Từ những cánh đồng lúa ứng dụng máy cấy tự động đến các trang trại bò sữa vận hành bằng robot, quá trình cơ giới hóa tại Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới: tự động hóa và robot nông nghiệp. Không còn là công nghệ chỉ xuất hiện ở các quốc gia phát triển, robot đang từng bước thay đổi cách sản xuất của nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã, giúp giải quyết bài toán thiếu lao động, giảm chi phí và nâng cao chất lượng nông sản.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỷ lệ cơ giới hóa ở nhiều khâu sản xuất lúa đã đạt trên 90%, trong khi xu hướng tích hợp robot, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data) đang mở ra giai đoạn phát triển mới của nền nông nghiệp thông minh.
Robot nông nghiệp không còn là công nghệ của tương lai
Khác với hình dung về những cánh tay máy hoàn toàn tự động, robot nông nghiệp hiện nay bao gồm nhiều thiết bị thông minh có khả năng thay thế hoặc hỗ trợ con người trong các công đoạn như gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch, cho ăn, vắt sữa, phun thuốc và giám sát cây trồng.
Các hệ thống này được tích hợp cảm biến, camera, GPS, AI và phần mềm quản lý để tự động thực hiện công việc với độ chính xác cao, đồng thời thu thập dữ liệu phục vụ quản lý sản xuất.
Việc ứng dụng robot giúp giảm đáng kể chi phí nhân công, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, nâng cao độ đồng đều của sản phẩm và tối ưu hóa việc sử dụng vật tư nông nghiệp.
Vinaseed thúc đẩy canh tác thông minh bằng drone và công nghệ số
Là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực giống cây trồng, Công ty Cổ phần Tập đoàn giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) đang đẩy mạnh ứng dụng các thiết bị bay không người lái (drone) và công nghệ số vào sản xuất nông nghiệp. Tại nhiều vùng sản xuất giống lúa quy mô lớn, drone được sử dụng để phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng và đánh giá sức khỏe cây trồng thông qua hình ảnh độ phân giải cao.
Kết hợp với hệ thống định vị GPS, dữ liệu vệ tinh và phần mềm quản lý đồng ruộng, các thiết bị này giúp doanh nghiệp theo dõi tình trạng sản xuất theo thời gian thực, phát hiện sớm sâu bệnh hoặc khu vực thiếu dinh dưỡng để có biện pháp xử lý chính xác. So với phương pháp thủ công, việc ứng dụng drone không chỉ rút ngắn thời gian làm việc, tiết kiệm lượng nước và thuốc bảo vệ thực vật mà còn giảm tiếp xúc trực tiếp của người lao động với hóa chất, góp phần thúc đẩy mô hình canh tác chính xác và bền vững.
De Heus Việt Nam đẩy mạnh tự động hóa trong chăn nuôi
Ở lĩnh vực chăn nuôi, De Heus Việt Nam đang phối hợp với các trang trại đối tác phát triển mô hình chăn nuôi công nghệ cao, trong đó nhiều công đoạn được tự động hóa bằng hệ thống robot và thiết bị thông minh. Các trang trại sử dụng hệ thống cho ăn tự động, cảm biến giám sát môi trường, thiết bị điều khiển nhiệt độ, độ ẩm và thông gió nhằm tạo điều kiện sinh trưởng tối ưu cho vật nuôi.
Bên cạnh đó, dữ liệu từ cảm biến được kết nối với phần mềm quản lý để theo dõi lượng thức ăn tiêu thụ, tốc độ tăng trưởng, sức khỏe đàn vật nuôi và cảnh báo sớm các dấu hiệu bất thường. Việc ứng dụng robot và tự động hóa không chỉ giúp giảm chi phí lao động, nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần kiểm soát dịch bệnh, tối ưu hiệu quả sử dụng thức ăn và hướng tới phát triển chăn nuôi bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế.
Hai mô hình của Vinaseed và De Heus Việt Nam cho thấy robot nông nghiệp không chỉ là những cánh tay máy trong nhà máy mà còn bao gồm các thiết bị bay, hệ thống cảm biến và công nghệ tự động hóa đang hiện diện ngày càng nhiều trên đồng ruộng và trong trang trại. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nông nghiệp Việt Nam chuyển từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số.
Robot sẽ là xu hướng tất yếu của nông nghiệp hiện đại
Trong bối cảnh chi phí lao động tăng, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu về chất lượng nông sản ngày càng cao, robot nông nghiệp đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của ngành.
Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu còn lớn, nhưng với sự phát triển của công nghệ và các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp, robot được kỳ vọng sẽ ngày càng phổ biến tại các trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là công cụ thay thế sức lao động mà còn là nền tảng giúp nông nghiệp Việt chuyển từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu và công nghệ.