Hàng nghìn dự án bị “kẹt” vì đất đai, pháp lý, quy hoạch
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Theo kế hoạch, thành phố yêu cầu các sở, ngành, UBND phường, xã, đặc khu và các đơn vị liên quan chủ động rà soát, phân loại từng trường hợp, xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan.
Các nhóm vấn đề được tập trung giải quyết gồm nguồn gốc đất, thủ tục pháp lý, quy hoạch, đầu tư, bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư, nghĩa vụ tài chính và tình trạng sử dụng đất.
Động thái này được xem là bước tiếp theo trong quá trình TP.HCM xử lý lượng lớn dự án bị đình trệ nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của thành phố.
Theo số liệu được Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) tổng hợp, thành phố hiện có khoảng 1.338 công trình, dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc kéo dài, với tổng diện tích hơn 30.691ha và tổng giá trị đầu tư khoảng 658.084 tỷ đồng.
Trong danh sách này, nhiều dự án gặp khó khăn do các quy định pháp luật thay đổi qua nhiều giai đoạn, hồ sơ pháp lý chưa hoàn chỉnh hoặc chưa xác định được hướng xử lý phù hợp.
Từ hơn 1.300 dự án, TP.HCM đã tháo gỡ hàng trăm trường hợp
Trước khi triển khai cơ chế mới, TP.HCM đã thực hiện nhiều đợt rà soát để xử lý các dự án tồn đọng.
Theo báo cáo trước đó, thành phố đã thống kê 838 công trình, dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc, với tổng vốn đầu tư hơn 206.000 tỷ đồng, diện tích hơn 17.000ha. Sau quá trình xử lý, thành phố đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng xử lý đối với toàn bộ 838 trường hợp thuộc diện rà soát ban đầu.
Tuy nhiên, trong quá trình tiếp tục cập nhật, rà soát trên hệ thống quản lý, số lượng dự án cần xử lý được mở rộng lên 1.338 trường hợp, bao gồm các dự án chuyển tiếp và các dự án mới được bổ sung.
Sau đợt triển khai cơ chế mới, 233 dự án đã hoàn tất tháo gỡ vướng mắc. Bên cạnh đó, hàng trăm dự án khác đã được các cơ quan chức năng lập phương án xử lý.
Việc tháo gỡ này không chỉ nhằm giải quyết các hồ sơ tồn đọng mà còn hướng tới mục tiêu đưa nguồn lực đất đai trở lại phục vụ phát triển đô thị, nhà ở, thương mại, dịch vụ và hạ tầng.
Cơ chế đặc thù được kỳ vọng “đánh thức” quỹ đất bị bỏ quên
Một trong những điểm đáng chú ý của cơ chế mới là việc phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, tránh tình trạng dự án bị kéo dài do nhiều cấp, nhiều ngành cùng tham gia nhưng không có đầu mối chịu trách nhiệm chính.
Theo kế hoạch của UBND TP.HCM, các địa phương cấp cơ sở sẽ phối hợp với các sở như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Tài chính để xác minh hiện trạng sử dụng đất, nguồn gốc đất, tiến độ thực hiện dự án và các vấn đề pháp lý liên quan.
Đối với các dự án đang gặp khó khăn, cơ quan chức năng sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể, xử lý theo đúng quy định nhằm vừa tháo gỡ vướng mắc, vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn lực đất đai.
Trong bối cảnh TP.HCM đang đẩy mạnh phát triển đô thị, mở rộng không gian phát triển về phía Đông, Nam và các khu vực ngoại thành, việc đưa các dự án tồn đọng trở lại hoạt động được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm nguồn cung nhà ở, hạ tầng và các dự án kinh tế mới.
Thị trường bất động sản chờ cú hích từ nguồn cung bị “đóng băng”
Trong nhiều năm qua, tình trạng dự án chậm triển khai đã trở thành một trong những điểm nghẽn lớn của thị trường bất động sản TP.HCM.
Không ít doanh nghiệp phải gánh chi phí vốn trong thời gian dài, trong khi người dân tại các khu vực có dự án treo gặp khó khăn trong việc xây dựng, chuyển nhượng hoặc ổn định cuộc sống.
Việc tháo gỡ hơn 1.300 dự án tồn đọng không đồng nghĩa tất cả dự án sẽ ngay lập tức được triển khai trở lại, bởi mỗi dự án vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các thủ tục pháp lý, nghĩa vụ tài chính và điều kiện đầu tư theo quy định.
Tuy nhiên, với quy mô hơn 30.000ha đất và hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư đang bị mắc kẹt, quá trình xử lý này được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực phát triển đô thị của TP.HCM trong giai đoạn mới.
Nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể là bước chuyển lớn giúp nhiều khu đất bỏ trống, dự án đình trệ nhiều năm có cơ hội tái khởi động, góp phần thay đổi diện mạo đô thị và bổ sung nguồn cung cho thị trường bất động sản thành phố.
Đăng Thy