Hoàn thiện sản phẩm và chuẩn hóa chất lượng là những bước quan trọng để nâng giá trị yến Việt và mở rộng thị trường.
Từ một tổ yến đến một sản phẩm hoàn chỉnh
Tại một không gian trưng bày trên phố Thụy Khuê, những tổ yến nguyên liệu đã được chuyển hóa thành nhiều dạng sản phẩm khác nhau, từ yến tinh chế đến các sản phẩm chế biến sẵn. Phía sau mỗi sản phẩm là một chuỗi công đoạn từ thu hoạch, sơ chế, kiểm soát chất lượng đến đóng gói và đưa ra thị trườngTrong chuỗi đó, thu hoạch chỉ là điểm bắt đầu.
Một sản phẩm yến muốn có giá trị cao hơn cần được kiểm soát qua nhiều công đoạn, từ nguyên liệu, sơ chế, làm sạch, tinh chế đến chế biến, đóng gói và bảo quản. Mỗi công đoạn không chỉ tác động đến chất lượng sản phẩm mà còn quyết định khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Bà Bùi Thị Hương, Chủ tịch Yến Helen, trực tiếp chế biến sản phẩm yến tại buổi gặp gỡ ở 249 Thụy Khuê.
Trong buổi làm việc tại địa chỉ 249 Thụy Khuê, chúng tôi có dịp tìm hiểu thêm về cách Yến Helen đang tiếp cận bài toán này. Từ câu chuyện của một doanh nghiệp cụ thể, có thể nhìn rộng hơn vào hành trình nâng giá trị một sản vật đặc thù của Việt Nam. Khi thị trường ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và sự thuận tiện trong sử dụng, việc bán nguyên liệu đơn thuần không còn là lựa chọn duy nhất.
Chế biến sâu để giữ lại nhiều hơn giá trị
Yến Helen là thương hiệu thuộc Công ty TNHH Helen Solar. Doanh nghiệp phát triển hoạt động từ vùng nuôi, nguyên liệu yến đến chế biến và xây dựng hệ thống sản phẩm phục vụ thị trường.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, hệ thống sản phẩm được phát triển theo hướng đa dạng hóa, từ yến thô, yến tinh chế đến các sản phẩm yến chưng.
Tổ yến là điểm khởi đầu của chuỗi giá trị, trước khi được sơ chế, chế biến và hoàn thiện thành các sản phẩm phục vụ thị trường.
Ở góc độ sản xuất, chế biến sâu tạo ra một thay đổi quan trọng. Thay vì đưa nguyên liệu trực tiếp ra thị trường, doanh nghiệp có thể tạo thêm giá trị thông qua việc kiểm soát chất lượng, hoàn thiện sản phẩm, thiết kế bao bì và xây dựng thương hiệu.
Với những sản phẩm có giá trị cao như yến sào, yêu cầu này càng rõ hơn.
Người tiêu dùng không chỉ quan tâm sản phẩm được làm từ nguyên liệu gì, mà còn muốn biết sản phẩm có nguồn gốc từ đâu, được xử lý như thế nào và chất lượng được kiểm soát ra sao.
Đối với doanh nghiệp, đó là bài toán đầu tư không chỉ vào máy móc mà còn vào quy trình, nhân lực và năng lực quản trị.
Giá trị được tạo ra ở nhiều mắt xích
Nhìn rộng hơn, câu chuyện của ngành yến cho thấy một đặc điểm của quá trình phát triển công nghiệp nông thôn hiện nay.
Một sản vật chỉ thực sự tạo ra giá trị lớn khi được đặt trong một chuỗi sản xuất hoàn chỉnh.
Từ nhà yến đến khâu thu hoạch, từ sơ chế đến chế biến, rồi đóng gói, phân phối và đưa sản phẩm tới người tiêu dùng, mỗi mắt xích đều có thể tạo thêm giá trị.
Người lao động thực hiện công đoạn chế biến sản phẩm yến tại cơ sở sản xuất của Yến Helen.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu về khả năng kiểm soát chất lượng trong toàn chuỗi.
Nếu nguyên liệu không ổn định, quy trình chế biến khó duy trì chất lượng đồng đều. Nếu khâu đóng gói, bảo quản không phù hợp, giá trị sản phẩm có thể bị ảnh hưởng. Và nếu thiếu thông tin về nguồn gốc, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi tiếp cận những thị trường yêu cầu cao về minh bạch sản phẩm.
Vì vậy, nâng giá trị sản phẩm không thể chỉ bắt đầu từ khâu bán hàng. Nó phải bắt đầu từ chính quá trình sản xuất.
Tiêu chuẩn – bước chuẩn bị cho hành trình hội nhập
Khi hướng tới thị trường quốc tế, yêu cầu đối với doanh nghiệp còn cao hơn.
Bên cạnh chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp phải quan tâm đến tiêu chuẩn, hồ sơ sản phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất, bao bì, logistics và các quy định riêng của từng thị trường.
Trong quá trình chuẩn hóa sản phẩm, Yến Helen đã có thêm một dấu mốc khi một số sản phẩm của doanh nghiệp được cấp Chứng nhận Halal.
Sự kiện công bố chứng nhận Halal cho sản phẩm Yến Helen.
Thông tin này có thể được nhìn như một bước trong quá trình doanh nghiệp chuẩn hóa sản phẩm và chuẩn bị cho định hướng mở rộng thị trường.
Tuy nhiên, chứng nhận chỉ là một mắt xích. Để một sản phẩm thực sự đi được vào thị trường quốc tế, doanh nghiệp còn phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán khác về chất lượng, giá thành, hồ sơ, logistics, phân phối và khả năng duy trì tiêu chuẩn ổn định.
Đó là lý do hội nhập không phải là một điểm đến, mà là quá trình nâng cấp liên tục năng lực sản xuất.
Từ thị trường trong nước đến không gian quốc tế
Với Yến Helen, định hướng phát triển thị trường quốc tế đang được đặt trong quá trình xây dựng sản phẩm và chuẩn hóa năng lực sản xuất.
Bà:Bùi Thị Hương trao đổi về sản phẩm và định hướng phát triển tại không gian trưng bày của Yến Helen.
Ở góc độ doanh nghiệp, mở rộng thị trường không chỉ giúp tăng đầu ra cho sản phẩm mà còn tạo áp lực ngược trở lại đối với quá trình sản xuất.
Thị trường càng khó tính, yêu cầu về chất lượng càng cao. Khi đó, doanh nghiệp buộc phải kiểm soát tốt hơn từ nguyên liệu đến thành phẩm, đồng thời đầu tư cho công nghệ, tiêu chuẩn và thương hiệu.
Đây chính là tác động tích cực của hội nhập đối với sản xuất trong nước: thị trường không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm, mà còn thúc đẩy doanh nghiệp nâng cấp chính mình.
Không chỉ là câu chuyện của một thương hiệu yến
Từ câu chuyện của Yến Helen, có thể nhìn thấy một vấn đề rộng hơn đối với nông nghiệp Việt Nam.
Trong nhiều năm, lợi thế của nông nghiệp Việt Nam chủ yếu được nhìn từ nguồn nguyên liệu và sản lượng. Nhưng khi cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn, câu hỏi quan trọng hơn là: chúng ta giữ lại được bao nhiêu giá trị trong mỗi sản phẩm?
Với yến sào, giá trị đó có thể được tạo thêm từ công nghệ làm sạch, tinh chế, chế biến, kiểm soát chất lượng, đóng gói và thương hiệu.
Với cà phê, đó là rang xay và chế biến sâu.
Với trái cây, đó là bảo quản, chế biến và logistics.
Với thủy sản, đó là công nghệ chế biến và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.
Điểm chung là không thể chỉ dựa vào nguyên liệu để cạnh tranh.
Từ tổ yến đến giá trị gia tăng
Từ một tổ yến đến một sản phẩm hoàn chỉnh là cả một chuỗi giá trị. Trong chuỗi đó, thu hoạch là điểm khởi đầu, còn chế biến, tiêu chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường là những bước tiếp theo để gia tăng giá trị.
Với Yến Helen, việc đầu tư vào năng lực sản xuất, phát triển sản phẩm và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế cho thấy hướng đi của một doanh nghiệp đang tìm cách đưa sản phẩm yến từ thị trường trong nước tới không gian rộng hơn.
Nhưng để đi xa, câu chuyện không chỉ nằm ở một thương hiệu.
Đó là câu chuyện về năng lực của cả chuỗi sản xuất: từ vùng nuôi đến nhà máy, từ nguyên liệu đến sản phẩm, từ tiêu chuẩn đến thị trường.
Khi những mắt xích ấy được kết nối tốt hơn, những sản vật đặc thù của Việt Nam sẽ có thêm cơ hội chuyển hóa thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp, người sản xuất và nền kinh tế nông thôn.