Thông tin Sở Xây dựng TP.HCM công bố tại họp báo cho thấy công tác chuẩn bị quy hoạch phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đang được triển khai ở nhiều nhóm tuyến, nhà ga. Một số nơi đã được duyệt ranh giới lập quy hoạch, số khác còn rà soát hoặc lấy ý kiến.
Metro số 2 và ga Thủ Thiêm đặt mốc cuối năm 2026
Với metro số 2, đoạn Bến Thành – Tham Lương, ranh giới quy hoạch TOD đã được UBND TP.HCM phê duyệt tại Quyết định số 3651/QĐ-UBND ngày 19/6/2026. Theo kế hoạch công bố tháng 9, hồ sơ được hoàn thiện để dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12/2026.
Trước đó, thành phố đã xác định 5 khu vực TOD với tổng diện tích gần 940ha quanh metro số 2. Phạm vi nghiên cứu gắn với các nhà ga và depot Tham Lương, trải từ trung tâm đến phía tây bắc thành phố.
Trong đó, khu vực quanh ga Bến Thành, Tao Đàn rộng khoảng 188,57ha. Nhóm ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai và Bảy Hiền có diện tích khoảng 265,07ha. Việc xác định ranh giới là cơ sở nghiên cứu tổ chức lại không gian, sử dụng đất và hạ tầng quanh các đầu mối giao thông.
Tại ga Thủ Thiêm, ranh giới TOD được phê duyệt theo Quyết định số 3845/QĐ-UBND ngày 26/6/2026. Mốc dự kiến hoàn thành thẩm định, phê duyệt quy hoạch là từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027.
Các quyết định trên xác định ranh giới phục vụ lập quy hoạch; phương án sử dụng đất và tổ chức không gian cụ thể còn phải được hoàn thiện, thẩm định và phê duyệt.
Từ Suối Tiên đến Cần Giờ, lịch quy hoạch kéo sang năm 2027
Đối với metro số 1, đoạn Bến Thành – Suối Tiên, thông tin công bố ngày 24/9 nêu ranh giới TOD đang được lấy ý kiến, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10/2026. Đồ án quy hoạch được đặt mục tiêu phê duyệt trong quý I–II/2027.
Đây là hai bước riêng: xác định ranh giới nghiên cứu trước, sau đó hoàn thiện quy hoạch để làm rõ chức năng, quy mô và cách kết nối không gian quanh nhà ga.
Với ga Bình Khánh và đoạn Tham Lương – Củ Chi, thành phố dự kiến hoàn thành báo cáo rà soát ranh giới trong quý IV/2026, hướng đến phê duyệt quy hoạch trong quý I–III/2027.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ cũng nằm trong danh sách rà soát ranh giới. Theo lịch dự kiến, việc lập và phê duyệt quy hoạch TOD được hoàn thành trong quý I–III/2027.
Như vậy, kế hoạch phát triển TOD bao gồm cả các tuyến metro và những đầu mối, hành lang đường sắt khác. Các mốc nêu trên là tiến độ dự kiến được công bố trong tháng 9, gắn với từng bước chuẩn bị hồ sơ.
Trong định hướng tổ chức không gian, thành phố yêu cầu khu vực có dân cư hiện hữu chú trọng chỉnh trang, bổ sung hạ tầng còn thiếu; nơi có quỹ đất phù hợp có thể nghiên cứu đô thị mới gắn với đầu mối giao thông.
Thêm 5 tuyến, đoạn tuyến được rà soát ranh giới TOD
Nhóm chuẩn bị báo cáo rà soát ranh giới TOD trong quý IV/2026 gồm Thủ Thiêm – Long Thành, metro số 4, giai đoạn 1 metro số 6, Suối Tiên – Thành phố mới Bình Dương và đường sắt đô thị số 2 đoạn Thủ Dầu Một – TP.HCM.
Theo thông tin tháng 9, công việc sẽ được triển khai đồng bộ sau khi phương án tuyến được phê duyệt.
Đáng chú ý, trong tháng 10, tuyến metro Thủ Dầu Một – TP.HCM dài khoảng 33,2km đã có phương án tuyến được chấp thuận. Tuyến dự kiến bố trí 24 ga, kết nối ga S5 của tuyến Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên với ga Tao Đàn.
Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao hoàn thiện việc xác định tâm quy ước các ga và depot trong hồ sơ dự án, làm cơ sở xác định ranh giới quy hoạch TOD.
Thông tin công bố ngày 24/10 cũng cho biết thành phố đã phê duyệt dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ tuyến này, tổng mức đầu tư hơn 36.586 tỷ đồng. Đây là dự án chuẩn bị mặt bằng cho đường sắt, cần phân biệt với quy hoạch các khu TOD dọc tuyến.
Với metro số 4, đoạn Đông Thạnh – Hiệp Phước, hồ sơ lấy ý kiến công bố đầu tháng 10 thể hiện chiều dài khoảng 45km, dự kiến 31 nhà ga và 2 depot. Trục tuyến đi từ phía bắc qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, trung tâm thành phố rồi hướng về Nhà Bè – Hiệp Phước.
Nhà ở, văn phòng, dịch vụ sẽ được tổ chức quanh ga ra sao?
Định hướng TOD là bố trí chức năng hỗn hợp quanh nhà ga, kết hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng. Giao thông công cộng giữ vai trò chủ đạo, cùng lối đi bộ và đường xe đạp tiếp cận ga thuận tiện, an toàn.
Theo Nghị quyết 56/2026/NQ-HĐND, phạm vi nghiên cứu được xác định tối đa 1.000m từ tâm quy ước của nhà ga, depot. Ranh giới cụ thể căn cứ điều kiện thực tế, mạng đường, ô phố và khả năng tiếp cận; từng khu đất thuộc phạm vi nào phải được xác định trong hồ sơ được chấp thuận.
Thành phố đã rút ngắn bước chuẩn bị quy hoạch TOD nhưng vẫn giữ việc lấy ý kiến người dân. Đồ án vẫn phải lập, lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt và công bố công khai.
Quy mô phát triển phải phù hợp năng lực hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; việc khai thác không gian ngầm, trên cao và giá trị tăng thêm từ đất gắn với yêu cầu xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu.
Sở Xây dựng cũng nêu áp lực tiến độ, nhu cầu vốn lớn và khó khăn giải phóng mặt bằng tại các tuyến xuyên tâm đông dân cư. Các giải pháp được đề xuất gồm hoàn thiện phương án huy động vốn, thống nhất quy trình bồi thường, tái định cư và kiểm soát tiến độ dự án.
Về bất động sản quanh ga, Sở cho biết chưa đủ cơ sở công bố mức thay đổi cụ thể do TOD tạo ra. Việc đánh giá cần dữ liệu giao dịch, giá bán, giá thuê và tình hình khai thác thực tế, đồng thời phân biệt tác động của giao thông công cộng với biến động chung của thị trường.
Đăng Thy