung cấp triển khai sản phẩm - kết quả được xác nhận - kinh phí hỗ trợ được thanh toán.
Cách thiết kế này giúp voucher không chỉ là một công cụ hỗ trợ tài chính, mà còn có thể trở thành “cầu nối” giữa doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới với doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ.
Để thị trường trở thành “bộ lọc” sản phẩm công nghệ
Khi quyền lựa chọn được trao cho doanh nghiệp, hiệu quả và khả năng giải quyết nhu cầu thực tế sẽ trở thành yếu tố quan trọng quyết định sản phẩm công nghệ có được thị trường chấp nhận hay không.
Theo Chủ tịch Công ty cổ phần AIZ Vũ Thanh Thắng, khi doanh nghiệp được quyền lựa chọn nhà cung cấp, chính thị trường sẽ trở thành một “bộ lọc” đối với sản phẩm công nghệ.
Muốn có khách hàng, doanh nghiệp công nghệ phải chứng minh được sản phẩm phù hợp, hiệu quả và có khả năng giải quyết những bài toán thực tế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tác động vì thế diễn ra ở cả hai phía: doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ với chi phí phù hợp, trong khi doanh nghiệp công nghệ có thêm khách hàng và môi trường thực tế để thử nghiệm, hoàn thiện, tiến tới thương mại hóa sản phẩm.
Đây là mắt xích quan trọng trong việc tháo gỡ một trong những điểm nghẽn lâu nay của thị trường khoa học, công nghệ: khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu, sản phẩm công nghệ và nhu cầu thực tế của thị trường.
Kết nối từ nghiên cứu đến thương mại hóa
Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND không chỉ tập trung vào khâu ứng dụng công nghệ.
Chính sách còn hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học, công nghệ, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học trong các hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất thử và hoàn thiện sản phẩm.
Qua đó, chính sách được đặt trong một chuỗi tương đối hoàn chỉnh từ nghiên cứu - phát triển - thử nghiệm - ứng dụng - thương mại hóa.
Trong chuỗi này, cơ chế voucher đóng vai trò kết nối nhu cầu thực tế của doanh nghiệp với các sản phẩm, dịch vụ công nghệ trên thị trường.
Nếu được triển khai hiệu quả, cơ chế này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí chuyển đổi số mà còn mở rộng đầu ra cho sản phẩm khoa học, công nghệ, tạo thêm động lực để doanh nghiệp công nghệ đầu tư nghiên cứu và hoàn thiện sản phẩm.
Quan trọng hơn, khi nguồn lực hỗ trợ được phân bổ dựa trên nhu cầu và quyền lựa chọn của người sử dụng, dòng vốn dành cho khoa học, công nghệ có cơ hội đi nhanh hơn từ chính sách đến thị trường.
Đây được xem là một trong những nền tảng để Hà Nội từng bước phát triển thị trường khoa học, công nghệ theo hướng lấy doanh nghiệp và nhu cầu thực tế làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho kinh tế Thủ đô.