Từ những nguyên liệu nông sản quen thuộc đến các sản phẩm chế biến, từ làng nghề truyền thống đến dây chuyền sản xuất hiện đại, mùa Trung thu đang mở ra một không gian mới để nâng giá trị nông sản, thúc đẩy chế biến sâu và phát triển kinh tế nông thôn.

Một sản phẩm OCOP bán được vài trăm hay vài nghìn sản phẩm chưa đủ để gọi là thành công. Điều đáng quan tâm hơn là sản phẩm có khách hàng quay lại, tạo doanh thu ổn định và mở được thị trường dài hạn hay không.

Một sản phẩm OCOP muốn đi xa không thể chỉ dựa vào nguyên liệu tốt và câu chuyện địa phương. Khi thị trường mở rộng, phía sau một gói trà, hộp nông sản sấy hay sản phẩm chế biến là cả chuỗi thiết bị từ sơ chế, sấy, nghiền, sao đến đóng gói. Vì thế, sức bật của OCOP đang tạo thêm dư địa cho một thị trường khác: máy móc phục vụ chế biến nông sản ở nông thôn.

Những ngày lễ, dịp kỷ niệm hay mùa đoàn tụ không chỉ làm tăng nhu cầu mua sắm mà còn mở ra một thị trường đáng kể cho nông sản, đặc sản và sản phẩm OCOP. Nhưng để biến sức mua theo mùa thành giá trị lâu dài, sản phẩm địa phương cần đi xa hơn câu chuyện “được mùa lễ”: hiểu người tiêu dùng, thay đổi cách làm sản phẩm và tạo được lý do để khách hàng tiếp tục lựa chọn sau khi ngày lễ đã qua.

Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, TP. Hồ Chí Minh đang mở rộng hướng đi mới khi gắn chương trình OCOP với du lịch nông nghiệp, du lịch nông thôn. Cách làm này được kỳ vọng biến những sản phẩm đặc trưng của địa phương thành trải nghiệm hấp dẫn, đồng thời mở rộng đầu ra, tạo thêm sinh kế và gia tăng giá trị cho kinh tế nông thôn.

Từ họa tiết trên gốm, hoa văn thổ cẩm, chất liệu mây tre đến những hình ảnh quen thuộc của tranh dân gian, kiến trúc và lễ hội, văn hóa truyền thống đang xuất hiện ngày càng nhiều trên thời trang, phụ kiện, quà tặng và các sản phẩm sáng tạo dành cho giới trẻ. Đây không chỉ là câu chuyện làm mới hình thức. Khi được khai thác đúng cách, di sản có thể bước vào đời sống đương đại, còn sản phẩm thủ công, làng nghề và đặc sản địa phương có thêm cơ hội tìm kiếm thị trường mới.

Khi Thất Tịch, Valentine hay những ngày kỷ niệm mới ngày càng được người trẻ quan tâm, thị trường quà tặng cũng xuất hiện những nhu cầu khác trước. Người mua không chỉ tìm một món đồ đẹp mà còn muốn có câu chuyện, dấu ấn cá nhân và trải nghiệm để chia sẻ. Đây có thể là khoảng thị trường đáng chú ý đối với các làng nghề Việt Nam, nếu sản phẩm truyền thống được làm mới đúng cách mà không đánh mất giá trị vốn có.

Không chỉ có chè đậu đỏ hay những lời cầu duyên, sự quan tâm của giới trẻ đối với ngày Thất Tịch đang mở ra một không gian tiêu dùng mới quanh câu chuyện tình yêu và quà tặng. Trong dòng chảy ấy, gốm, lụa, mây tre, thêu tay và nhiều sản phẩm thủ công Việt hoàn toàn có thể tìm thấy chỗ đứng nếu biết kết hợp giá trị truyền thống với thiết kế, trải nghiệm và nhu cầu của người tiêu dùng hiện đại.

Từ một bát chè đậu đỏ được giới trẻ tìm mua trong ngày Thất Tịch, có thể nhìn thấy câu chuyện rộng hơn về sức sống của nông sản trong đời sống hiện đại. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến trải nghiệm, văn hóa và câu chuyện phía sau món ăn, những nguyên liệu quen thuộc như đậu, gạo nếp, hạt sen, cốm, mè, dừa… hoàn toàn có thể được làm mới. Vấn đề không phải biến món truyền thống thành thứ xa lạ, mà là tìm cách đưa giá trị cũ đến với người tiêu dùng bằng một hình thức phù hợp hơn.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường vừa ký ban hành Quyết định số 4325/QĐ-UBND ngày 16-8-2026 về công nhận kết quả đánh giá, phân hạng và cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm OCOP thành phố Hà Nội năm 2026 (đợt 1).

Trước sức ép cạnh tranh, biến động thị trường và sự thay đổi nhanh chóng của hành vi tiêu dùng, nhiều làng nghề truyền thống đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới để tồn tại và phát triển. Từ giữ gìn bí quyết nghề, cải tiến mẫu mã đến chuyển đổi số, thương mại điện tử và kết nối du lịch, một hướng đi mới đang dần hình thành: lấy giá trị truyền thống làm nền tảng, lấy đổi mới sáng tạo và thị trường làm động lực.