Chiều 26/10, Ban Đô thị HĐND TP.HCM thẩm tra dự thảo nghị quyết thông qua quy hoạch, trên cơ sở Tờ trình 1449/TTr-UBND ngày 22/10/2026.
Đây là bước tiếp tục hoàn thiện Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, trước khi xem xét thông qua và phê duyệt theo thẩm quyền.
5 cực động lực phân vai từ tài chính đến cảng biển, y tế
Phạm vi nghiên cứu bao trùm khoảng 6.772,59 km², gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã. Định hướng đặt ra là kết nối các khu vực sau hợp nhất thành một mạng lưới đô thị thống nhất, phân bố lại động lực phát triển và giảm sức ép lên lõi trung tâm.
Trong cấu trúc 5 cực tăng trưởng được đề xuất, lõi trung tâm đảm nhận tài chính, quản trị và dịch vụ quốc tế. Phía Đông tập trung đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, giáo dục và kinh tế số, với các địa bàn Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An, Thủ Dầu Một được nêu trong phương án tham vấn tháng 9.
Phía Bắc khai thác nền tảng sản xuất, công nghiệp công nghệ cao và logistics. Phía Nam hướng đến cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng, gắn với chuỗi Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ – Vũng Tàu.
Đáng chú ý, phía Tây được định hướng thành cực đô thị – y tế – giáo dục. Phương án tham vấn xác định khu vực Vĩnh Lộc – Bình Lợi – Bình Chánh là không gian phát triển các chức năng này, bổ sung nơi ở và dịch vụ cho thành phố.
Hệ thống vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải – Hồ Tràm, Hóc Môn – Củ Chi, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên. Các trung tâm hỗ trợ phân bố dân cư, việc làm và dịch vụ.
Các cực còn được kết nối qua năm hệ chiến lược: Bắc – Nam; Đông – Tây; công nghiệp – sản xuất – logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng; và xanh – xanh dương.
18 tuyến metro gần 1.000 km, đô thị phát triển quanh nhà ga
Đến năm 2050, hồ sơ định hướng hoàn thành 18 tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 961 km, cùng khoảng 450 km đường sắt đô thị nhẹ và tàu điện mặt đất. Tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng được đặt mục tiêu 55–65%.
Metro được xác định là trục tổ chức không gian đô thị, gắn với mô hình TOD – phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Nhà ở, việc làm, thương mại và tiện ích được bố trí quanh những đầu mối vận tải để tăng khả năng tiếp cận bằng phương tiện công cộng.
Với định hướng phát triển các khu đô thị TOD dọc metro, khu dân cư hiện hữu được ưu tiên cải tạo, bổ sung hạ tầng còn thiếu. Những nơi có quỹ đất phù hợp có thể nghiên cứu đô thị mới.
Các khu vực này cần kết nối đồng bộ đường đi bộ, phương tiện trung chuyển, bãi giữ xe, trường học và cơ sở y tế; tính đến khả năng tiếp cận của người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật. Việc khai thác giá trị đất đai phải đi cùng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Trước đó, trong thông tin về tiến độ quy hoạch TOD tại các đầu mối metro công bố ngày 24/9, thành phố đã nêu các khu vực như metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương và ga Thủ Thiêm được phê duyệt ranh giới phục vụ lập quy hoạch.
Đây là các bước chuẩn bị ở từng khu vực. Theo cơ chế được thông qua tháng 9, đồ án TOD vẫn phải lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt và công bố công khai; phạm vi cụ thể quanh ga được xác định theo điều kiện thực tế.
Tính toán phục vụ 27 triệu người, nhà ở bình quân 40 m²
Hồ sơ tính toán quy mô dân số phục vụ phát triển khoảng 18 triệu người năm 2030 và 27 triệu người năm 2050. Các mốc trung gian là 20,5 triệu người năm 2035 và 25 triệu người năm 2045.
Mục tiêu GRDP năm 2050 khoảng 2.000–2.500 tỷ USD. Chỉ tiêu nhà ở bình quân khoảng 40 m² sàn/người, cây xanh công cộng đô thị 7–7,5 m²/người, che phủ rừng khoảng 9,5–11%.
Về môi trường, định hướng cấp nước sạch và thu gom, xử lý chất thải rắn đô thị đạt 100%; thu gom, xử lý nước thải đô thị đạt từ 90%.
Để đáp ứng nhu cầu cư trú, quy hoạch ưu tiên nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà công nhân gắn với TOD, nơi có việc làm. Hạ tầng xã hội được phân bố theo các vùng phát triển, cùng với mạng lưới không gian xanh và mặt nước.
Trong tầm nhìn đến năm 2075, thành phố hướng đến GRDP bình quân đầu người tối thiểu 100.000 USD, trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Đây là mục tiêu dài hạn, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh.
Hoàn thiện hồ sơ, gắn từng dự án với khả năng huy động vốn
Tại phiên thẩm tra, lãnh đạo HĐND Thành phố đề nghị nghiên cứu đường sắt nối Cái Mép – Thị Vải với tuyến Bắc – Nam; dự trữ năng lượng ngoài khơi Vũng Tàu; du lịch Long Hải – Hồ Tràm – Bình Châu và an ninh nguồn nước.
Tại vùng ngập, sụt lún, quy hoạch định hướng kiểm soát đô thị hóa theo sức chịu tải, hạn chế phát triển ở nơi thấp trũng, nền đất yếu. Giải pháp chống ngập tổ chức theo lưu vực, kết hợp công trình với quản lý, thích ứng.
Ở khâu thẩm định, Sở Tài chính yêu cầu làm rõ cơ sở kịch bản tăng trưởng và phương án cân đối nguồn lực. Nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026–2030 được tính toán khoảng 8–8,9 triệu tỷ đồng, trong đó vốn ngoài nhà nước và đầu tư nước ngoài giữ tỷ trọng chủ đạo.
Cơ quan thẩm định lưu ý cần phân biệt nhu cầu vốn định hướng với kế hoạch tài chính, ngân sách và đầu tư công trung hạn. Danh mục metro, chống ngập phải được rà soát thứ tự ưu tiên, tính cả chi phí vận hành, bảo trì và nghĩa vụ tài chính.
Trong quá trình hoàn thiện quy hoạch, việc cụ thể hóa định hướng thành quy hoạch phân khu và quy hoạch TOD được đặt ra cùng yêu cầu bảo đảm năng lực giao thông, trường học, y tế, không gian công cộng. Các hành lang, nhà ga thuộc những tuyến dự kiến hoàn thành đến năm 2030 được đề xuất ưu tiên.
Đăng Thy