Trong số những sản phẩm tiêu biểu của địa phương, Trà xanh hộp 100 gam và Hồng trà hộp 100 gam của Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ là hai sản phẩm đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia, trở thành niềm tự hào không chỉ của người dân Hà Giang mà còn của ngành chè Việt Nam.
Đằng sau danh hiệu OCOP 5 sao là cả một hành trình dài gìn giữ, phát triển và nâng tầm giá trị cây chè Shan tuyết – loại cây được xem là “báu vật xanh” của vùng cao nguyên đá.
Từ vùng chè cổ thụ trên đỉnh núi cao
Nhắc đến chè Hà Giang, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những cây chè Shan tuyết cổ thụ mọc ở độ cao từ 1.000 đến 1.600 mét so với mực nước biển. Khác với những vùng chè sản xuất đại trà, chè Shan tuyết Hà Giang sinh trưởng trong điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, được bao phủ bởi sương mù dày đặc và gần như tách biệt với các tác động ô nhiễm từ môi trường.
Tại xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì – nơi đặt trụ sở của Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ, hàng nghìn cây chè cổ thụ vẫn được đồng bào dân tộc Dao chăm sóc theo phương thức truyền thống. Những búp chè non phủ lớp lông tơ trắng như tuyết chính là nguyên liệu quý giá để tạo nên các sản phẩm trà đặc sản mang hương vị riêng biệt.
Không chỉ là cây trồng mang lại thu nhập, chè Shan tuyết còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của cộng đồng người Dao. Từ việc thu hái, sao chè cho đến thưởng trà đều chứa đựng những giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Hai sản phẩm OCOP 5 sao khẳng định chất lượng quốc gia
Trong quá trình triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), Hà Giang xác định chè Shan tuyết là một trong những sản phẩm chủ lực có khả năng cạnh tranh ở phân khúc cao cấp.
Kết quả là Trà xanh hộp 100 gam và Hồng trà hộp 100 gam của Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận đạt OCOP 5 sao quốc gia theo Quyết định số 2890/QĐ-BNN-VPĐP ngày 30/6/2021.
Đến ngày 14/11/2024, hai sản phẩm tiếp tục được công nhận lại theo Quyết định số 3968/QĐ-BNN-VPĐP, khẳng định chất lượng ổn định, khả năng duy trì các tiêu chí khắt khe của sản phẩm OCOP cấp quốc gia.
Việc được công nhận lại không đơn thuần là một thủ tục hành chính mà là minh chứng cho sự bền vững trong sản xuất, chế biến và phát triển thương hiệu của chủ thể OCOP. Điều này cho thấy sản phẩm không chỉ đạt chuẩn ở thời điểm đánh giá ban đầu mà còn liên tục được cải tiến, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Trà xanh Phìn Hồ – Hương vị nguyên bản của núi rừng
Trong số các sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao, Trà xanh hộp 100 gam được xem là dòng sản phẩm mang đậm bản sắc nhất của vùng chè Shan tuyết Hà Giang.
Nguyên liệu được tuyển chọn từ những búp chè non hái thủ công trên các cây chè cổ thụ. Sau khi thu hoạch, chè được chế biến theo quy trình nghiêm ngặt nhằm giữ lại tối đa hương thơm tự nhiên, màu sắc và các hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Khi pha, nước trà có màu vàng xanh trong sáng, hương thơm dịu nhẹ nhưng sâu lắng. Vị trà ban đầu hơi chát nhẹ nhưng nhanh chóng chuyển sang hậu ngọt kéo dài nơi cuống họng – đặc trưng mà giới sành trà thường gọi là “vị ngọt của núi rừng”.
Điều làm nên giá trị khác biệt của Trà xanh Phìn Hồ không chỉ nằm ở chất lượng nguyên liệu mà còn ở câu chuyện về vùng đất, con người và phương thức canh tác bền vững được gìn giữ suốt nhiều thế hệ.
Hồng trà Phìn Hồ – Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại
Nếu trà xanh giữ nguyên nét mộc mạc của búp chè Shan tuyết thì Hồng trà hộp 100 gam lại mang đến một trải nghiệm hoàn toàn khác.
Được sản xuất theo quy trình lên men kiểm soát chặt chẽ, hồng trà Phìn Hồ sở hữu màu nước đỏ hổ phách đẹp mắt, hương thơm ngọt dịu cùng vị trà đậm đà nhưng mềm mại.
Sản phẩm phù hợp với nhiều đối tượng người tiêu dùng, đặc biệt là những người yêu thích các dòng trà cao cấp. Nhờ sự cân bằng giữa hương vị truyền thống và xu hướng thưởng trà hiện đại, hồng trà Phìn Hồ ngày càng được thị trường trong nước và quốc tế đón nhận.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn và tốt cho sức khỏe ngày càng tăng, hồng trà Shan tuyết đang mở ra nhiều cơ hội phát triển cho ngành chè Hà Giang.
Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ: Hạt nhân của chuỗi giá trị chè Shan tuyết
Thành công của các sản phẩm OCOP 5 sao không thể tách rời vai trò của Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ.
Từ một đơn vị sản xuất quy mô nhỏ, hợp tác xã đã từng bước xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, liên kết với người dân địa phương, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến và chú trọng đầu tư công nghệ chế biến.
Điểm đáng chú ý là hợp tác xã luôn đặt mục tiêu phát triển bền vững lên hàng đầu. Thay vì chạy theo sản lượng, đơn vị tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo tồn nguồn chè cổ thụ và duy trì phương thức sản xuất thân thiện với môi trường.
Nhờ đó, không chỉ tạo ra những sản phẩm trà chất lượng cao, hợp tác xã còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng nguyên liệu, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hoàng Su Phì.
OCOP 5 sao – Tấm hộ chiếu đưa đặc sản Hà Giang vươn xa
Thực tế cho thấy, danh hiệu OCOP 5 sao đang trở thành “tấm hộ chiếu” quan trọng giúp các sản phẩm đặc sản địa phương tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn.
Đối với Hà Giang, việc sở hữu các sản phẩm trà đạt chuẩn quốc gia không chỉ mang ý nghĩa về mặt thương mại mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất địa đầu Tổ quốc. Thông qua những sản phẩm trà mang đậm dấu ấn bản địa, người tiêu dùng có cơ hội hiểu hơn về văn hóa, thiên nhiên và con người Hà Giang.
Bên cạnh đó, thành công của Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của Chương trình OCOP trong việc phát triển kinh tế nông thôn. Từ một sản phẩm nông nghiệp truyền thống, chè Shan tuyết đã được nâng tầm thành sản phẩm hàng hóa chất lượng cao, tạo ra giá trị gia tăng lớn và góp phần xây dựng thương hiệu địa phương.
Trong chiến lược phát triển OCOP giai đoạn mới, Hà Giang đang tiếp tục khai thác lợi thế từ các sản phẩm đặc sản bản địa, trong đó chè Shan tuyết vẫn được xác định là ngành hàng chủ lực. Với nền tảng đã được khẳng định bởi các sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, ngành chè Hà Giang được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Từ những búp chè non trên đỉnh núi cao Hoàng Su Phì đến những tách trà thơm trên bàn thưởng trà của người tiêu dùng, hành trình của Trà xanh Phìn Hồ và Hồng trà Phìn Hồ chính là câu chuyện sinh động về sự kết hợp giữa giá trị truyền thống, chất lượng sản phẩm và khát vọng vươn xa của nông sản Việt Nam./.
