3.500 ha hai bên sân bay sẽ được tổ chức ra sao?
Trong Thuyết minh tổng hợp Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề đến năm 2050 lập tháng 8/2026, phường Mũi Né được xác định là cực phát triển phía Đông Bắc của đô thị Phan Thiết. Tại đây, sân bay Phan Thiết đóng vai trò hạt nhân để hình thành đô thị sân bay khoảng 3.500 ha, trải rộng hai bên sân bay. Hồ sơ kỳ vọng khu vực này trở thành trung tâm logistics hàng không của phía Đông đô thị.
Định hướng đưa ra một tổ hợp chức năng khá đa dạng: khu nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm công nghệ mới, khu logistics hàng không, trung tâm hội nghị và tài chính, khu mua sắm outlet kết hợp giải trí trong nhà, khách sạn phục vụ khách quá cảnh, cụm y tế quốc tế, khu lưu trú và nhà ở thương mại. Các chức năng này được đề xuất phát triển cùng hạ tầng kỹ thuật, trường học, dịch vụ công cộng thay vì chỉ tập trung vào nhà ga và hoạt động vận chuyển hành khách.
Với đặc thù nằm cạnh sân bay, hồ sơ cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chiều cao công trình và vùng an toàn hàng không. Không gian xanh, giao thông nội khu và khả năng tiếp cận các khu chức năng là những yếu tố phải được tính cùng quá trình phát triển đô thị. Đây vẫn là định hướng ở cấp quy hoạch chung; vị trí, ranh giới và quy mô từng công trình cần được xác định cụ thể ở các bước quy hoạch, đầu tư tiếp theo.
Sân bay đã khởi công, quỹ đất logistics được tính toán
Hạ tầng tạo động lực cho định hướng trên đã có bước triển khai thực tế. Ngày 27/4/2026, tỉnh Lâm Đồng và nhà đầu tư khởi công hạng mục hàng không dân dụng Cảng hàng không Phan Thiết tại Mũi Né. Hạng mục này có diện tích gần 75 ha, vốn đầu tư hơn 3.900 tỷ đồng, nhà ga hành khách rộng 18.000 m². Công suất thiết kế giai đoạn đầu khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm; sân bay được phát triển theo mô hình kết hợp khai thác quân sự và dân dụng.
Cùng với dòng khách, quy hoạch tính đến nhu cầu vận chuyển và phân phối hàng hóa. Bảng sử dụng đất đến năm 2050 bố trí 400,59 ha đất logistics tại phường Mũi Né. Danh mục công trình ưu tiên còn nêu một trung tâm logistics cảng hàng không Phan Thiết quy mô 10–15 ha trong giai đoạn 2026–2030. Hai số liệu thể hiện các cấp độ khác nhau trong hồ sơ - một bên là quỹ đất chức năng của phường, bên kia là một công trình được liệt kê để ưu tiên nghiên cứu, đầu tư - nên không thể xem là diện tích của cùng một dự án.
Hồ sơ còn dự kiến khu ứng dụng công nghệ cao phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm tại Mũi Né rộng khoảng 95,24 ha. Nếu được cụ thể hóa, các chức năng này có thể mở rộng vai trò của khu vực quanh sân bay từ điểm đón khách sang nơi cung cấp dịch vụ, việc làm và hạ tầng cho đô thị. Tuy vậy, bản thuyết minh chưa xác định nhà đầu tư hoặc thời điểm triển khai cho toàn bộ vùng 3.500 ha.
Từ đường băng đến bãi biển Mũi Né
Một điểm đáng chú ý của phương án là cách nối đô thị sân bay với vùng du lịch ven biển. Hồ sơ chia Mũi Né thành dải nội địa gắn với sân bay, hành lang sinh thái chuyển tiếp và dải du lịch nghỉ dưỡng hướng biển. Hành lang ở giữa được định hướng phát triển công viên, hoạt động trải nghiệm nông nghiệp, đồng thời bảo tồn địa hình và cảnh quan tự nhiên.
Mạng lưới giao thông tại Mũi Né được đề xuất mở thêm các kết nối ngang từ khu vực sân bay ra biển để giảm phụ thuộc vào trục đường ven biển hiện hữu. Đồ án cũng nghiên cứu giao thông công cộng, xe buýt du lịch xanh và các tuyến kết nối với nhà ga, bến thuyền. Trên quy mô 6 phường, sân bay được đặt trong mạng liên kết với cửa ngõ đường sắt phía Tây, trung tâm Phan Thiết và dải nghỉ dưỡng phía Nam Tiến Thành.
Trong khi phát triển các dịch vụ mới, hồ sơ nêu yêu cầu giữ Đồi cát bay, làng chài Mũi Né và cảnh quan ven biển. Bài toán của quy hoạch vì thế nằm ở khả năng kết nối khu đô thị mới với điểm đến du lịch hiện hữu, đồng thời duy trì không gian công cộng và bản sắc của khu vực.
Nhiệm vụ lập quy hoạch 6 phường đã được phê duyệt theo Quyết định 3126/QĐ-UBND ngày 26/6/2026. Đến cuộc họp 25/9/2026, lãnh đạo tỉnh vẫn yêu cầu các đơn vị tiếp tục hoàn thiện đồ án quy hoạch chung để báo cáo cấp có thẩm quyền. Vì vậy, các chức năng và diện tích nêu trong bản thuyết minh là thông tin về phương án đang hoàn thiện, có thể tiếp tục được rà soát trước khi quy hoạch chung được phê duyệt.
Đăng Thy