Nơi đây sẽ hình thành một hệ sinh thái đô thị đa chức năng với khu đô thị thể thao Olympic khoảng 3.400ha, khu đô thị mới phía Nam khoảng 2.900ha phát triển theo mô hình đô thị nước, khu đô thị đại học khoảng 400ha, đô thị TOD khoảng 100ha cùng khu trung tâm hành chính mới.
Tiểu vùng 1E - cực phát triển đô thị mới của Cần Thơ
Trong cấu trúc phát triển không gian đô thị tương lai, Cần Thơ định hướng tổ chức lại các khu vực phát triển theo hướng đa trung tâm, kết hợp giữa đô thị hiện hữu, các khu đô thị mới và các không gian kinh tế - sinh thái.
Trong đó, Tiểu vùng 1E thuộc Phân vùng 1 được xác định là khu vực có vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian đô thị về phía Tây, gắn với khu vực hai bên đường Vành đai phía Tây nối dài (khu vực giữa Quốc lộ 61C và Quốc lộ 61).
Đây không chỉ là khu vực phát triển nhà ở mà được quy hoạch như một tổ hợp đô thị đa chức năng, bao gồm:
- Đô thị thể thao;
- Đô thị giáo dục - đào tạo;
- Đô thị hành chính;
- Đô thị dịch vụ;
- Đô thị sinh thái;
- Đô thị phát triển theo mô hình TOD gắn với giao thông công cộng.
Các khu chức năng này được định hướng bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một cực đô thị mới trong cấu trúc phát triển của Cần Thơ.
Khu đô thị mới phía Nam 2.900ha: Phát triển theo mô hình đô thị nước
Một trong những không gian lớn nhất tại Tiểu vùng 1E là Khu đô thị mới phía Nam quy mô khoảng 2.900ha (theo quy hoạch phân khu đã được phê duyệt).
Điểm đáng chú ý là khu đô thị này được đề xuất triển khai theo mô hình đô thị nước, phù hợp với đặc điểm tự nhiên của Cần Thơ - nơi có hệ thống sông, kênh rạch dày đặc và cảnh quan sinh thái đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo định hướng này, mặt nước không còn được xem là yếu tố hạn chế phát triển mà trở thành một phần trong cấu trúc đô thị.
Khu đô thị mới phía Nam được nghiên cứu theo hướng:
- Kết hợp không gian ở với cảnh quan sông nước;
- Tận dụng hệ thống kênh rạch tự nhiên;
- Hình thành các không gian xanh, không gian mở;
- Tăng khả năng thích ứng với ngập lụt và biến đổi khí hậu.
Định hướng phát triển đô thị nước cũng phù hợp với mục tiêu xây dựng Cần Thơ trở thành đô thị sinh thái, thông minh và thích ứng với điều kiện tự nhiên của vùng.
Khu đô thị thể thao Olympic 3.400ha tạo điểm nhấn mới
Bên cạnh khu đô thị phía Nam, Tiểu vùng 1E còn nổi bật với Khu đô thị thể thao Olympic quy mô khoảng 3.400ha.
Theo quy hoạch, khu vực này được phát triển gắn với các chức năng đô thị, không gian cảnh quan và hệ thống hạ tầng đồng bộ, thay vì chỉ là nơi bố trí các công trình thể thao.
Một điểm đáng chú ý là khu đô thị thể thao Olympic cũng được định hướng theo mô hình đô thị nước, khai thác lợi thế hệ thống mặt nước và cảnh quan tự nhiên.
Quy hoạch đặt yêu cầu tôn trọng cấu trúc hiện trạng, hạn chế mở rộng đường và mặt nước tại những khu vực đã có dân cư sinh sống; đồng thời chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu bám theo hệ thống giao thông, kênh rạch.
Ngoài ra, khu vực này sẽ bảo tồn các vùng cây ăn trái phía Tây Bắc và phía Nam nhằm duy trì bản sắc sinh thái đặc trưng.
Đô thị đại học 400ha: Động lực phát triển nguồn nhân lực
Một mảnh ghép quan trọng khác trong Tiểu vùng 1E là khu đô thị đại học quy mô khoảng 400ha.
Không gian này được định hướng trở thành khu vực phát triển giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Việc hình thành khu đô thị đại học quy mô lớn được kỳ vọng tạo thêm động lực để Cần Thơ phát huy vai trò là trung tâm giáo dục - đào tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Không gian này không chỉ phục vụ hoạt động giảng dạy mà còn có thể kết hợp với:
- Các trung tâm nghiên cứu;
- Hoạt động đổi mới sáng tạo;
- Khởi nghiệp;
- Dịch vụ đô thị;
- Không gian sống cho sinh viên, giảng viên và chuyên gia.
Đô thị TOD 100ha: Hình thành trung tâm mới quanh giao thông công cộng
Trong cấu trúc Tiểu vùng 1E, thành phố cũng định hướng phát triển khu đô thị trung tâm đa chức năng theo mô hình TOD với quy mô khoảng 100ha.
Khu vực này được nghiên cứu gắn với hệ thống giao thông công cộng, trong đó có định hướng kết nối với tuyến đường sắt đô thị trong tương lai.
Theo mô hình TOD, các chức năng như nhà ở, thương mại, dịch vụ, việc làm sẽ được tổ chức tập trung quanh các đầu mối giao thông.
Điều này giúp hình thành các trung tâm đô thị mới có khả năng kết nối cao, giảm áp lực lên khu vực trung tâm hiện hữu và tạo ra phương thức phát triển đô thị bền vững hơn.
Trung tâm hành chính mới trong cấu trúc đô thị đa chức năng
Song song với các khu chức năng trên, Tiểu vùng 1E còn được nghiên cứu bố trí khu trung tâm hành chính mới TP Cần Thơ (phương án 3).
Theo dự thảo quy hoạch, khu trung tâm hành chính thành phố có quy mô khoảng 20ha, được bố trí đan xen trong khu đô thị hành chính có quy mô khoảng 70 - 100ha.
Trung tâm hành chính không phát triển tách biệt mà nằm trong tổng thể một khu vực đô thị mới, kết nối với các chức năng giáo dục, dịch vụ, giao thông và sinh thái.
Cần Thơ định hình một cực đô thị mới sau sáp nhập
Điểm đặc biệt của Tiểu vùng 1E là các khu chức năng không phát triển riêng lẻ mà tạo thành một hệ sinh thái đô thị hoàn chỉnh.
Nếu khu đô thị mới phía Nam 2.900ha mở ra hướng phát triển đô thị nước thích ứng với tự nhiên, khu Olympic 3.400ha tạo điểm nhấn về thể thao và không gian công cộng, đô thị đại học 400ha cung cấp nền tảng tri thức, thì đô thị TOD và trung tâm hành chính đóng vai trò kết nối, điều phối.
Sự kết hợp này được kỳ vọng tạo nên một cực phát triển mới cho Cần Thơ, góp phần định hình diện mạo đô thị trong nhiều thập kỷ tới.
Không chỉ mở rộng quy mô đô thị, quy hoạch Tiểu vùng 1E còn thể hiện cách tiếp cận mới của Cần Thơ: phát triển hiện đại nhưng vẫn dựa trên lợi thế sông nước, sinh thái và đặc trưng vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đăng Thy