Theo ý kiến tại kỳ họp, có 3.902 căn hộ cao tầng phải phá dỡ, bên cạnh các công trình được xem xét tồn tại có điều kiện hoặc phải cải tạo, chỉnh trang.
Nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ bảy, HĐND TP Hà Nội khóa XVII, quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Danh mục gồm 12 công trình, dự án, gồm: tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng), công trình hỗn hợp Đại Thanh, công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La và các tòa nhà tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ.
Nhóm công trình tại khu vực hồ Linh Đàm cũng chiếm số lượng đáng kể, gồm các tòa VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp chung cư, dịch vụ thương mại HH1, HH2, HH3, HH4. Các dự án này nằm trên địa bàn phường Hoàng Liệt.
Toà CT6C Kiến Hưng xây dựng không có giấy phép. Ảnh: Vietnamnet
Chủ đầu tư phải chịu chi phí phá dỡ, có thể bị cưỡng chế
Đối với công trình, hạng mục công trình thuộc diện phải phá dỡ, cư dân và tài sản phải được di dời ra khỏi khu vực liên quan. Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm ban hành quyết định buộc phá dỡ đối với công trình trên địa bàn quản lý, đồng thời đôn đốc, giám sát và kiểm tra chủ đầu tư tổ chức thực hiện.
Chủ đầu tư phải lập phương án, giải pháp phá dỡ; thẩm tra, phê duyệt thiết kế phương án; xây dựng biện pháp thi công và bảo đảm an toàn. Việc tổ chức thi công, giám sát, nghiệm thu cũng phải tuân thủ quy định của pháp luật về xây dựng.
Trong vòng 30 ngày kể từ khi quyết định buộc phá dỡ có hiệu lực, chủ đầu tư phải hoàn thành việc lựa chọn đơn vị tư vấn, bố trí kinh phí và công khai kế hoạch di dời, phá dỡ. Toàn bộ chi phí liên quan do chủ đầu tư chi trả.
Nếu chủ đầu tư không tự giác chấp hành, UBND cấp xã sẽ tổ chức cưỡng chế phá dỡ và tiếp tục yêu cầu chủ đầu tư thanh toán toàn bộ chi phí cưỡng chế, phá dỡ.
Quá trình này phải bảo đảm an toàn cho người, tài sản, công trình liên quan và các công trình lân cận, đồng thời đáp ứng yêu cầu vệ sinh môi trường. Nếu phá dỡ toàn bộ hoặc một phần công trình không bảo đảm an toàn hay không khả thi về kỹ thuật, UBND cấp xã sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan đánh giá, đề xuất phương án xử lý và báo cáo UBND thành phố quyết định.
Với các căn hộ thuộc công trình được phép tồn tại có điều kiện, nghị quyết yêu cầu di dời cư dân và tài sản khỏi những diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật hoặc khu vực sinh hoạt cộng đồng. Các khu vực này phải được hoàn trả công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển đổi sang chức năng công cộng phù hợp với thực tế dự án theo quyết định của UBND thành phố. Những công trình nhà ở thấp tầng được phép tồn tại nhưng phải cải tạo, chỉnh trang theo phương án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Lo ngại ảnh hưởng đến hàng vạn người dân
Tại phiên thảo luận, các đại biểu đánh giá đây là nghị quyết đặc thù, phức tạp và chưa có tiền lệ. Đại biểu Võ Đăng Dũng đề nghị thành phố hướng dẫn, hỗ trợ cụ thể việc tổ chức di dời, phá dỡ, nhất là quy định giao Chủ tịch UBND cấp xã quyết định buộc phá dỡ và tổ chức cưỡng chế nếu chủ đầu tư không chấp hành.
Theo đại biểu, số lượng nhà ở phải di dời, phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng rất lớn. Trong đó, có 3.902 căn hộ cao tầng phải phá dỡ, tác động đến việc sinh sống, lao động và học tập của hàng vạn người dân. Nếu phương án di dời không tạo được sự đồng thuận, nguy cơ phát sinh khiếu nại tập thể là vấn đề cần tính đến.
Đại biểu Trần Thọ Hiền cho rằng việc xác định số lượng vi phạm và nghĩa vụ tài chính tại các dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ rất phức tạp. Vì vậy, thành phố cần có hướng dẫn rõ ràng để tránh nguy cơ thất thu ngân sách, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân.
Đại biểu Trần Hợp Dũng cũng đề nghị UBND thành phố không chỉ ban hành kế hoạch triển khai mà cần đánh giá tổng thể quá trình thực hiện. Việc xử lý các vi phạm hiện tại và những trường hợp tương tự trong tương lai phải bảo đảm tính công bằng, minh bạch, không làm ảnh hưởng đến các quyền lợi chính đáng của người dân.
Giải trình tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết thành phố trình nghị quyết trên cơ sở Luật Thủ đô, với mục tiêu xử lý các vi phạm đã tồn tại lâu dài, gắn với ổn định đời sống người dân và cải tạo, chỉnh trang đô thị.
UBND thành phố sẽ chỉ đạo xây dựng 12 phương án khắc phục hậu quả, đồng thời phối hợp với cấp xã và các sở, ngành để hướng dẫn, kiểm soát quá trình thực hiện.
Về thời điểm xác định nghĩa vụ tài chính và xử phạt vi phạm, thành phố sẽ vận dụng các quy định liên quan của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính cùng các quy định, thông tư có liên quan để xây dựng phương án cụ thể.
Tâm An