Thay vì sở hữu thiết bị, ngày càng nhiều nông dân lựa chọn thuê dịch vụ máy nông nghiệp theo từng công đoạn và từng mùa vụ. Xu hướng này không chỉ giúp giảm áp lực vốn đầu tư mà còn tạo điều kiện để hộ sản xuất nhỏ tiếp cận các công nghệ hiện đại, góp phần thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp theo hướng hiệu quả và bền vững.
Không cần sở hữu máy vẫn có thể cơ giới hóa
Chi phí đầu tư một máy gặt đập liên hợp, máy cấy hay máy bay nông nghiệp có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Trong khi đó, nhiều loại máy chỉ hoạt động tập trung trong vài tuần mỗi vụ, khiến thời gian khai thác thực tế không nhiều. Nếu tự đầu tư, người nông dân còn phải tính đến chi phí bảo dưỡng, nhiên liệu, khấu hao và nhân công vận hành.
Chính vì vậy, mô hình thuê dịch vụ cơ giới hóa đang ngày càng phổ biến. Thay vì bỏ vốn lớn để mua thiết bị, nông dân chỉ cần thuê dịch vụ làm đất, gieo cấy, phun thuốc, bón phân hoặc thu hoạch theo diện tích canh tác. Chi phí được tính theo hecta hoặc theo từng công đoạn, giúp người sản xuất chủ động hơn trong kế hoạch tài chính và giảm đáng kể rủi ro đầu tư.
Xu hướng này cũng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc. Một thiết bị có thể phục vụ nhiều hộ dân trong cùng khu vực, tăng thời gian khai thác và giảm chi phí bình quân trên mỗi đơn vị sản xuất.
Hợp tác xã trở thành "đầu mối" cung cấp dịch vụ cơ giới hóa
Tại nhiều địa phương, hợp tác xã nông nghiệp đang trở thành lực lượng quan trọng trong phát triển dịch vụ cơ giới hóa. Thay vì mỗi hộ đầu tư máy riêng, hợp tác xã huy động vốn hoặc tiếp cận các chương trình hỗ trợ để mua sắm máy móc, sau đó tổ chức cung ứng dịch vụ cho thành viên và người dân trong vùng.
Mô hình này giúp giảm áp lực đầu tư cho từng hộ sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để các loại máy có giá trị lớn như máy cấy, máy gặt đập liên hợp, máy sấy nông sản hay máy bay không người lái được khai thác với hiệu suất cao hơn.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỷ lệ cơ giới hóa ở nhiều khâu sản xuất lúa đã đạt mức cao, đặc biệt ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi dịch vụ làm đất và thu hoạch bằng máy gần như đã phổ biến. Trong những năm gần đây, nhiều hợp tác xã còn mở rộng sang dịch vụ gieo sạ bằng máy, phun thuốc bằng máy bay không người lái và sấy lúa sau thu hoạch, hình thành chuỗi dịch vụ trọn gói phục vụ sản xuất.
Doanh nghiệp đồng hành cùng quá trình cơ giới hóa
Bên cạnh các hợp tác xã, nhiều doanh nghiệp cũng đang góp phần thúc đẩy mô hình dịch vụ cơ giới hóa thông qua việc phát triển mạng lưới đại lý, đào tạo kỹ thuật và hỗ trợ các đơn vị cung ứng dịch vụ.
Công ty TNHH Kubota Việt Nam là một trong những doanh nghiệp tích cực phối hợp với các đại lý và địa phương tổ chức trình diễn, đào tạo vận hành máy nông nghiệp và hỗ trợ phát triển các tổ dịch vụ cơ giới hóa. Nhiều máy kéo, máy cấy và máy gặt của doanh nghiệp hiện được các hợp tác xã, tổ dịch vụ đầu tư để phục vụ nhiều hộ dân theo hình thức làm dịch vụ, thay vì bán riêng lẻ cho từng hộ.
Trong khi đó, Lộc Trời Group phát triển mô hình dịch vụ nông nghiệp gắn với vùng liên kết sản xuất. Thông qua đội ngũ kỹ thuật và hệ thống thiết bị cơ giới, doanh nghiệp hỗ trợ nông dân thực hiện nhiều công đoạn như gieo sạ, chăm sóc, phun thuốc bảo vệ thực vật bằng máy bay không người lái và thu hoạch theo quy trình đồng bộ. Cách làm này giúp nông dân tiếp cận công nghệ hiện đại mà không phải đầu tư toàn bộ máy móc, đồng thời góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất trên diện rộng.
Xu hướng thuê dịch vụ máy nông nghiệp phù hợp với nền nông nghiệp hiện đại
Trong bối cảnh quy mô đất canh tác của nhiều hộ dân vẫn còn nhỏ lẻ, việc thuê dịch vụ máy nông nghiệp được đánh giá là giải pháp phù hợp hơn so với đầu tư sở hữu thiết bị. Không chỉ giúp giảm chi phí ban đầu, mô hình này còn tạo điều kiện để nông dân tiếp cận nhanh các công nghệ mới, từ máy cấy, máy gặt đến máy bay không người lái và các thiết bị nông nghiệp thông minh.
Khi dịch vụ cơ giới hóa ngày càng chuyên nghiệp và gắn với chuyển đổi số, nông dân sẽ có thêm nhiều lựa chọn để nâng cao hiệu quả sản xuất mà không cần bỏ ra khoản đầu tư quá lớn. Đây cũng là xu hướng được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa nông nghiệp, nâng cao năng suất lao động và tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trong những năm tới.