Tuy nhiên, cơ hội tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á không tự đến. Để chinh phục thị trường này, doanh nghiệp cần nhiều hơn một sản phẩm chất lượng, đó còn là khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, sở hữu chứng nhận Halal, am hiểu thị hiếu tiêu dùng và xây dựng chiến lược phát triển thị trường dài hạn.
Cơ hội lớn từ thị trường tiêu dùng hàng đầu Đông Nam Á
Thông tin tại hội thảo "Xu hướng thị trường Indonesia và cơ hội cho ngành thực phẩm Việt Nam" do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) tổ chức cho thấy, Indonesia đang trở thành một trong những thị trường trọng điểm trong chiến lược mở rộng xuất khẩu của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và hàng tiêu dùng.
Là quốc gia đông dân nhất khu vực ASEAN, Indonesia sở hữu lực lượng dân số trẻ dồi dào cùng tốc độ gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu. Đây là những yếu tố quan trọng thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng đối với các dòng sản phẩm chế biến, thực phẩm dinh dưỡng, đồ uống đóng gói, thực phẩm hữu cơ và các sản phẩm phục vụ lối sống lành mạnh.
Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC cho biết, xu hướng tiêu dùng tại Indonesia đang chuyển dịch mạnh theo hướng đề cao sức khỏe, tính tiện lợi và chất lượng sản phẩm. Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam phát huy lợi thế về nguồn nguyên liệu, năng lực chế biến và sự đa dạng sản phẩm.
Bên cạnh đó, việc Việt Nam và Indonesia nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện trong năm 2025 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước, qua đó mở rộng không gian phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp.
Theo ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia, doanh nghiệp cần tiếp cận thị trường theo hướng chuyên sâu thay vì chỉ nhìn nhận Indonesia như một thị trường đông dân.
Thực tế, mỗi khu vực tại Indonesia có những đặc điểm tiêu dùng khác nhau. Trong đó, đảo Java với khoảng 160 triệu dân và Sumatra với hơn 60 triệu dân được xem là hai khu vực trọng điểm nhờ tập trung đông dân cư, hệ thống phân phối phát triển và sức mua lớn.
Những nhóm hàng như thực phẩm chế biến, mì ăn liền, đồ uống, gia vị, thủy sản chế biến và các sản phẩm từ nông sản được đánh giá có nhiều dư địa mở rộng thị phần nếu đáp ứng tốt nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng sở tại.
Chứng nhận Halal và mạng lưới phân phối là "chìa khóa" chinh phục thị trường
Dù sở hữu tiềm năng lớn, Indonesia cũng được đánh giá là một trong những thị trường có yêu cầu cao đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm.
Một trong những điều kiện tiên quyết mà doanh nghiệp Việt Nam phải đáp ứng là chứng nhận Halal. Với cộng đồng Hồi giáo lớn nhất thế giới, người tiêu dùng Indonesia đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất cũng như sự phù hợp của sản phẩm với các tiêu chuẩn tôn giáo.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp không nên coi Halal đơn thuần là một thủ tục pháp lý mà cần xem đây là một phần trong chiến lược phát triển thị trường dài hạn. Việc sở hữu chứng nhận Halal sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các chuỗi bán lẻ hiện đại và hệ thống phân phối lớn.
Bên cạnh đó, các quy định về đăng ký sản phẩm, ghi nhãn, công bố thành phần, thông tin dinh dưỡng và ngôn ngữ trên bao bì cũng là những yêu cầu doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi xuất khẩu.
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp Việt gặp khó khăn khi thâm nhập thị trường Indonesia do chưa chuẩn bị đầy đủ về hồ sơ pháp lý, chưa nắm rõ quy định sở tại hoặc thiếu chiến lược phát triển hệ thống phân phối phù hợp.
Các chuyên gia khuyến nghị, doanh nghiệp nên tăng cường hợp tác với các nhà nhập khẩu, đối tác phân phối địa phương nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình tiếp cận thị trường. Việc đồng hành cùng các đối tác am hiểu chính sách, hệ thống bán lẻ và hành vi tiêu dùng sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian xây dựng thị phần cũng như nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt tại khu vực ASEAN, lợi thế của doanh nghiệp Việt sẽ không chỉ nằm ở năng lực sản xuất hay giá thành cạnh tranh, mà còn phụ thuộc vào khả năng thích ứng với yêu cầu thị trường, xây dựng thương hiệu và duy trì sự hiện diện bền vững.
Với lợi thế về vị trí địa lý, quan hệ thương mại ngày càng sâu rộng giữa hai quốc gia cùng sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng, Indonesia được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những thị trường xuất khẩu chiến lược của ngành thực phẩm Việt Nam trong những năm tới. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp có sự chuẩn bị bài bản, đầu tư dài hạn và chiến lược tiếp cận phù hợp mới có thể tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường hơn 285 triệu dân này.
