Chiều 30/6, tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị công bố đồng thời 5 quy hoạch, quyết định chiến lược quan trọng cùng lễ trao quyết định chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 18 dự án với tổng vốn gần 45.000 tỷ đồng.
Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Xây dựng, đại diện các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo nhiều địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của Quảng Ninh, khi địa phương từng bước hoàn thiện hệ thống quy hoạch tổng thể, tạo hành lang pháp lý và không gian phát triển đồng bộ cho giai đoạn mới.
Hoàn thiện bức tranh quy hoạch tổng thể
Tại hội nghị, Quảng Ninh công bố 5 quy hoạch, quyết định chiến lược gồm:
- Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050;
- Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075;
- Quyết định công nhận tỉnh Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I;
- Quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển Quảng Yên đến năm 2050;
- Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trao các quyết định quan trọng cho lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, trong đó có Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và Quyết định công nhận tỉnh Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.
Song song với việc công bố quy hoạch, tỉnh cũng trao quyết định đầu tư cho 18 dự án trọng điểm với tổng vốn gần 45.000 tỷ đồng. Hai dự án gồm khu nhà ở xã hội cho thuê tại Uông Bí và khu nuôi trồng thủy sản tập trung tại đặc khu Cô Tô được khởi công ngay trong dịp này.
Những động thái trên cho thấy Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở việc xây dựng tầm nhìn phát triển mà đang đẩy mạnh hiện thực hóa các mục tiêu bằng những dự án cụ thể, tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế địa phương.
Chuyển đổi tư duy phát triển theo không gian chức năng
Trọng tâm của đợt công bố lần này là Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo quy hoạch mới, toàn bộ địa bàn tỉnh với 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu Vân Đồn, Cô Tô sẽ được tổ chức phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và liên kết chặt chẽ hơn.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở sự thay đổi trong tư duy quy hoạch. Nếu trước đây không gian phát triển chủ yếu được phân chia theo địa giới hành chính thì nay Quảng Ninh chuyển sang mô hình phát triển dựa trên các không gian chức năng và lợi thế đặc thù của từng khu vực.
Các nguồn lực về biển đảo, biên giới, di sản, công nghiệp, dịch vụ và đô thị được tích hợp trong một hệ sinh thái phát triển thống nhất, tạo sự kết nối giữa các vùng động lực và tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Đặc biệt, quy hoạch mới thay thế mô hình phát triển trước đây bằng cấu trúc gồm:
- 3 hành lang phát triển;
- 4 vùng kinh tế - xã hội;
- 5 trung tâm động lực tăng trưởng.
Cấu trúc này được kỳ vọng sẽ giúp Quảng Ninh khai thác hiệu quả hơn các lợi thế cạnh tranh, thúc đẩy liên kết vùng, liên kết ngành và mở rộng không gian phát triển trong dài hạn.
Hướng tới hình mẫu đô thị biển hiện đại của Việt Nam
Không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế, quy hoạch mới còn đặt mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành hình mẫu về quản trị đô thị hiện đại, thông minh và phát triển bền vững.
Hệ thống hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, hạ tầng số và công nghiệp công nghệ cao tiếp tục được xác định là những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh.
Trong giai đoạn 2026 – 2030, Quảng Ninh đặt ra nhiều mục tiêu tham vọng như:
- Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 12%/năm;
- GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 20.000 USD;
- Kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP;
- Tỷ lệ đô thị hóa vượt 75%;
- Dân số thường trú đạt khoảng 1,75 triệu người.
Những mục tiêu này cho thấy quyết tâm của Quảng Ninh trong việc duy trì vai trò là một trong những cực tăng trưởng năng động nhất của vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như khu vực phía Bắc.
Theo định hướng đến năm 2050, Quảng Ninh sẽ trở thành thành phố gắn với di sản mang tầm quốc tế, trung tâm kinh tế biển mạnh của Việt Nam và ASEAN, đồng thời là đầu mối kết nối quan trọng với khu vực và thế giới.
Tầm nhìn đến năm 2075, địa phương hướng tới xây dựng thương hiệu đô thị biển - biên giới xanh mang tầm toàn cầu, nơi hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn di sản và phát triển bền vững.
Khu kinh tế Quảng Yên – cực tăng trưởng công nghiệp, cảng biển và logistics phía Tây Quảng Ninh
Bên cạnh quy hoạch tổng thể của tỉnh, Quy hoạch chung Khu kinh tế (KKT) ven biển Quảng Yên đến năm 2050 được đánh giá là một trong những mảnh ghép quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Quảng Ninh.
Theo quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, KKT ven biển Quảng Yên có quy mô khoảng 13.303 ha, trải dài trên hai bờ sông Chanh, gồm khu vực phía Bắc rộng hơn 6.400 ha và khu vực phía Nam gần 6.900 ha.
Với lợi thế nằm ở cửa ngõ kết nối giữa Quảng Ninh và Hải Phòng, tiếp giáp hệ thống cao tốc, cảng biển nước sâu cùng các tuyến hàng hải quốc tế, Quảng Yên được định hướng trở thành khu kinh tế biển đa ngành, giữ vai trò trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics và cảng biển của tỉnh cũng như vùng duyên hải Bắc Bộ.
Không chỉ mở rộng không gian phát triển công nghiệp, quy hoạch mới còn đặt mục tiêu hình thành một cực tăng trưởng mới, tạo sức lan tỏa tới toàn bộ khu vực phía Tây Quảng Ninh.
Hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại
Theo quy hoạch, không gian KKT Quảng Yên được tổ chức thành ba phân khu chức năng, mỗi khu vực đảm nhận một vai trò riêng nhưng có sự liên kết chặt chẽ nhằm tạo nên hệ sinh thái phát triển đồng bộ.
Phân khu phía Tây Bắc, kết nối với khu vực Uông Bí – Yên Tử, sẽ ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, đô thị sinh thái cùng các trung tâm nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong khi đó, khu vực phía Đông Nam sông Chanh được định hướng phát triển các khu công nghiệp đa ngành kết hợp thương mại, dịch vụ, đô thị và các khu dân cư mới, đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất cũng như gia tăng quy mô dân số trong tương lai.
Đối với khu vực Phong Cốc – Liên Hòa, trọng tâm sẽ là phát triển hệ thống cảng biển, logistics, công nghiệp và đô thị gắn với cụm cảng Đầm Nhà Mạc, từng bước hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quy mô lớn của khu vực phía Bắc.
Việc phân chia không gian theo chức năng giúp khai thác tối đa lợi thế từng khu vực, đồng thời tạo chuỗi liên kết giữa công nghiệp, dịch vụ, logistics và đô thị hiện đại.
Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng
Điểm đáng chú ý trong quy hoạch lần này là định hướng phát triển công nghiệp gắn với mục tiêu phát triển bền vững.
Bên cạnh việc mở rộng các khu công nghiệp, Quảng Ninh đồng thời dành nhiều dư địa cho hệ thống nhà ở, hạ tầng xã hội, giao thông, cấp thoát nước và các công trình bảo vệ môi trường.
Các yêu cầu về bảo tồn hệ sinh thái ven biển, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng môi trường sống được tích hợp ngay từ giai đoạn quy hoạch nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa phát triển kinh tế với gìn giữ tài nguyên thiên nhiên.
Theo lộ trình phát triển, dân số trong KKT Quảng Yên dự kiến đạt khoảng 90.000 người vào năm 2035 và tăng lên 170.000 người vào năm 2050. Song song với đó, quỹ đất xây dựng các khu chức năng cũng sẽ được mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị trong dài hạn.
Những định hướng này không chỉ giúp Quảng Yên trở thành trung tâm sản xuất mới mà còn hướng tới xây dựng một khu kinh tế có khả năng cạnh tranh quốc tế, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Mở rộng Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, nâng tầm kết nối khu vực
Một trong những điểm nhấn quan trọng khác của đợt công bố quy hoạch là Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Đây được xem là nền tảng để Quảng Ninh mở rộng năng lực kết nối hàng không, phát triển du lịch quốc tế, logistics và vận tải hàng hóa giá trị cao, đồng thời nâng cao vị thế của địa phương trên bản đồ giao thương khu vực.
Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn tiếp tục được định hướng là sân bay quốc tế dùng chung cho mục đích dân dụng và quân sự, đạt tiêu chuẩn cấp 4E theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
Đến năm 2030, sân bay dự kiến đạt công suất 2,5 triệu lượt hành khách và 5.000 tấn hàng hóa mỗi năm, đáp ứng nhu cầu khai thác các dòng máy bay thân rộng như A350, Boeing 747, Boeing 777, Airbus A320/A321 và các loại tàu bay tương đương.
Trong giai đoạn này, đường cất hạ cánh hiện hữu tiếp tục được khai thác ổn định, cùng hệ thống sân đỗ đáp ứng khoảng 8 vị trí máy bay và quỹ đất dự phòng để mở rộng khi cần thiết.
Hướng tới trung tâm hàng không và logistics hiện đại
Tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn sẽ có bước phát triển mạnh mẽ với công suất dự kiến 20 triệu lượt hành khách và 200.000 tấn hàng hóa mỗi năm.
Theo quy hoạch, sân bay sẽ được đầu tư thêm đường cất hạ cánh thứ hai, mở rộng sân đỗ lên khoảng 34 vị trí máy bay và xây dựng thêm hai nhà ga hành khách mới.
Trong đó, nhà ga T2 có công suất khoảng 5 triệu hành khách/năm, còn nhà ga T3 đạt khoảng 12,5 triệu hành khách/năm. Hệ thống nhà ga hàng hóa cũng được mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển ngày càng gia tăng.
Việc nâng cấp sân bay không chỉ gia tăng năng lực khai thác mà còn tạo điều kiện kết nối hiệu quả với hệ thống cao tốc, cảng biển và các trung tâm du lịch như Hạ Long, Vân Đồn, Cô Tô hay Móng Cái.
Trong tương lai, khi các loại hình hạ tầng giao thông được kết nối đồng bộ, Vân Đồn được kỳ vọng sẽ trở thành đầu mối giao thông chiến lược của vùng Đông Bắc, góp phần thúc đẩy thương mại quốc tế, logistics, kinh tế biển và du lịch chất lượng cao.
Đưa quy hoạch vào cuộc sống, tạo động lực phát triển dài hạn
Việc đồng loạt công bố 5 quy hoạch chiến lược cho thấy Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện hệ thống quy hoạch tổng thể, tạo nền tảng phát triển đồng bộ từ cấp tỉnh đến từng khu vực trọng điểm, từ không gian đô thị, khu kinh tế đến các đầu mối hạ tầng chiến lược.
Không chỉ là những bản định hướng phát triển, các quy hoạch còn đóng vai trò là cơ sở quan trọng để địa phương quản lý hiệu quả tài nguyên, sử dụng đất đai hợp lý, phân bổ không gian sản xuất, đầu tư hạ tầng và thu hút các nguồn lực xã hội. Đây cũng là căn cứ giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư xác định rõ tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của từng địa bàn, qua đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Điểm đáng chú ý là ngay trong hội nghị, Quảng Ninh đã trao quyết định chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 18 dự án với tổng vốn gần 45.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn đang từng bước được rút ngắn khi các định hướng phát triển nhanh chóng được cụ thể hóa bằng những dự án đầu tư quy mô lớn.
Theo ông Bùi Văn Khắng, việc trao quyết định đầu tư ngay sau khi công bố quy hoạch khẳng định quyết tâm của tỉnh trong việc biến quy hoạch thành động lực phát triển thực chất, thay vì chỉ dừng lại ở những định hướng trên giấy.
Ngay sau hội nghị, tỉnh sẽ tập trung triển khai các chương trình, kế hoạch hành động nhằm đưa các quy hoạch vào thực tiễn, tạo bước chuyển mạnh mẽ về phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Phát triển nhanh nhưng phải bền vững
Bên cạnh những cơ hội rộng mở, lãnh đạo tỉnh cũng nhìn nhận việc triển khai đồng thời nhiều quy hoạch chiến lược sẽ đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý và tổ chức thực hiện.
Theo đó, Quảng Ninh xác định yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm các quy hoạch được triển khai đồng bộ, tránh đầu tư dàn trải, sử dụng hiệu quả nguồn lực và giữ được sự cân bằng giữa phát triển kinh tế với bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa và di sản.
Đó là nhiệm vụ không dễ dàng khi địa phương đồng thời sở hữu nhiều tài nguyên đặc biệt như Vịnh Hạ Long, Khu di tích và danh thắng Yên Tử, hệ sinh thái biển, rừng và khu vực biên giới có ý nghĩa quan trọng về kinh tế, quốc phòng và môi trường.
Việc hài hòa giữa phát triển công nghiệp, mở rộng đô thị, thu hút đầu tư với bảo tồn di sản và gìn giữ môi trường sẽ là yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng của Quảng Ninh trong những thập niên tới.
Khẳng định khát vọng vươn tầm của Quảng Ninh
Loạt quy hoạch chiến lược vừa được công bố không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn của Quảng Ninh trong việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.
Từ hệ thống đô thị, khu kinh tế ven biển, hạ tầng hàng không, logistics đến các hành lang phát triển liên vùng đều được quy hoạch theo tư duy tích hợp, lấy kết nối làm động lực và đổi mới sáng tạo làm nền tảng.
Với hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, môi trường đầu tư thông thoáng cùng định hướng phát triển rõ ràng, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng năng động của vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics, du lịch và đô thị hiện đại mang tầm khu vực trong những thập niên tới.