Được thành lập từ năm 2006 với 100% vốn điều lệ thuộc Nhà nước và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận trực tiếp, VDB trong gần hai thập kỷ qua đã khẳng định vị thế là công cụ tài chính quan trọng của Chính phủ. Hiệu quả hoạt động của VDB không thể chỉ đo lường bằng các chỉ tiêu lợi nhuận thông thường, mà phải được đánh giá song hành trên hai phương diện: hiệu quả phát triển (tác động lan tỏa đến nền kinh tế, an sinh xã hội) và hiệu quả tài chính - vận hành (an toàn vốn và kiểm soát rủi ro).
Thực tiễn giai đoạn 2006–2025 cho thấy VDB đã đóng góp rất lớn vào sự phát triển chung của đất nước. Tổng vốn tín dụng do VDB giải ngân tương đương khoảng 2% GDP, bổ sung nguồn lực đáng kể cho tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Nguồn vốn này đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, với lĩnh vực công nghiệp - xây dựng luôn duy trì tỷ trọng trên 70% tổng dư nợ. VDB đã trực tiếp tài trợ cho hơn 100 dự án trọng điểm quốc gia thuộc các lĩnh vực huyết mạch như năng lượng (thủy điện Sơn La, Lai Châu), giao thông (cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Bến Lức - Long Thành), công nghiệp cơ bản, cùng nhiều chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn và an sinh xã hội. Bên cạnh đó, VDB cũng làm tốt vai trò quản lý nguồn vốn ODA của Chính phủ với tỷ lệ nợ quá hạn ở mức thấp, đồng thời tích cực cơ cấu lại bộ máy tổ chức theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Tuy nhiên, bước sang giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao của đất nước, VDB cần tiếp tục đổi mới toàn diện. Dựa trên những thông lệ quốc tế tốt từ các ngân hàng phát triển uy tín trên thế giới (như KfW, ADB, World Bank), bài viết đề xuất 5 định hướng trọng tâm để nâng cao hiệu quả hoạt động của VDB trong thời gian tới:
Thứ nhất, bảo đảm bền vững tài chính: VDB cần kết hợp hài hòa giữa mục tiêu chính sách xã hội và nguyên tắc thị trường, thiết kế lãi suất và thời hạn vay linh hoạt để bảo toàn vốn, tự cân đối tài chính và tránh phụ thuộc hoàn toàn vào Ngân sách Nhà nước.
Thứ hai, hoàn thiện mô hình quản trị đa tầng: Xây dựng bộ máy minh bạch, phân định rõ chức năng định hướng chính sách của Nhà nước với quyền tự chủ ra quyết định tín dụng của ban điều hành, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình.
Thứ ba, đẩy mạnh tài chính kết hợp (Blended finance): Triển khai các công cụ đồng tài trợ và bảo lãnh rủi ro để thu hút dòng vốn tư nhân và quốc tế vào các dự án hạ tầng, năng lượng sạch, giảm thiểu gánh nặng cho ngân sách nhà nước.
Thứ tư, tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế: Áp dụng nghiêm ngặt Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), Nguyên tắc Basel về an toàn vốn và các khung đánh giá ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) nhằm minh bạch hóa hoạt động và quản trị rủi ro chặt chẽ.
Thứ năm, gắn liền với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững: Lồng ghép các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc vào chiến lược hoạt động, ưu tiên tài trợ cho các dự án giảm phát thải, kinh tế tuần, chuyển đổi số và phát triển các vùng khó khăn.
Với những định hướng chiến lược trên, VDB sẽ tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt trong đầu tư phát triển, đồng hành cùng các dự án trọng điểm quốc gia, góp phần kiến tạo nền tảng vững chắc để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh và bền vững.