Nhà màng cho thấy hiệu quả trước thời tiết bất lợi
Những ngày gần đây, thời tiết mưa liên tục rồi chuyển nắng khiến nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp truyền thống bị ảnh hưởng. Lúa và rau màu có nguy cơ phát sinh sâu bệnh, gây khó khăn cho quá trình chăm sóc và bảo đảm năng suất.
Trái ngược với những biến động ngoài đồng ruộng, tại khu nhà màng của Trại thực nghiệm và sản xuất cây màu, dưa vàng, dưa baby và rau cải xanh trồng trái vụ vẫn sinh trưởng tốt, cho thu hoạch đều đặn.
Theo anh Nguyễn Công Nguyên, cán bộ kỹ thuật phụ trách nông nghiệp công nghệ cao tại trại, việc sản xuất trong nhà màng kết hợp công nghệ cao và hệ thống tưới nhỏ giọt của Israel giúp chủ động hơn trước điều kiện thời tiết, giảm rủi ro và nâng cao chất lượng nông sản.
Dưa vàng và dưa baby sản xuất tại đây có độ giòn, ngọt, được thị trường đón nhận với mức giá tốt. Riêng rau cải xanh trồng trái vụ trên giá thể hiện sản lượng chưa đủ để cung ứng rộng rãi, chủ yếu phục vụ nhóm khách hàng thân thiết.
Thực tế này cho thấy ý nghĩa của công nghệ không chỉ nằm ở việc nâng năng suất, mà còn giúp chủ động mùa vụ và duy trì sản xuất trong những thời điểm điều kiện tự nhiên không thuận lợi.
Nơi khảo nghiệm công nghệ trước khi đưa ra đồng ruộng
Trại thực nghiệm và sản xuất hiện tập trung khảo nghiệm các giống cây trồng, thủy sản và cây lâm nghiệp, đồng thời ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới trước khi chuyển giao để nông dân triển khai sản xuất đại trà.
Trại có ba cơ sở gồm Trại giống thủy sản tại phường Thủy Nguyên; Trại giống cây trồng công nghệ cao tại xã An Khánh và Trại sản xuất cây lâm nghiệp, cây công trình tại xã An Hưng.
Trong đó, Trại giống cây trồng công nghệ cao hiện có 3 nhà màng, nhà kính quy mô lớn, được thiết kế, xây dựng từ năm 2007 và thuộc những công trình loại này được lắp đặt đầu tiên tại Hải Phòng.
Mỗi năm, các nhà màng tổ chức sản xuất 6 vụ dưa, tổng sản lượng khoảng 25 - 30 tấn. Đây cũng là một trong ba khu nhà màng quy mô ứng dụng công nghệ Israel hiện đại nhất miền Bắc.
Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở lượng nông sản tạo ra. Quan trọng hơn, đây là nơi thử nghiệm giống mới, ứng dụng các quy trình và công nghệ sản xuất, đánh giá khả năng thích ứng với điều kiện đất đai, khí hậu Hải Phòng trước khi chuyển giao ra thực tế.
Qua đó, rủi ro đối với người sản xuất được giảm bớt bởi giống và quy trình kỹ thuật đã trải qua quá trình khảo nghiệm trước khi nhân rộng.
Từ mô hình thực nghiệm đến thay đổi phương thức sản xuất
Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng Lưu Văn Cảnh, kết quả quan trọng của Trại thực nghiệm và sản xuất không chỉ thể hiện qua sản lượng hay chất lượng nông sản được thị trường đánh giá cao, mà còn ở việc công nghệ hiện đại được chuyển giao và ứng dụng trên đồng ruộng Hải Phòng.
Sản xuất ngoài trời theo phương thức truyền thống khiến nông dân phải đối mặt trực tiếp với những biến động của thời tiết. Mưa lớn, nắng nóng, sâu bệnh hoặc thời tiết cực đoan đều có thể ảnh hưởng tới năng suất và chất lượng sản phẩm.
Trong khi đó, hệ thống nhà màng, nhà lưới giúp người sản xuất kiểm soát tốt hơn các yếu tố tác động tới cây trồng. Nông sản có chất lượng đồng đều hơn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường và có khả năng tạo giá trị kinh tế cao hơn.
Từ vai trò khảo nghiệm ban đầu, Trại thực nghiệm và sản xuất vì vậy đang trở thành cầu nối đưa tiến bộ khoa học - kỹ thuật tới người nông dân, góp phần thay đổi phương thức canh tác và phát triển sản xuất theo hướng hiện đại.
Hải Phòng đã có 140 ha nhà màng, nhà lưới công nghệ cao
Hiệu quả chuyển giao công nghệ đã từng bước được thể hiện qua quy mô ứng dụng ngoài thực tế.
Những năm qua, Trại thực nghiệm và sản xuất đã chuyển giao cho nhiều nông dân quy trình sản xuất trong nhà màng, nhà lưới cùng các kỹ thuật canh tác nông nghiệp công nghệ cao.
Đến nay, toàn thành phố Hải Phòng có khoảng 140 ha nhà màng, nhà lưới ứng dụng công nghệ cao tại các xã, phường.
Đáng chú ý, xã Trường Tân hiện có diện tích nhà màng, nhà lưới lớn nhất thành phố với hơn 97 ha, chiếm phần lớn tổng diện tích nhà màng, nhà lưới công nghệ cao của Hải Phòng.
Sự mở rộng này cho thấy công nghệ nhà màng, nhà lưới đang dần vượt khỏi phạm vi của những mô hình thử nghiệm để trở thành phương thức sản xuất hàng hóa ở một số vùng.
“Cầm tay chỉ việc” để công nghệ đến được với nông dân
Một yếu tố quan trọng trong quá trình nhân rộng mô hình là cách thức chuyển giao công nghệ.
Theo Trại trưởng Trại thực nghiệm và sản xuất Vũ Văn Vỹ, đội ngũ kỹ sư của trại luôn sẵn sàng đón nông dân, hợp tác xã và các tổ chức sản xuất đến tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm các mô hình nông nghiệp công nghệ cao.
Khi người sản xuất có nhu cầu, cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, đưa kiến thức khoa học vào từng công đoạn sản xuất cụ thể.
Cách chuyển giao trực tiếp giúp người nông dân không chỉ biết đến một công nghệ mới mà còn hiểu cách vận hành, điều chỉnh và ứng dụng phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế.
Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Nam Việt Phạm Văn Quyên cho biết, biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan ngày càng tạo ra nhiều khó khăn đối với sản xuất nông nghiệp truyền thống. Việc được chuyển giao kinh nghiệm sản xuất trong nhà màng, nhà lưới giúp người nông dân chủ động và yên tâm hơn trong quá trình sản xuất.
Đây cũng là điểm quan trọng khi phát triển nông nghiệp công nghệ cao: công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi người sản xuất có khả năng tiếp nhận, làm chủ và biến thành hiệu quả kinh tế trên đồng ruộng.
Hướng tới nền nông nghiệp xanh, thông minh
Trong những năm tới, xây dựng và phát triển các mô hình nông nghiệp xanh, thông minh, ứng dụng công nghệ cao tiếp tục là một trong những định hướng quan trọng của ngành nông nghiệp Hải Phòng.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, vai trò của các cơ sở nghiên cứu, khảo nghiệm và chuyển giao kỹ thuật như Trại thực nghiệm và sản xuất cần tiếp tục được phát huy.
Theo định hướng đặt ra, thành phố cần quan tâm đầu tư, hỗ trợ các chương trình, dự án để trại có thêm điều kiện thực hiện nhiệm vụ khảo nghiệm các giống cây trồng, thủy sản, cây lâm nghiệp và những công nghệ sản xuất mới, qua đó tạo cơ sở cho việc nhân rộng sản xuất hàng hóa.
Song song với đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, kỹ thuật viên cũng cần được tạo điều kiện nâng cao trình độ, tiếp cận các kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến trong và ngoài nước.
Từ những vụ dưa được kiểm soát bằng hệ thống tưới nhỏ giọt, những luống rau trái vụ trên giá thể đến hàng trăm hecta nhà màng, nhà lưới đã hình thành trên địa bàn, nông nghiệp công nghệ cao tại Hải Phòng đang từng bước chuyển từ thực nghiệm sang sản xuất thực tế.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến sản xuất nông nghiệp ngày càng khó dựa hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên, giá trị lớn nhất của những mô hình này không chỉ là một vụ mùa có năng suất cao hơn. Đó còn là khả năng giúp người nông dân chủ động sản xuất, kiểm soát chất lượng và từng bước chuyển từ kinh nghiệm truyền thống sang phương thức canh tác dựa trên khoa học và công nghệ.