Phân nhóm xã để xây dựng tiêu chí sát thực tế
Một trong những điểm mới đáng chú ý của bộ tiêu chí lần này là việc phân chia các địa phương thành hai nhóm xã nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển của từng khu vực.
Theo quyết định của UBND thành phố Hà Nội, toàn thành phố hiện có 75 xã, được chia thành 36 xã nhóm 1 và 39 xã nhóm 2. Trong đó, nhóm 1 gồm các xã có tốc độ đô thị hóa cao, điều kiện phát triển thuận lợi, chủ yếu nằm ở khu vực ven đô; nhóm 2 là các xã còn mang nhiều đặc trưng nông nghiệp, miền núi hoặc nằm xa trung tâm thành phố.
Việc phân nhóm được đánh giá là bước đi phù hợp, giúp xây dựng hệ thống tiêu chí sát với thực tiễn, đồng thời nâng cao tính khả thi trong quá trình triển khai và đánh giá kết quả thực hiện.
Bổ sung nhiều tiêu chí mới về chuyển đổi số và kinh tế xanh
Theo dự thảo do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xây dựng, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu.
Bên cạnh việc kế thừa những thành quả đạt được trong giai đoạn trước, bộ tiêu chí mới tập trung bổ sung nhiều nội dung phù hợp với xu thế phát triển hiện nay như chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, các địa phương phải bảo đảm 100% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý; tối thiểu 80% lượng rác thải được phân loại tại nguồn và chấm dứt tình trạng chôn lấp trực tiếp chất thải sinh hoạt. Đồng thời, việc thu gom, xử lý chất thải chăn nuôi, phụ phẩm nông nghiệp, bảo vệ nguồn nước và cải thiện cảnh quan môi trường nông thôn cũng được đặt ra với yêu cầu cao hơn.
Những tiêu chí này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống mà còn thúc đẩy hình thành mô hình phát triển nông thôn theo hướng xanh và bền vững.
Nâng chuẩn nhiều chỉ tiêu tại các xã có tốc độ đô thị hóa cao
Đối với nhóm 1 - các xã có điều kiện phát triển thuận lợi và tốc độ đô thị hóa nhanh - nhiều chỉ tiêu được nâng lên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo đó, tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người phải đạt từ 10,5%/năm trở lên; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt tối thiểu 40%; tỷ lệ học sinh tiếp tục học sau trung học phổ thông đạt 60%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều không vượt quá 1,5%.
Bên cạnh đó, các địa phương phải đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh; xây dựng tối thiểu hai mô hình thôn thông minh; đồng thời bảo đảm tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến đạt từ 93% trở lên.
Những yêu cầu này cho thấy định hướng xây dựng nông thôn mới của Hà Nội không chỉ dừng lại ở hạ tầng và thu nhập mà còn hướng tới chuyển đổi số toàn diện, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.
Phát huy thế mạnh OCOP và thúc đẩy phát triển đồng đều
Đối với nhóm xã còn mang nhiều đặc trưng nông nghiệp truyền thống, bộ tiêu chí được thiết kế theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu phát triển đồng đều giữa các địa phương.
Trong đó, yêu cầu phát triển các sản phẩm OCOP được đặt ở mức cao nhằm khai thác hiệu quả lợi thế đặc sản địa phương, tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập và giá trị sản xuất cho người dân.
Theo các chuyên gia, việc bổ sung các tiêu chí liên quan đến môi trường, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn phản ánh rõ xu hướng phát triển mới của khu vực nông thôn Hà Nội. Đây không chỉ là thước đo đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới mà còn là động lực thúc đẩy các địa phương đổi mới tư duy phát triển, nâng cao chất lượng sống của người dân và thích ứng hiệu quả với những thách thức trong giai đoạn mới.
Tạo động lực mới cho nông thôn Thủ đô
Trong quá trình hoàn thiện dự thảo, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến từ các sở, ngành liên quan nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.
Nhiều ý kiến đề xuất tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chỉ tiêu về thương mại nông thôn, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ứng dụng công nghệ số và phát triển cảnh quan môi trường để đáp ứng tốt hơn yêu cầu xây dựng nông thôn hiện đại.
Theo ông Nguyễn Đình Hoa, cơ quan chuyên môn đang tiếp tục tổng hợp các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo trước khi trình UBND thành phố và HĐND thành phố xem xét, quyết định.
Với hệ thống tiêu chí được nâng cao cùng định hướng phát triển toàn diện hơn, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới Hà Nội giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quá trình phát triển nông thôn Thủ đô, góp phần xây dựng những vùng quê xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững trong tiến trình đô thị hóa./.
