Đưa nông sản Vĩnh Long lên môi trường số
Vĩnh Long là địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, với nhiều sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Trong quá trình chuyển đổi số, thương mại điện tử đang mở ra một phương thức mới để các sản phẩm này tiếp cận thị trường rộng hơn.
Thông qua các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh có thể giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng trên cả nước mà không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý.
Không chỉ mở thêm kênh tiêu thụ, thương mại điện tử còn góp phần thay đổi phương thức xúc tiến thương mại theo hướng linh hoạt và hiện đại. Từ xây dựng gian hàng số, quảng bá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử đến livestream bán hàng, sản xuất nội dung và quảng cáo trên mạng xã hội, các chủ thể đang từng bước tiếp cận khách hàng trực tiếp hơn.
Theo Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, giai đoạn 2021-2025, doanh số thương mại điện tử của tỉnh đạt khoảng 3.500 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 25% mỗi năm.
Đáng chú ý, nhiều sản phẩm chủ lực đạt chuẩn OCOP 4-5 sao đã mạnh dạn tham gia các sàn thương mại điện tử quốc tế, từng bước mở rộng khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.
Hợp tác xã chủ động thay đổi cách bán hàng
Sự chuyển dịch sang môi trường số đang được thể hiện rõ tại các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh.
HTX Nông nghiệp Long Hiệp, xã Long Hiệp, thành lập năm 2018, hiện đã mở rộng diện tích sản xuất lúa lên 170 ha, trong đó có 20 ha lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh.
Sản phẩm gạo hữu cơ Hạt Ngọc Rồng của HTX đạt chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh, là sản phẩm OCOP tiêu biểu của Đồng bằng sông Cửu Long và hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong nước cũng như trên các sàn thương mại điện tử.
Từ câu chuyện của HTX Long Hiệp có thể thấy, thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng mới. Nếu được khai thác hiệu quả, đây còn là công cụ giúp các chủ thể nông nghiệp xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và duy trì mối liên hệ trực tiếp với người tiêu dùng.
Chợ Lách xây dựng mô hình “xã thương mại điện tử”
Một trong những mô hình đáng chú ý là xã Chợ Lách, địa phương được tỉnh lựa chọn triển khai mô hình điểm “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách vươn mình”, gắn với mục tiêu thực hiện hiệu quả tiêu chí về thương mại điện tử trong chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Chợ Lách có thế mạnh về nông sản, cây giống, hoa kiểng cùng nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Đây là nền tảng thuận lợi để địa phương phát triển kinh tế số gắn với thế mạnh sản xuất sẵn có.
Từ tháng 7/2026, Sở Công Thương phối hợp với UBND xã Chợ Lách và đơn vị đồng hành tiến hành khảo sát hiện trạng, rà soát các nhóm nông sản và lập danh sách chủ thể tham gia.
Mục tiêu là từng bước số hóa quy trình kinh doanh, kết nối cung - cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ ổn định quanh năm, qua đó giảm sự phụ thuộc vào tính mùa vụ của nông sản.
Mô hình được định hướng xây dựng thành một hệ sinh thái thương mại điện tử, từ sản xuất, chuẩn hóa sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu đến bán hàng trực tuyến, thanh toán điện tử, logistics và giao nhận.
Để triển khai, địa phương huy động sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và hệ thống 15 ấp trong việc rà soát, vận động các chủ thể tham gia.
Từ “Chợ Lách vươn mình” đến cộng đồng nhà bán hàng
Một điểm đáng chú ý của mô hình là việc xây dựng hai tuyến nội dung phối hợp cùng TikTok.
Trong đó, tuyến “Chợ Lách vươn mình” tập trung giới thiệu những sản phẩm đặc trưng của địa phương như cây giống, hoa kiểng và trái cây.
Tuyến “Cộng đồng nhà bán hàng” hướng tới kết nối những người kinh doanh trực tuyến, tạo môi trường để các chủ thể chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong quá trình bán hàng trên nền tảng số.
Hiện cộng đồng đã quy tụ hơn 80 thành viên, trong khi nhóm Zalo kết nối trên 100 người.
Điểm đáng chú ý là Chợ Lách không đặt mục tiêu chạy theo số lượng người bán mà tập trung vào hiệu quả thực chất. Người bán được hướng dẫn từ cách xây dựng nội dung, livestream, gắn giỏ hàng đến vận hành gian hàng trực tuyến theo phương châm “người biết chỉ người chưa biết”.
Lộ trình triển khai được chia thành ba giai đoạn: khởi động, tăng tốc và tối ưu, đi kèm hệ thống chỉ số đánh giá KPI theo tuần và tháng.
Dự kiến trong tháng 10/2026, địa phương phối hợp tổ chức sự kiện megalive tại khu tham quan nhằm kiểm chứng năng lực livestream và khả năng bán hàng trực tuyến của các nhà bán hàng.
Không chạy theo số lượng, hướng đến đơn hàng thực tế
Sự đồng hành của các đơn vị chuyên môn được xem là yếu tố quan trọng để mô hình đi vào thực chất.
Xã Chợ Lách đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 60 hộ sản xuất, hợp tác xã, đưa ít nhất 20 sản phẩm nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP lên nền tảng số.
Địa phương cũng hướng tới xây dựng một kênh TikTok chính thức và một TikTok Shop, tổ chức 4 lớp đào tạo và 2 phiên livestream quảng bá sản phẩm, với yêu cầu quan trọng là phải phát sinh đơn hàng thực tế.
Cách tiếp cận này cho thấy thương mại điện tử không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ hiện diện trên nền tảng số. Hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng khả năng tiếp cận khách hàng, tạo đơn hàng, duy trì khách hàng và mở rộng thị trường.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa việc “đưa sản phẩm lên mạng” và thực sự xây dựng một mô hình kinh doanh trên môi trường số.
Trang bị kỹ năng số cho người sản xuất
Xác định thương mại điện tử là một phương thức quan trọng để mở rộng thị trường và thúc đẩy kinh tế số, Vĩnh Long đang từng bước nâng cao năng lực kinh doanh trực tuyến cho người dân và doanh nghiệp.
Các chương trình tập huấn tập trung vào nhiều kỹ năng thiết thực như bán hàng đa kênh, xây dựng và vận hành gian hàng, sản xuất nội dung, quảng cáo, livestream, quản lý đơn hàng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Đây là những kỹ năng ngày càng cần thiết khi hành vi mua sắm của người tiêu dùng thay đổi nhanh. Một sản phẩm có chất lượng tốt nhưng không được trình bày đúng cách, thiếu nội dung hấp dẫn hoặc không có phương thức giao hàng thuận tiện vẫn khó cạnh tranh trên môi trường trực tuyến.
Bên cạnh đào tạo, các phiên livestream quảng bá sản phẩm OCOP cũng tạo điều kiện để các chủ thể trực tiếp trải nghiệm phương thức bán hàng mới.
Thông qua việc tự thực hành, đo lường phản hồi và phát sinh đơn hàng, người sản xuất có thêm cơ sở để đánh giá hiệu quả, từ đó mạnh dạn ứng dụng thương mại điện tử vào hoạt động kinh doanh thường xuyên.
Xây dựng chuỗi giá trị từ sản xuất đến giao hàng
Theo Sở Công Thương Vĩnh Long, để thương mại điện tử thực sự trở thành kênh mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương, mỗi chủ thể trong chuỗi đều phải thực hiện đúng vai trò.
Người sản xuất phải chú trọng chất lượng và nguồn gốc hàng hóa.
Cơ quan quản lý và ngành chuyên môn cần hỗ trợ đào tạo, định hướng và kết nối thị trường.
Các nền tảng thương mại điện tử cung cấp công cụ và giải pháp để chủ thể tiếp cận khách hàng.
Trong khi đó, doanh nghiệp logistics có nhiệm vụ bảo đảm sản phẩm được vận chuyển đến người tiêu dùng đúng thời gian, đúng chất lượng và với chi phí phù hợp.
Như vậy, thương mại điện tử không thể tách rời khỏi những yếu tố nền tảng như chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thương hiệu, thanh toán và logistics.
Từ nông sản địa phương đến thị trường rộng lớn
Thương mại điện tử đang tạo ra một không gian mới cho nông sản Vĩnh Long. Khoảng cách giữa vùng sản xuất và người tiêu dùng được thu hẹp, trong khi các chủ thể có thêm công cụ để kể câu chuyện sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tiếp cận khách hàng trực tiếp.
Tuy nhiên, để chuyển lợi thế số thành giá trị kinh tế thực tế, điều quan trọng không nằm ở việc có bao nhiêu gian hàng hay bao nhiêu sản phẩm xuất hiện trên sàn, mà là khả năng duy trì chất lượng, tạo niềm tin và hình thành những đơn hàng ổn định.
Nếu sản xuất được chuẩn hóa, sản phẩm có truy xuất nguồn gốc, người bán làm chủ công cụ số và logistics được tổ chức hiệu quả, thương mại điện tử sẽ không chỉ giúp nông sản Vĩnh Long “đi xa hơn”, mà còn giúp giảm phụ thuộc vào mùa vụ, mở rộng thị trường và tạo nền tảng cho kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại.