Theo quy hoạch mới, Việt Nam sẽ từng bước mở rộng mạng lưới sân bay trên cả nước, nâng tổng số cảng hàng không được quy hoạch lên 36 vào năm 2030 và tiếp tục tăng lên 37 vào năm 2050, tạo nền tảng đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không và phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.
Theo quy hoạch, giai đoạn đến năm 2030 tiếp tục duy trì hoạt động, đầu tư nâng cấp và khai thác hiệu quả các cảng hàng không hiện hữu, đồng thời nghiên cứu phát triển hệ thống gồm 36 cảng hàng không trên phạm vi cả nước. Trong số này có 19 cảng hàng không quốc tế và 17 cảng hàng không nội địa.
Danh mục các cảng hàng không quốc tế gồm Cao Bằng, Vân Đồn, Cát Bi, Nội Bài, Gia Bình, Ninh Bình, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Vân Phong, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc và Côn Đảo.
Bên cạnh đó, hệ thống 17 cảng hàng không nội địa bao gồm Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Bạch Long Vĩ, Đồng Hới, Quảng Trị, Phù Cát, Tuy Hòa, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Măng Đen, Phan Thiết, Rạch Giá, Cà Mau, Thành Sơn và Thổ Chu.
Ảnh minh hoạ
So với quy hoạch trước đây, giai đoạn này bổ sung thêm 7 cảng hàng không mới, gồm Ninh Bình, Gia Bình, Vân Phong, Lai Châu, Bạch Long Vĩ, Măng Đen và Phan Thiết. Việc bổ sung các sân bay này được kỳ vọng sẽ mở rộng mạng lưới kết nối hàng không, tăng khả năng tiếp cận của nhiều địa phương, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch và logistics.
Theo tính toán của Bộ Xây dựng, khi hoàn thành quy hoạch đến năm 2030, tổng công suất thiết kế của toàn bộ hệ thống cảng hàng không sẽ đạt khoảng 249,14 triệu lượt hành khách mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tổng nhu cầu vốn đầu tư dự kiến khoảng 577.572 tỷ đồng.
Định hướng đến năm 2050, mạng lưới cảng hàng không sẽ tiếp tục được mở rộng lên 37 sân bay. Trong đó, số lượng cảng hàng không nội địa giữ nguyên ở mức 17, còn số sân bay quốc tế tăng từ 19 lên 20 nhờ bổ sung thêm cảng hàng không thứ hai của Vùng Thủ đô.
Đây là một trong những điểm đáng chú ý của quy hoạch mới nhằm chia sẻ áp lực khai thác với các sân bay hiện hữu và đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng tại khu vực phía Bắc.
Theo quy hoạch dài hạn, tổng công suất thiết kế của hệ thống cảng hàng không cả nước sẽ đạt khoảng 533,5 triệu lượt hành khách mỗi năm. Tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn này được ước tính khoảng 586.505 tỷ đồng.
Không chỉ tập trung mở rộng hạ tầng hàng không, quy hoạch điều chỉnh lần này còn định hướng phát triển đồng bộ hệ thống logistics hàng không. Bộ Xây dựng sẽ bố trí các trung tâm logistics tại những sân bay có sản lượng vận chuyển hàng hóa từ 250.000 tấn mỗi năm trở lên, bảo đảm đáp ứng yêu cầu về kho bãi, vận chuyển và kết nối đa phương thức.
Theo định hướng, các trung tâm logistics hàng không sẽ được ưu tiên phát triển tại khu vực Vùng Thủ đô, vùng TP Hồ Chí Minh cùng các cảng hàng không như Vân Đồn, Cát Bi, Quảng Trị, Chu Lai, Long Thành, Cần Thơ và một số sân bay khác khi đáp ứng tiêu chí về sản lượng hàng hóa. Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực vận tải hàng hóa bằng đường hàng không, tăng cường kết nối giữa hàng không với hệ thống cảng biển, đường bộ và đường sắt.
Bên cạnh đó, quy hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng các trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại những cảng hàng không có nhu cầu khai thác lớn.
Trong giai đoạn đầu, Bộ Xây dựng ưu tiên phát triển các trung tâm bảo dưỡng tại những sân bay có hạ tầng thuận lợi và nhiều đường bay quốc tế như Vân Đồn, Nội Bài, Gia Bình, Chu Lai, Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Việc hình thành các trung tâm kỹ thuật này không chỉ nâng cao năng lực bảo dưỡng máy bay trong nước mà còn hướng tới thu hút các hãng hàng không quốc tế sử dụng dịch vụ, góp phần hoàn thiện chuỗi dịch vụ hàng không và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực.